II SA/Rz 608/05

WyrokWSA w Rzeszowie2006-03-23

Skład orzekający: Ryszard Bryk, Zbigniew Czarnik, Jolanta Ewa Wojtyna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji budowlanej prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, w szczególności datę budowy obiektu budowlanego, co miało wpływ na zastosowanie przepisów Prawa budowlanego i możliwość legalizacji samowoli budowlanej?
Ratio decidendi
Zaskarżone decyzje organów nadzoru budowlanego zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 i 80 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i brak dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego. Sąd nie podzielił poglądu organów, że materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na budowę obiektu po 1995 r., sugerując możliwość istnienia obiektu przed tą datą. Niewyjaśnienie tych wątpliwości uniemożliwia prawidłowe określenie przedmiotu postępowania, właściwych przepisów prawa oraz kręgu podmiotów zobowiązanych do rozbiórki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku letniskowego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając, że budowa nastąpiła po 1995 r., co wykluczało możliwość legalizacji samowoli budowlanej ze względu na brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów prawa, w tym brak podstawy prawnej, niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego oraz naruszenie przepisów k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Bryk Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. S. - K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej E. S. - K. kwotę 755 zł /słownie: siedemset pięćdziesiąt pięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 608/05 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia [...] maja 2005 r. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2004r., [...] nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego – budynku letniskowego o konstrukcji stalowo-drewnianej, o wymiarach 5.00 m x 4.50 m wybudowanego na działce nr [...] położonej w miejscowości R. bez wymaganego prawem budowlanym pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że odwołanie E. S. – K. nie mogło być uwzględnione, gdyż argumenty przez nią podniesione nie znajdują potwierdzenia w ustaleniach faktycznych. W szczególności nie można uznać za zasadny poglądu odwołującej, że obiekt objęty postępowaniem rozbiórkowym wybudowany został przed 1993 r. Zdaniem organu odwoławczego zgromadzony w sprawie materiał dowody jednoznacznie wskazuje, że budowa obiektu na działce nr [...] w R. nie została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r., przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz. U. z 2003r., nr 207 poz. 2016 ze zm./, zatem w rozpatrywanej sprawie ma zastosowanie art. 48 ustawy z 1994 r. Organ potwierdził poprawność zastosowania prawa przez Powiatowego Inspektora Budowlanego i uznał, że w sprawie nie może być stosowana legalizacja samowoli budowlanej, gdyż przepisy wyłączają taką możliwość w tych przypadkach, w których wzniesiony obiekt budowlany naruszał ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponieważ odwołująca się nie dysponuje ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a dla obszaru, w którym położona jest działka nr [...] nie został uchwalony plan miejscowy zagospodarowania przestrzennego, to brak jest formalnych podstaw do prowadzenia postępowania legalizacyjnego, gdyż nie są spełnione warunki wskazane w art. 48 prawa budowlanego. Wreszcie brak podstaw do legalizacji wynika również z tego, że nawet w nieobowiązującym obecnie planie miejscowym działka nr [...] nigdy nie mogła być zabudowywana. Stwierdzenie tych okoliczności wyklucza możliwość prowadzenia postępowania legalizacyjnego, a to oznacza, że rozstrzygnięcie organu I instancji było poprawne i z tego powodu nieuwzględnienie odwołania jest właściwe. Z decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie zgodziła się E. S. - K. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie sporządzonej przez pełnomocnika zarzuciła decyzji brak podstawy prawnej i naruszenie art. 3 pkt 3 prawa budowlanego. Dodatkowo podniosła naruszenie art. 103 ust. 2 oraz art. 29 ust. 2 pkt 1 tej ustawy. Zdaniem skarżącej organ naruszył także art. 77 k.p.a. przez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego. Z tych przyczyn zażądała uchylenia decyzji organów I i II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi podniosła argumenty, które jej zdaniem uzasadniają postawione zarzuty. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie przytaczając argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej prawo o p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji stosując prawem określone środki. Zakres kontroli sprawowanej przez te sądy zgodnie z art. 134 § 1 prawo o p.s.a. nie jest ograniczony zarzutami skargi, jej podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Określenie zakresu sądowej kontroli w taki sposób nakłada na Sąd obowiązek zbadania zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z obowiązującym prawem. Ocena decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zapadłych w sprawie ze skargi E. S. – K .musi prowadzić do stwierdzenia, że decyzje te wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. Naruszenie to miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy dlatego Sąd musiał skargę uwzględnić, a wskazane wyżej decyzje uchylić. Dla Sądu poza sporem pozostaje stwierdzenie, że w postępowaniu administracyjnym organy nie wyjaśniły w sposób dostateczny stanu faktycznego sprawy, a to oznacza że naruszony został art. 7 w związku z art. 77 i art. 80 k.p.a. Dla organów bezsporne jest, że obiekt budowlany objęty postępowaniem wybudowany został po 1995 r., zatem podlega regulacjom nowego prawa budowlanego. Sąd takiego poglądu podzielić nie może, gdyż materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy do tak jednoznacznego wniosku nie prowadzi. Wręcz przeciwnie może sugerować, że na działce nr [...] położonej w R. obiekt objęty zaskarżonymi decyzjami istniał jeszcze przed 1 stycznia 1995 r. Na to mogą wskazywać dokumenty dołączone przez skarżącą w postępowaniu odwoławczym, a organ rozpatrujący odwołanie w ogóle nie rozprawił się z pojawiającymi się na ich tle wątpliwościami. Brak przesądzającego stanowiska organów w tym względzie jest istotnym uchybieniem, gdyż nie pozwala w sposób jednoznaczny określić przedmiotu postępowania i prawa, które powinno być zastosowane jako podstawa wydanych decyzji. W ostateczności nie daje odpowiedzi także co do zakresu podmiotowego postępowania, a to oznacza, że pojawiają się wątpliwości co do adresata nakazu rozbiórki. Nakaz taki zgodnie z art. 52 prawa budowlanego może być skierowany do określonego kręgu podmiotów, zatem w postępowaniu należało ustalić czy skarżąca jest jednym z podmiotów wskazanych w tym przepisie. Potrzeba takiego ustalenia wynika stąd, że skarżąca wskazuje na zakres praw budowlanych wykonanych przez siebie w końcu lat 90-tych, który trudno byłoby uznać za rozbudowę czy nadbudowę /budowę/ obiektu budowlanego wzniesionego na działce nr 69/1. Te wątpliwości muszą prowadzić do uzupełnienia postępowania administracyjnego. W szczególności organy muszą jednoznacznie określić kto i w jakim czasie ustawił na działce nr [...] w R. obiekt budowlany objęty postępowaniem. Takie ustalenie pozwoli określić podmiot zobowiązany do działań wynikających z przepisów prawa budowlanego. Równocześnie wskaże ono jakie przepisy w sprawie mają mieć zastosowanie. Mając na uwadze powyższe i treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) prawa o p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do treści art. 200 prawa o p.s.a. 27.03.06 mk

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło