II SA/Rz 604/19
WyrokWSA w Rzeszowie2019-12-04
Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Elżbieta Mazur - Selwa, Piotr Godlewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo odmówił uchylenia ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego, uznając, że nie zaszły przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo odmówił uchylenia ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę, ponieważ nie stwierdzono zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania określonych w art. 145 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a. Strona skarżąca była prawidłowo reprezentowana w postępowaniu, a podnoszone przez nią okoliczności dotyczące charakteru obiektu nie stanowiły nowych dowodów ani istotnych okoliczności faktycznych, które nie byłyby znane organowi w dacie wydania pierwotnej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy uchylenia ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego. Strona skarżąca wniosła o wznowienie postępowania, powołując się na brak udziału w oględzinach (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.) oraz na nowe okoliczności dotyczące charakteru obiektu jako wiaty, a nie budynku gospodarczego (art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.). Organ I instancji wznowił postępowanie i uchylił własną decyzję, umarzając postępowanie. Organ II instancji (Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego) uchylił decyzję organu I instancji i odmówił uchylenia pierwotnej decyzji nakazującej rozbiórkę, uznając brak przesłanek do wznowienia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę strony.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Piotr Godlewski /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej nakazującej dokonanie rozbiórki budynku gospodarczego we wznowionym postępowaniu -skargę oddala-
II SA/Rz 604/19
U z a s a d n i e n i e
Przedmiotem skargi L.W. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] dotycząca odmowy uchylenia decyzji ostatecznej nakazującej dokonanie rozbiórki budynku gospodarczego.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, decyzją z [...] września 2015 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. (dalej: PINB) nakazał L.W. dokonanie rozbiórki samowolnie zrealizowanego na działce nr 152 obr. 202 przy ul. [...] w P.u budynku gospodarczego. Od decyzji tej żadna ze stron nie wniosła odwołania, w związku z czym stała się ona ostateczna.
Wnioskiem z 14 czerwca 2016 r. L.W. wystąpiła o wznowienie postępowania w powyższej sprawie w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 w związku z art. 147 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: K.p.a.), jak również postępowania w przedmiocie nałożenia na nią grzywny w wysokości 18 000 zł.
Odnośnie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. podała, że nie brała udziału w oględzinach [...] maja 2015 r. oraz nie była na nich przez kogokolwiek reprezentowana, pomimo że była wpisana w protokole. W protokole brak jest też jej podpisu. Ponadto upomnienie z [...] listopada 2015 r. nie zostało jej prawidłowo doręczone z uwagi na fakt niezachowania siedmiodniowego odstępu pomiędzy poszczególnymi awizjacjami, a zatem w konsekwencji nie było możliwe nałożenie na nią grzywny w celu przymuszenia i postępowanie powinno być wznowione. Wprawdzie brak jej udziału w postępowaniu nie dotyczy całości postępowania, a wyłącznie jego fragmentów, jednak k.p.a. nie stanowi czy brak dotyczy całości postępowania czy też pewnych jego fragmentów.
W odniesieniu natomiast do przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. wskazała, że dotyczy ona istotnej dla sprawy okoliczności jaką jest fakt, że zasadniczą przyczyną wydania przedmiotowej jest brak zgodności wiaty z treścią zgłoszenia z uwagi na to, że była otoczona ścianami. Takie ustalenie inspektorów nadzoru budowlanego należy uznać za błędne, gdyż nie były to ściany, a otwierane skrzydła drzwiowe, mające na celu zapewnienie właścicielom prywatności.
W kwestii terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. do złożenia wniosku o wznowienie postępowania Skarżąca wskazała, że z uwagi na niedoręczenie jej ponaglenia decyzji o nałożeniu na nią grzywny, jak również braku udziału w oględzinach, dowiedziała się o przyczynach wznowieniowych z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a. w momencie przedstawienia jej zarzutów i przesłuchania w Komendzie Miejskiej Policji w dniu [...] maja 2016 r.
Postanowieniami z [...] sierpnia 2016 r. nr [...] oraz z [...] stycznia 2018 r. nr [...] PINB odmówił wznowienia postępowania objętego wnioskiem, a kolejno postanowieniami z [...] września 2016 r. nr [...] oraz z [...] marca 2018 r. nr [...] PWINB uchylił ww. postanowienia organu I instancji.
Postanowieniem z [...] czerwca 2018 r. nr [...] PINB wznowił postepowanie administracyjne objęte wnioskiem, a decyzją z [...] grudnia 2018 r. nr [...] uchylił decyzję własną z [...] września 2015 r. i jednocześnie umorzył w całości wszczęte z urzędu w dniu [...] czerwca 2015 r. postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego o konstrukcji drewnianej, usytuowanego na działce nr 152 obr. 202 przy ul. [...] w P.
W treści uzasadnienia organ I instancji podał wykazał, że nie podziela zarzutów zawartych w treści wniosku o wznowienie postępowania, iż skarżąca nie brała czynnego udziału w oględzinach w dniu [...] maja 2015 r., jak również, że nie była przez nikogo w nich reprezentowana oraz że nie brała udziału w toczącym się postępowaniu, niemniej stwierdził na podstawie całości materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy oraz oględzin przeprowadzonych na miejscu po wznowieniu postępowania w dniu [...] sierpnia 2018 r., że obiekt będący przedmiotem postępowania przestał pełnić formę budynku gospodarczego zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy Prawo budowlane ze względu na brak uzupełnienia ścian zewnętrznej przedmiotowego obiektu od strony działki nr 152 obr. 202.
Ponadto inwestor [...] sierpnia 2014 r. dokonał w organie administracji architektoniczno - budowlanej zgłoszenia budowy obiektu nie wymagającego pozwolenia na budowę, tj. wiaty gospodarczej o powierzchni zabudowy 24 m2 i wysokości 4,55 m, posadowionej na słupkach betonowych, zlokalizowanej wg planu sytuacyjnego zagospodarowania działki, stanowiącego załącznik do w/w zawiadomienia, w miejscu kontrolowanego obiektu i stwierdził iż przeprowadzone oględziny w dniu [...] sierpnia 2018 r. wykazały, że zrealizowany obiekt na terenie działki nr 152 obr. 202 został generalnie wykonany zgodnie z dokonanym zgłoszeniem robót budowlanych do Prezydenta Miasta P. i brak jest podstaw prawnych faktycznych do dalszego prowadzenia postępowania w sprawie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego o konstrukcji drewnianej, usytuowanego na działce nr 152 obr. 202 przy ul. [...] w P. i zachodzą przesłanki do zastosowania art. 105 § 1 K.p.a.
W odwołaniu od powyższej decyzji A.S. podniósł, że po wznowieniu postępowania na wniosek L.W. w dniu [...] sierpnia 2018 r. organ I instancji skutecznie przeprowadził oględziny nieruchomości, gdyż poprzednio jej właścicielka regularnie to uniemożliwiała. W trakcie oględzin ustalił, że odległość obiektu od jego nieruchomości wynosi zaledwie 0,91 m. Według niego oględziny potwierdziły, że tuż przy jego granicy znajduje się obiekt drewniany o wym. 4 m x 6 m i wys. 4, 55 m, który zasłania i zacienia znaczną część jego działki, a dodatkowo jest cały zabudowany ceramiczną ciężką dachówką na dwuspadowym dachu, drzwiami i oknami i wyglądem przypomina dom letniskowy a nie wiatę. Według skarżącego w trakcie oględzin trzy ściany obiektu były pełne, drewniane, natomiast jedna ze ścian została zdemontowana na potrzeby kontroli i w chwili obecnej jest założona ponownie, tak więc obiekt wygląda aktualnie dokładnie tak jak w dacie wydania decyzji z dnia [...] września 2015 r. Ponadto skarżący podniósł, że wg ustaleń Organu I instancji obiekt posadowiony jest na betonowych słupach tzw. pęckach, a wokół wykonano płytę odbojową oraz utwardzenie z kostki betonowej, natomiast wewnątrz obiektu co jest ważne wykonano drewnianą podłogę oraz na połowie od strony działki nr 145 obr. 202 drewniany strop, do którego wykonano drewniane schody. Obiekt wyposażony jest w instalację elektryczną. Odwołujący nie zgadza się ze stwierdzeniem Organu I instancji zawartym w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, że będący przedmiotem postępowania obiekt przestał pełnić formę budynku gospodarczego ze względu na brak wypełnienia ściany zewnętrznej przedmiotowego obiektu od strony działki nr 152 obr. 202. Wskazał również na nieprawdziwą okoliczność podaną we wniosku o wznowienie postępowania, że obiekt nie posiada ścian. Skarżący podkreślił, że zdemontowanie jednej ze ścian obiektu było chwilowe na potrzeby niniejszego postępowania i wydania korzystnego rozstrzygnięcia, a aktualnie budynek posiada znowu cztery pełne przegrody zewnętrzne i jest całkowicie zamknięty. A.S. jako uzupełnienie odwołania wniósł pismo z dnia [...].01.2019 r. wraz dołączoną dokumentacją fotograficzną (2 komputerowe wydruki) potwierdzającą wcześniejsze twierdzenia.
