II SA/Rz 606/08
WyrokWSA w Rzeszowie2010-04-09
Skład orzekający: Robert Sawuła, Zbigniew Czarnik, Ewa Partyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego mógł wydać decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu, podczas gdy postępowanie odwoławcze zostało zawieszone, a postanowienie o zawieszeniu zostało następnie uchylone przez sąd administracyjny, ale organ odwoławczy nie podjął działań w celu wyjaśnienia statusu tej skargi?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, wydając decyzję w czasie, gdy postępowanie było zawieszone, a następnie nie wyjaśnił statusu skargi na postanowienie o zawieszeniu. Ponadto, organ nie udzielił stronom wyczerpujących informacji o możliwości legalizacji samowoli budowlanej w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki domku rekreacyjnego wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych, w tym wydanie decyzji mimo zawieszenia postępowania oraz nieuwzględnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego legalizacji samowoli budowlanej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ SO (del.) Ewa Partyka Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi A. P. i A. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki domku rekreacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2007 r., nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżących A. P. i A. P. solidarnie kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego /dalej: WINB / utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w U. D. z dnia [...] marca 2007 r., [...] orzekającą w stosunku do A. i A. P. nakaz rozbiórki domku rekreacyjnego, wybudowanego na istniejącej piwnicy, o wymiarach 4.85 m x 5.85 m wraz z tarasem, na działce nr ewidencyjny 213/8 położonej w miejscowości M. W podstawie prawnej decyzji organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm./ dalej: k.p.a. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ stwierdził, że odwołanie A. i A. P. nie mogło być uwzględnione, gdyż podnoszone w nim zarzuty nie mają oparcia w obowiązujących przepisach. W rozpoznawanej sprawie trzeba przyjąć jako okoliczność nie budzącą wątpliwość, że odwołujący wybudowali objęty postępowaniem budynek bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zaistnienie takiej sytuacji musi być kwalifikowane jako samowola budowlana, która podlega regulacji zawartej w art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 156, z 2006 r., poz. 1118/. Konsekwencją tej regulacji prawnej jest konieczność przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, ewentualnie rozbiórka samowolnie wykonanego obiektu. W trakcie postępowania pierwszoinstancyjnego odwołujący nie przedłożyli decyzji ustalającej warunki zabudowy dla samowolnie zrealizowanego obiektu. W chwili popełnienia samowoli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie dopuszczał budowy jakichkolwiek obiektów budowlanych, w miejscu, w którym usytuowany jest przedmiot postępowania. W takich okolicznościach prawnych sprawy wypełniona została dyspozycja art. 48 ust. 1 prawa budowlanego, co oznacza, że organy były zobowiązane do orzekania o nakazie rozbiórki budynku rekreacyjnego wraz z tarasem.
Z rozstrzygnięciem WINB nie zgodzili się A. i A. P. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zarzucili skarżonej decyzji naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez bezzasadne przyjęcie, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r., P37/06 w sprawie konstytucyjności art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. prawo budowlane nie ma wpływu na rozstrzyganie w ich sprawie oraz rozstrzygnięcie sprawy pomimo zawieszenia postępowania skarżący wskazali również na naruszenia prawa procesowego; art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a. oraz art. 100 § 1 k.p.a. polegające na przyjęciu przez organy nadzoru budowlanego podstaw do orzekania, w sytuacji, gdy w obrocie prawnym funkcjonuje wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2008 r., sygn. VII SA/Wa 1805/07 uchylający postanowienie WINB w sprawie zawieszenia postępowania. W ocenie skarżących, organy nadzoru budowlanego wydały decyzję w ich sprawie bez wcześniejszego podjęcia postępowania, które same zawiesiły. Tym działaniem naruszyły art. 100 § 3 k.p.a. Wreszcie, w skarżonej decyzji organy nie uwzględniły niekonstytucyjności przepisu art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 prawa budowlanego.
Z tych względów skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania sądowego. W skardze domagali się także wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji.
WINB odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie wskazując argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy.
Zarzuty skargi są zasadne. Postępowanie w ramach, którego zapadła skarżona decyzja zostało wszczęte kontrolą Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w U. D. z dnia [...] stycznia 2007 r. przeprowadzoną na działkach będących w dzierżawie skarżących. Dnia 19 lutego 2007 r. organ powiadomił, że postępowanie takie toczy się z wniosku Nadleśnictwa S. W dniu [...] marca 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w U. D. decyzją [...] nakazał skarżącym rozbiórkę obiektów budowlanych objętych skargą. Od tej decyzji odwołanie wnieśli skarżący, a WINB postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. [...] zawiesił postępowania odwoławcze ze względu na pytanie skierowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z konstytucją art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. lib. b i art. 48 ust. 3 prawa budowlanego. Postanowienie WINB zostało zakwestionowane przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe – Nadleśnictwo S. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w Warszawie uwzględnił zażalenie uchylając postanowienie WINB i umarzając postępowanie organu I instancji w zakresie zawieszenia.
Postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. i A. P. Sąd ten wyrokiem z dnia 19 marca 2008 r. VII SA/Wa 1805/07 uchylił skarżone postanowienie.
WINB w dniu [...] lipca 2008 r. rozpoznał odwołanie skarżących i wydał decyzję będącą przedmiotem skargi.
Podkreślić należy, że sąd administracyjny ocenia legalność zaskarżonej decyzji biorąc pod uwagę stan prawny i faktyczny istniejący w dacie jej podjęcia, tj. w dniu [...]. lipca 2008 r. W pierwszej kolejności za uzasadniony uznać należy zarzut skarżących wskazujący na naruszenia przez WINB przepisów o postępowaniu administracyjnym. Niesporne jest, że postanowieniem z [...] lipca 2007 r. [...] WINB zawiesił postępowanie z odwołania A. P. i A. P. od decyzji PINB w U. D. z [...] marca 2007 r. [...] nakazującej rozbiórkę obiektu objętego postępowania. Nie jest także sporne, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w Warszawie uchylił to postanowienie i w tym zakresie umorzył postępowanie przed WINB. Dla WINB wiadomym było, że postanowienie organu drugiej instancji zostało zaskarżone do WSA w Warszawie. Jednak w swojej decyzji organ stwierdził, że nie jest mu znane prawomocne rozstrzygnięcie Sądu w tym zakresie. Sąd stwierdza, że w ten sposób WINB uchybił obowiązkowi prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W dacie podejmowania zaskarżonej decyzji postanowienie GINB w Warszawie z [...] sierpnia 2007 r. zostało wyrokiem WSA w Warszawie VII SA/Wa 1809/07 uchylone. Zatem w obrocie prawnym pozostawało nadal postanowienie WINB z [...].07.2007 r. o zawieszeniu postępowania odwoławczego. Akta administracyjne organu odwoławczego nie zawierają dowodu, aby skarżony organ występował do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o informację, co do losu skargi sądowoadministracyjnej A. P. i A. P. na to postanowienie. Zgodnie z art. 102 k.p.a. w czasie zawieszenia postępowania organ administracji publicznej może podejmować czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego. W czasie podejmowania zaskarżonej decyzji przez WINB pozostawało zatem w mocy postanowienie tego organu o zawieszeniu postępowania odwoławczego. Wniesione na postanowienie o zawieszeniu zażalenie przez Nadleśnictwo S. nie mogło wyłączyć skutku zawieszenia o jakim mowa w art. 102 k.p.a., bowiem wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania postanowienia (art. 143 k.p.a.). W myśl art. 101 § 1 i § 3 k.p.a. o postanowieniu w sprawie zawieszenia postępowania organ administracji publicznej zawiadamia strony, na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy stronie zażalenie. Skoro organ odwoławczy zawiesił postępowanie odwoławcze, a w czasie gdy wydawał zaskarżoną decyzję kwestia zasadności zawieszenia postępowania pozostawała nadal otwarta, bo nie zostało rozpatrzone zażalenie na postanowienie o zawieszeniu, to organ ten na mocy art. 110 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. był związany własnym postanowieniem o zawieszeniu postępowania odwoławczego. Zaskarżona decyzja zapadła zatem przedwcześnie, z naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym, innym niż dające podstawę do wznowienia postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § pkt 1 lit. c ppsa), co uzasadnia jej uchylenie.
Nie jest natomiast uzasadniony zarzut naruszenia art. 100 § 3 k.p.a., jaki został podniesiony w skardze, gdyż przepis ten odnosi się do ustanawiania zabezpieczenia w razie wydawania rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej przy przyjmowaniu przez ten organ założenia co do rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego we własnym zakresie. Zjawisko takie nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana także z naruszeniem innych przepisów o postępowaniu administracyjnym, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a które nie zostały w skardze wyeksponowane. Za niesporne uznać należy, że skarżący dopuścili się tzw. samowoli budowlanej na realizację, której powinni uprzednio uzyskać pozwolenie na budowę. Stwierdzenia organów nadzoru budowlanego w tym zakresie Sąd uznaje za bezsporne. W myśl art. 48 ust. 1. prawa budowlanego, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Innymi słowy w dacie rozstrzygania przez organy obu instancji istniała możliwość tzw. legalizacji dokonanej samowoli budowlanej. Zgodnie z art. 48 ust. 2 tej ustawy jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Sformułowanie o konieczności legitymowania się przez inwestora ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu na dzień wszczęcia postępowania zostało uznane wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 20 grudnia 2007 r. P 37/06 (opublikowanego wraz z uzasadnieniem w OTK 202/08 poz. 53) za niezgodne z Konstytucją RP. Trybunał uznał w nim, że art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U nr 156 z 2006 r. poz. 118 i nr 170, poz. 1217 oraz z 2007 r. nr 88, poz. 587, nr 99, poz. 665 i 127, poz. 880) w częściach obejmujących wyrażenie w "dniu wszczęcia postępowania" – są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej zasadą sprawiedliwości oraz z art. 32 Konstytucji. W uzasadnieniu tegoż wyroku podniesiono, że skoro zgodnie z art. 48 ust. 2 prawa budowlanego warunkiem legalizacji samowoli jest zgodność konkretnej budowy z przepisami o planowaniu o zagospodarowaniu przestrzennym rozumiana jako zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego albo z generalnym porządkiem planistycznym ukształtowanym wieloma ustawami szczególnymi, to termin uzyskania decyzji ostatecznej o warunkach zabudowy nie może mieć w sprawie znaczenia, z uwagi na fakt, iż decyzja ma charakter informacyjny – i sama przez się nie kształtuje praw ani obowiązków inwestora wynikających wprost z ustaw. Decydujące, w ocenie TK, znaczenie w procesie legalizacji samowoli winno mieć ustalenie, czy obiekt wybudowany bez pozwolenia nie narusza przepisów prawa, w tym regulującego kwestie planowania przestrzennego. Powinna zatem istnieć możliwość dokonania takiego ustalenia również po wszczęciu postępowania rozbiórkowego, bo nie do pogodzenia z zasadami konstytucyjnymi jest orzekanie o obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego, mimo iż inwestorzy wykazali jego zgodność z przepisami o planowaniu przestrzennym, uzyskując decyzję o warunkach zabudowy już w trakcie postępowania rozbiórkowego. Innymi słowy w przypadku, gdy inwestor dopuścił się samowoli budowlanej, nawet w toku postępowania wszczętego przez organ nadzoru budowlanego istnieje możliwość ubiegania się przez niego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, gdy nieruchomość zabudowana samowolnie wzniesionym obiektem budowlanym, nie jest objęta obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego.
Zgodnie z art. 48 ust. 3 prawa budowlanego w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2", zaś w myśl ust. 3 cyt. przepisu "W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. Niesporne jest, że PINB w U. D. nie wydał postanowienia, o jakim mowa w art. 48 ust. 2 Upb. Stanowisko TK przy uwzględnieniu wymogów wynikających z art. 8 k.p.a. (zasada pogłębiania zaufania do organów Państwa), art. 9 k.p.a. (zasada udzielania informacji) nakłada na organ nadzoru budowlanego, który prowadzi sprawę samowoli budowlanej na terenie, gdzie nie obowiązuje plan zagospodarowanie przestrzennego obowiązek dokładnego wyjaśnienia inwestorowi kwestii możliwości uzyskania decyzji o warunkach zabudowy w toku postępowania administracyjnego w przedmiocie samowoli i wezwania do jej przedstawienia lub przedstawienia zawiadomienia o wszczęciu takiego postępowania albo nawet wniosku o jego wszczęcie w realnym do wykonania terminie. Udzielenie informacji o możliwości uzyskania decyzji o warunkach zabudowy ma szczególne znaczenie, bowiem w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych, a co za tym idzie i w praktyce organów nadzoru budowlanego i organów gminy właściwych w sprawie ustalania warunków zabudowy zgodnie przyjmowano, iż po zakończeniu budowy obiektu bezprzedmiotowe jest postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania. Z kolei ustalenie realnego terminu przedstawienia przez inwestora informacji wskazanych wyżej wymaga wzięcia pod uwagę okoliczności, że z przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80 poz. 717, ze zm.) wynika, iż złożenie wniosku o ustalenie warunków zabudowy musi być poprzedzone zebraniem dokumentów wymaganych przepisami tej ustawy, które do wniosku należy dołączyć (art. 52 z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Ustalając ten termin należy wziąć pod uwagę, że w postępowaniu administracyjnym o warunkach ustalenia zabudowy wymagane są czynności uzgodnieniowe (art. 53 w zw. z art. 64 ust.1 ustawy) prowadzone na podstawie projektu decyzji opracowanego przez osobę wpisaną na listę izby samorządu zawodowego urbanistów i architektów. Dodatkowo zwrócić należy uwagę, że wedle informacji z Urzędu Gminy w L. (k. 15 akt I instancji) działka nr 213/8 położona jest w otulinie B. Parku Narodowego, co w ewentualnym postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy wymagać będzie współdziałania z dyrektorem parku. Już te wymogi czynią to postępowanie na tyle skomplikowanym, że nader rzadko jest możliwe wydanie decyzji w terminie 1 miesiąca.
W tym stanie rzeczy za nie odpowiadające wymienionym wyżej przepisom k.p.a. należy uznać pismo organu II instancji zobowiązujące inwestorów do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy lub przedstawienia, czy zostało wszczęte postępowanie administracyjne w tej sprawie w terminie dni 7 od daty otrzymania wezwania. W judykaturze nie budzi wątpliwości daleko idący skutek naruszenia zasady wymienionej w art. 9 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek". W wyroku z 23.07.1992 r., III ARN 40/92, "Państwo i Prawo" 1993, nr 8, s. 116 z glosą J. Zimmermanna, Sąd Najwyższy opowiedział się za szeroką wykładnią cyt. przepisu, stwierdzając, iż obowiązek informowania i wyjaśniania stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy "powinien być rozumiany tak szeroko jak tylko możliwe". Pogląd ten podziela skład orzekający Sądu w niniejszej sprawie.
O braku rozeznania, co do własnej sytuacji prawnej (możliwość uzyskania decyzji o warunkach zabudowy w toku postępowania o samowolę budowlaną, jak również niezależnie od prawa dysponowania gruntem) świadczy odpowiedź inwestorów udzielona organowi II instancji, że decyzji takiej nie mogą uzyskać, z uwagi na okoliczności, iż sporne obiekty zostały wykonane, jak również treść skargi, w której powołują się na niemożność uzyskania warunków zabudowy bez wcześniejszego rozstrzygnięcia w kwestii prawa do dysponowania terenem.
Organy obu instancji uzasadniając prawidłowość swego stanowiska co do nakazu rozbiórki skupiły się wyłącznie na treści art. 48 ust. 2 pkt 1 prawa budowlanego, nie zauważając drugiego koniecznego warunku do możliwości legalizacji samowoli budowlanej, ujętego w pkt 2 cyt. przepisu, tj. nie naruszania przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenia obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W tym zakresie obie decyzje nie zawierają żadnych rozważań.
Reasumując, skoro organ zarówno I, jak i II instancji zaniechał swoich obowiązków odnośnie udzielenia stronom stosownej informacji o skutkach braku wymaganej decyzji o warunkach zabudowy lub skutkach braku złożenia wniosku o wydanie takiej decyzji dla kierunku orzekania w sprawie dotyczącej samowoli budowlanej, to tego typu naruszenie art. 9 k.p.a. stanowi naruszenie przepisów procesowych, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie to implikuje zarazem trafność zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. nakazującego prowadzić postępowanie w sposób, który prowadzi do pogłębienia zasady zaufania do organów Państwa. Sąd uznaje zarazem, że koniecznym do końcowego załatwienia sprawy jest uchylenie decyzji organu I instancji. Decyzja PINB w U. D. zapadła przed wydaniem wyroku TK, zatem nie uwzględniała treści art. 48 prawa budowlanego ustalonej wyrokiem Trybunału. Z tego względu rolą PINB w U. D. będzie udzielenie skarżącym wyczerpującej informacji o skutkach braku zwrócenia się do właściwego organu gminy o wydanie decyzji o warunkach zabudowy oraz wyznaczenie skarżącym realnego terminu, w którym winni skarżący przedstawić decyzję o warunkach zabudowy. Organ ten winien uprzednio rozważyć, czy w sprawie jest możliwe spełnienie warunku ujętego w art. 48 ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego.
W zależności od podjętych przez skarżących działań i ewentualnych rozstrzygnięć, jakie zapadną w sprawie o warunki zabudowy, organ nadzoru budowlanego wyda stosowne rozstrzygnięcie, o ile uprzednio nie wykluczy możliwości legalizacji popełnionej samowoli z uwagi na brak spełnienia warunku z art. 48 ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego. Sąd zauważa, że w postępowaniu odwoławczym organ drugiej instancji powziął wiadomość, że uczestnik postępowania Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo S. jest reprezentowane przez pełnomocnika. Treść pełnomocnictwa nie jest jedna znacznoznaczna, a organ nie wyjaśnił czy nie obejmuje ono również postępowania odwoławczego. Problem ten powinien być wyjaśniony przed podjęciem decyzji.
Z przytoczonych wyżej względów, sąd przy zastosowaniu art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje obu instancji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c tej ustawy. O kosztach sąd orzekł w oparciu o art. 200 i 205 p.p.s.a. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło