II SA/Rz 605/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Solarski po rozpoznaniu w dniu 17 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. i M. R. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. B. i M. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki myjni samochodowej postanawia odmówić przyznania skarżącym prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. J. B. i M. R., w związku z zawartym w skardze wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, zostali wezwani do jego złożenia na przeznaczonych do tego urzędowych formularzach PPF. Ponieważ wnioskodawcy nie zastosowali się do doręczonych im wezwań, zarządzeniami referendarza sądowego WSA w Rzeszowie z dnia 25 lipca 2013 r., wnioski pozostawiono bez rozpoznania. We wniesionym wspólnie sprzeciwie skarżący wskazali, że wynikający z wydanych decyzji obowiązek rozbiórki myjni samochodowej wiąże się z koniecznością poniesienia znacznych kosztów, co będzie miało wpływ na pogorszenie możliwości zarobkowych. Z tej przyczyny nie są w stanie uiścić kosztów sądowych bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Wg dołączonego do sprzeciwu formularza wniosku PPF, skarżący prowadzą wspólne, 2-osobowe gospodarstwo domowe, utrzymując się z pobieranych emerytur w wysokości 2083 i 2388 zł. oraz dochodów z najmu lokalu (wykorzystywanego jako warsztat samochodowy) w wysokości 1660 zł. /kwoty brutto/. Jako posiadany majątek wykazali dom (269 m²) oraz budynek wspomnianego warsztatu (193 m²). W dodatkowym oświadczeniu skarżący powołali się na zły stan zdrowia i związane z tym koszty leczenia - ok. 400 zł., udokumentowane koszty utrzymania domu (opłaty za gaz, energię elektryczną, wodę i kanalizację, internet i telefon, telewizję i wywóz śmieci) - średnio 1831 zł. (szacunkowo określone zostały na 1250 zł.), utrzymania niezbędnego z uwagi na wiek i stan zdrowia samochodu (Fiat Brava z 1999 r.) – 600 zł., wydatki na zakup żywności, odzieży, środków czystości i higieny – 621 zł. Dochody z najmu warsztatu pomniejsza podatek od nieruchomości oraz podatek dochodowy – średnio 657 zł., świadczenia emerytalne w ujęciu netto są razem niższe o kwotę 767 zł. od wykazanych kwot brutto /wszystkie podane kwoty odnoszone są do okresu jednego miesiąca/. Stan rachunku bankowego M. R. na dzień 25 lipca 2013 r. wynosił 1935 zł. (J. B. wg oświadczenia nie posiada konta bankowego). Skarżący wskazali również na poniesione w 2012 r. wydatki na kwotę 38 tys. zł. związane z pokryciem placu przy warsztacie kostka brukową (sfinansowane z oszczędności) oraz pilną potrzebę wykonania konserwacji dachu warsztatu, uszczelnienia płyty tarasu oraz wykonania elewacji części warsztatu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprzeciw został złożony w terminie, co zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej P.p.s.a., wywołuje skutek w postaci utraty mocy zarządzeń, przeciwko którym został wniesiony, a będąca przedmiotem sprzeciwu sprawa podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych dotyczy przyznania częściowego prawa pomocy, czego niezbędnym warunkiem w przypadku osób fizycznych jest wykazanie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Jak wynika z powyższego, kryterium ekonomiczne bazujące na osiąganych dochodach i sytuacji materialnej jest jedynym, na podstawie którego ocenia się zdolność osób fizycznych do poniesienia związanych ze sprawą kosztów. Wobec tego wnioskodawca powinien wykazać, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych we własnym zakresie (tak NSA w postanowieniu z dnia 16 stycznia 2012 r. sygn. akt II FZ 825/11). Analiza wniosku (PPF) oraz informacji zawartych w pozostałych pismach skarżących nie potwierdza zasadności wyłączenia względem nich obowiązku poniesienia kosztów sądowych, których wysokość na obecnym etapie postępowania dotyczy wpisu od skargi w kwocie 500 zł. Zagrożenie uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu związane z poniesieniem tych kosztów nie zostało przez wnioskodawców wykazane. Dotyczy to zarówno pokrycia stanowiących podstawę odniesienia w tym zakresie wydatków zaspokajających najważniejsze potrzeby życiowe (zakupu żywności, środków czystości, kosztów leczenia i utrzymania domu), jak też wszystkich wyszczególnionych na wstępie kosztów, których suma (3452 zł.) jest zdecydowanie niższa od dochodów netto (4707 zł.). Różnica tych kwot daje po stronie dochodów stałą miesięczną nadwyżkę w wysokości 1250 zł., którą bez wątpienia należy uznać za wystarczającą do bezproblemowego, jednorazowego opłacenia kosztów sądowych. Jak wynika przy tym z treści sprzeciwu, sami skarżący zagrożenie uszczerbkiem dla utrzymania nie wywodzą z trudności w zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych, lecz uzasadniają go przede wszystkim potencjalnymi kosztami demontażu myjni samochodowej. Koszy te, o ile w przyszłości wystąpią, w żadnym wypadku nie mogą rzutować na obecne możliwości płatnicze skarżących. W tej sytuacji skarżący nie wykazali, aby poniesienie kosztów sądowych wiązało się z uszczerbkiem w zakresie koniecznego utrzymania. Ubocznie należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 200 P.p.s.a., w razie uwzględnienia wniesionej skargi przez Sąd I instancji, przysługuje skarżącemu od organu który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia swoich praw. Stosownie do powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3, art. 255 oraz art. 260 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.