PWINB działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. w pkt I uchylił decyzję PINB z [...] grudnia 2018 r. w całości, w pkt II odmówił uchylenia decyzji ostatecznej PINB z [...] września 2015 r.
W ocenie organu odwoławczego, PINB po wznowieniu postępowania nie przeprowadził postępowania co do przyczyn wznowienia, ale przeszedł do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
Z materiału dowodowego wynika, że w dniu [...] maja 2015 r. PINB przeprowadził na działce nr 152 nie oględziny a kontrolę. O terminie wyznaczonej kontroli L.W. została poinformowana pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], które jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji, zostało odebrane w dniu 7 maja 2015 r. przez męża L.W. Ponadto jak podaje sama autorka wniosku o wznowienie postępowania, w kontroli w dniu [...] maja 2015 r. uczestniczył J.W., który w trakcie prowadzonego postępowania w trybie wznowieniowym w dniu [...] sierpnia 2018 r. przedłożył kopię potwierdzoną za zgodność z oryginałem pełnomocnictwa z dnia 27 sierpnia 2014 r. udzielonego mu przez żonę do reprezentowania jej między innymi przed organami administracji rządowej i samorządowej, co potwierdza, że w trakcie kontroli był uprawniony do reprezentowania L.W. Jak wynika z akt sprawy do L.W. były kierowane wszystkie późniejsze dokumenty, tj. zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego o konstrukcji drewnianej usytuowanego na działce nr ew. 152 z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], jak również decyzja z dnia [...] września 2015 r. nr [...]. Obydwie przesyłki nie zostały odebrane przez L.W. Po dwukrotnym awizowaniu zostały zwrócone do organu I instancji. W rozpatrywanym przypadku nie zachodzi więc okoliczność braku udziału w postępowaniu wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Odnośnie drugiej przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Autorka wniosku jako nowy dowód w sprawie wskazała informację że to co zostało przez inspektorów nadzoru budowlanego uznane za ściany, w rzeczywistości stanowi otwierane skrzydła drzwiowe.
W ocenie organu odwoławczego, podawana przez pełnomocnika L.W. okoliczność nie może stanowić "nowego dowodu" w sprawie, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. PINB podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] maja 2015 r. jednoznacznie ustalił, że przedmiotowy obiekt posiada cztery ściany zewnętrzne pełne o konstrukcji drewnianej z zamontowanymi drzwiami drewnianymi w ścianie szczytowej od strony budynku gospodarczo-garażowego. Podawana przez wnioskodawczynię okoliczność jako "nowy dowód" w sprawie istniała w dacie wydania decyzji i była organowi znana. Ponadto okoliczność czy ściana jest ścianą jednolitą, czy z otworami drzwiowymi w rozpatrywanej sprawie nie jest okolicznością istotną i nie mogłaby doprowadzić do zmiany rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z dnia [...] września 2015 r. W związku z powyższym, w przedmiotowej sprawie nie zachodzi zarówno okoliczność wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. jak i okoliczność wymieniona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., które mogłyby stanowić podstawę do wznowienia postępowania i powtórnego rozstrzygania sprawy. A tym samym nie mogą one stanowić podstawy do prowadzenia postępowania co do istoty sprawy i do wzruszenia, w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2015 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie L.W. zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
a) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w szczególności poprzez pominięcie przez organ II instancji zbadania czy w sprawie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania w postaci wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych, a także przyczyn z powodu których te okoliczności były nieznane organowi wydającemu uprzednio decyzję, a także kwestii istotności tychże okoliczności dla owego postępowania,
b) art. 8 K.p.a. do którego naruszenia doszło wskutek prowadzenia postępowania z naruszeniem zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, w szczególności poprzez uznanie, iż prawidłowe ustalenia organu I instancji, które stanowiły podstawę do umorzenia postępowania, nie są istotne oraz nie mogłyby doprowadzić do zmiany decyzji z dnia [...] września 2015r.,
c) art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 151 § pkt 2 K.p.a. polegające na bezpodstawnym uznaniu, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzi okoliczność, która mogłaby stanowić podstawę do wznowienia postępowania oraz powtórnego rozstrzygania sprawy, a tym samym iż przedstawione przez wnioskodawczynię okoliczności nie mogą stanowić podstawy do prowadzenia postępowania co do istoty sprawy i do wzruszenia postępowania,
d) art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 151 § 1 K.p.a. poprzez bezpodstawne uchylenie prawidłowej decyzji organu I instancji oraz bezpodstawną odmowę uchylenia wadliwej decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2015 r.
Wobec powyższych zarzutów wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych na podstawie art. 200 P.p.s.a.
W ocenie skarżącej, organ II instancji wydając zaskarżoną decyzję nie podjął wszelkich kroków zmierzających do należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, skoro nie zbadał dokładnie czy ujawnione okoliczności faktyczne istotne dla sprawy są nowe, czy istniały w dniu wydania decyzji oraz czy były znane organowi który wydał decyzję. Ponadto zamiast ograniczać się do stwierdzenia, iż "okoliczność czy ściana jest ścianą jednolitą czy z otworami drzwiowymi nie jest okolicznością jednolitą i nie mogłaby doprowadzić do zmiany rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z dnia [...] września 2015 r., jako ogran państwowy działający w granicach uznania administracyjnego, winien wyjaśnić wnikliwie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy, wysłuchując strony w trakcie postępowania, a przed wydaniem decyzji rozpatrzyć stan faktyczny w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w sprawie. Niemniej jednak PWINB poprzestał na zdawkowym uznaniu, że okoliczność ta nie miałaby jakiegokolwiek znaczenia.
Zwróciła uwagę na fakt, iż PINB uzasadniając decyzję z [...] grudnia 2018 r., podkreślał, iż w trakcie przeprowadzonej [...] maja 2015 r. kontroli nie miał możliwości szczegółowego skontrolowania przedmiotowego obiektu w zakresie rozwiązań konstrukcyjnych, wobec czego przyjął, iż kontrolowany obiekt posiadał cztery ściany zewnętrzne pełne o konstrukcji drewnianej. Co więcej następnie uznał, iż na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy oraz oględzin przeprowadzonych na miejscu po wznowieniu postępowania dnia [...] sierpnia 2018 r. obiekt będący przedmiotem postępowania przestał pełnić formę budynku gospodarczego zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy Prawo budowlane ze względu braku wypełnienia ściany zewnętrznej przedmiotowego obiektu od strony działki nr 152 obr. 202. Ponadto organ administracji uznał, iż zgodnie z treścią art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane - budynkiem jest tylko taki obiekt budowlany, który łącznie spełnia następujące warunki: jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Powyższe prowadzi do wniosku, iż obiekt budowlany wykonany bez przegród zewnętrznych, jak również fundamentów bądź dachu lub niezwiązany trwale z gruntem, nie może być uznawany za budynek. Brak w przedmiotowym obiekcie wypełnienia ściany zewnętrznej od strony działki nr 152 obr. 202, a zatem wydzielenia z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych determinuje jego charakter jako "wiatę".
Następnie organ administracji uzasadniał, iż "W związku z tym, iż ustawa Prawo budowlane nie zawiera definicji terminu wiata jak już wspomniano na wstępie przedmiotowej decyzji, interpretacji tego terminu dokonuje się na podstawie potocznego znaczenia oraz załącznika do rozporządzenia rady Ministrów w sprawie Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, zgodnie z którymi jest to budowla składająca się z konstrukcji dachowej wspartej na słupach oraz jest to szczególny rodzaj budynku, stanowiący pomieszczenie nadziemne nie obudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet ścian pozbawione. Dnia [...] sierpnia 2014 r. inwestor dokonał zgłoszenia budowy obiektów nie wymagających pozwolenia na budowę, tj. wiaty gospodarczej o powierzchni zabudowy 24 m2 i wysokości 4,55 m, posadowionej na słupkach betonowych, zlokalizowanej wg planu sytuacyjnego zagospodarowania działki, stanowiącego załącznik do w/w zawiadomienia, w miejscu kontrolowanego obiektu. Przeprowadzone oględziny w dniu [...] sierpnia 2018 r. wykazały, że zrealizowany obiekt na działce nr 152 obr. 202 został generalnie wykonany zgodnie z dokonanym w/w zgłoszeniem robót budowlanych do Prezydenta Miasta P."
Odnosząc się do powyższego należy uznać, iż organy administracji winny prowadzić postępowanie w ten sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do państwa, natomiast postępowanie Organu II instancji niewątpliwie przeczy tej zasadzie. Niezrozumiałym jest dlaczego organ II instancji lapidarnie twierdzi, iż okoliczność czy ściana były zabudowana w pełni czy stanowiła skrzydła drzwiowe nie stanowi różnicy, podczas gdy okoliczność ta wpływa na charakter obiektu budowlanego. Przecież mając na uwadze, iż przedmiot postępowania dotyczył samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego o konstrukcji drewnianej, usytuowanego na działce nr 152 obr. 202 przy ul. [...] w P. to okoliczność czy obiekt posiada ściany ze wszystkich stron czy nie jest kwestią podstawową, albowiem brak ściany będzie świadczyć o tym, iż obiekt był wiatą i został zrealizowany prawidłowo w oparciu o uzyskane uprzednio pozwolenie.
Organ II instancji również zdawkowo uznał, iż powyższa okoliczność, a to fakt braku ściany była przecież uprzednio organowi administracji znana, a tym samym nie wypełnia przesłanek uregulowanych w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Trudno zgodzić się z takim poglądem, skoro na skutek przeprowadzonej kontroli w dniu [...] maja 2015r. organ wprost uznał, iż obiekt posiadał cztery pełne ściany zewnętrzne o konstrukcji drewnianej. Nielogicznym byłoby, aby organ administracji państwowej jednocześnie uznał, iż w obiekcie kontrolowanym występują cztery pełne ściany zewnętrzne, ale jedna z nich to nie ściana. Oczywistym jest, iż powyższe uchybienie miało miejsce z uwagi na zaniedbania przeprowadzających kontrolę.
Przepis art. 145 1 pkt 5 K.p.a może mieć zastosowanie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe. Po drugie, nowe okoliczności faktyczne lub dowody istnieją w dniu wydania decyzji ostatecznej. Po trzecie, nowe okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję. Zgodnie z wyrokiem NSA w Lublinie z 17.05.2000 r., I SA/Lu 9/00. LEX nr 51768, art. 145 $ 1 pkt 5 wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nadto te okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowe tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Nowe okoliczności, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5, przedstawiają określony stan faktyczny i prawny, istniejący w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nieznany organowi z niezależnych od tego organu przyczyn, mający wpływ na status prawny strony, tj. zakres jego praw i obowiązków, a w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia. Wznowienie postępowania powinno następować z uwagi na wyjście na jaw nie tylko nowych dowodów, lecz także nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, przy czym ujawnienie się tych okoliczności może być rezultatem przeprowadzenia dowodów (ujawnienia się dowodów) po wydaniu decyzji, byleby tylko rzecz dotyczyła faktów, które są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania. W art. 145 § 1 pkt 5 posługując się kategorią "nowych okoliczności faktycznych" oraz "nowych dowodów", ustawodawca użył bowiem alternatywy zwykłej, a nie koniunkcji. Błędna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym nie stanowi podstawy wznowienia postępowania administracyjnego. Stanowi ją natomiast wadliwe ustalenie stanu faktycznego.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).
Przedmiotem skargi L.W. jest decyzja PWINB z [...] kwietnia 2019 r., która organ ten uchylił w całości wydaną we wznowionym postępowaniu decyzję PINB z [...] grudnia 2018 r. o uchyleniu decyzji własnej z [...] września 2015 r. nakazującej L.W. dokonanie rozbiórki samowolnie zrealizowanego na działce nr 152 obr. 202 przy ul. [...] w P. budynku gospodarczego i umorzeniu w całości wszczęte z urzędu w tym zakresie postępowanie administracyjne z uwagi na fakt ustalenia, że obiekt będący przedmiotem postępowania przestał spełniać cechy budynku gospodarczego.
Jak już wspomniano wyżej, zaskarżona decyzja zapadła we wznowionym postanowieniem PINB z [...] czerwca 2018 r. postępowaniu.
Zgodnie z art. 149 § 2 K.p.a., postanowienie o wznowieniu stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
W związku z tym należy podzielić stanowisko PWINB wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że PINB po wznowieniu postępowania uchybił temu wymogowi, przechodząc do merytorycznego rozpatrzenia sprawy bez uprzedniego obligatoryjnego przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia.
Jako okoliczności uzasadniające wznowienie skarżąca wskazała na przyczyny o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a., tj. iż jako strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (pkt 4) oraz wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję (pkt 5).
Odnośnie pierwszej z wymienionych przesłanek prawidłowo PWINB ustalił, że L.W. pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. została poinformowana o kontroli mającej odbyć się [...] maja 2015 r. na stanowiącej jej własność działce nr 152, w toku której jej mąż przedłożył potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię udzielonego mu przez żonę pełnomocnictwa z 27 sierpnia 2014 r. do jej reprezentowania między innymi przed organami administracji rządowej i samorządowej. Jak wynika z akt sprawy, do L.W. były kierowane wszystkie późniejsze dokumenty, tj. zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie samowolnie wybudowanego budynku, jak również decyzja z [...] września 2015 r. nakazująca jego rozbiórkę. Obydwie przesyłki nie zostały przez nią odebrane, jednak w wyniku dwukrotnego awizowania zostały zwrócone do organu I instancji, który zasadnie uznał skuteczność doręczenia. W rozpatrywanym przypadku nie zachodzi więc okoliczność braku udziału skarżącej w postępowaniu zakończonym nakazem rozbiórki.
Odnośnie drugiej powołanej przesłanki wznowieniowej, skarżąca jako nowy dowód w sprawie wskazała, że to co zostało przez inspektorów nadzoru budowlanego uznane za ściany, w rzeczywistości stanowiło otwierane skrzydła drzwiowe. Okoliczność ta jak trafnie stwierdził PWINB nie może stanowić nowego dowodu w sprawie, gdyż istniała w dacie wydania decyzji i była organowi znana oraz wzięta pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy. Bez znaczenia pozostaje zatem wskazywana przez skarżącą kwalifikacja jednej ze ścian za otwierane skrzydła drzwiowe (mająca w jej ocenie świadczyć o funkcji wiaty), co podlegało już merytorycznej ocenie organu we wcześniejszym postępowaniu. Wyklucza to zatem zaistnienie przesłanki o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.
Tym samym, skoro powołane przez skarżącą okoliczności nie wpisują się w powołane podstawy wznowienia postępowania, w pełni zasadne było uchylenie zaskarżoną decyzją PWINB decyzji PINB z [...] grudnia 2018 r. oraz orzeczenie o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji PINB z [...] września 2015 r. o nakazie rozbiórki.
Nie stwierdzając uchybień uzasadniających wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego – w tym nie podzielając podniesionych w skardze zarzutów - Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił wniesioną skargę jako bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło