II SA/Rz 61/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie NSA Maria Piórkowska NSA Małgorzata Wolska Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 26 maja 2010 r. sprawy ze skargi A. G. i H. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ja decyzję Starosty Powiatu z dnia [...] września 2009 r., nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących A. G. i H. G. solidarnie kwotę 757 zł /słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. znak: [...] Wojewoda w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania H. G. i A. G. od decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] września 2009 r., Nr [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę utrzymał ją w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że powołaną wyżej decyzją (wydaną po uzupełnieniu projektu budowlanego oraz po przeprowadzeniu ponownego postępowania) organ I instancji zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. C. pozwolenia na budowę dla zamierzenia budowlanego polegającego na rozbudowie i przebudowie istniejącego budynku gospodarczego wraz ze zmianą sposobu użytkowania na budynek mieszkalny jednorodzinny oraz na budowie budynku gospodarczo-garażowego z niezbędnymi urządzeniami budowlanymi do funkcjonowania w tym m. in. wewnętrznymi instalacjami z przyłączami: wodociągowym, kanalizacji sanitarnej, gazowym, elektroenergetycznym na działkach nr 2884/1, nr 2884/2 oraz nr 2878, położonych w M. przy ul. M. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodzili się H. G. i A. G. – właściciele działek (nr 2885/1 oraz nr 2885/2) sąsiadujących z działkami inwestorów, wnosząc od niego odwołanie, w którym zarzucili rażące naruszenie prawa. Po jego rozpatrzeniu Wojewoda utrzymał w mocy kwestionowaną nim decyzję (decyzja z dnia [...] listopada 2009 r.). W motywach zwrócił uwagę na decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., Nr [...], która ustalała miejsce lokalizacji oraz warunki realizacji inwestycji objętej następnie niniejszym pozwoleniem na budowę. Organ podkreślił, iż ustalenia w niej zawarte są wiążące dla organu wydającego takie pozwolenie. Następnie organ II instancji wskazał na § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), który dopuszcza usytuowanie ściany budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy, w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Organ powołał się również na § 12 ust. 3 pkt 3 powyższego rozporządzenia, dopuszczającego z kolei rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 (tj. 4 m w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy oraz 3 m w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych w stronę tej granicy) od granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli w pasie o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane dotychczasowe wymiary. Wojewoda podniósł, że przedłożony przez inwestora projekt budowlany został sporządzony zgodnie z wymogami wynikającymi z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133 z późn. zm.); zawiera on wszelkie niezbędne opinie, uzgodnienia, pozwolenia oraz ekspertyzę techniczną, która dopuszcza rozbudowę i przebudowę budynku gospodarczego wraz ze zmianą jego przeznaczenia na cele mieszkalne. Organ odwoławczy podkreślił, iż projekt budowlany sporządziła uprawniona osoba. Wynika z niego, iż zachowane zostały wymogi z § 13 rozporządzenia z 2002 r. w zakresie umożliwiającym naturalne oświetlenie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w istniejącym budynku mieszkalnym na działce nr 2885/1. Nie występuje ograniczenie dopływu światła dziennego, bowiem odległość budynku przesłaniającego od przesłanianego jest większa od wysokości przesłaniania, która wynosi 5,45m. W ocenie organu, spełnione zostały również wymogi z § 57 oraz z § 60 tego rozporządzenia (z 2002 r.). Wojewoda podkreślił także, iż nie zachodzą w przedmiotowej sprawie przesłanki z art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane oraz art. 144 ustawy Kodeks cywilny, świadczące o naruszeniu interesów osób trzecich. W konkluzji organ stwierdził prawidłowość rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, mając na uwadze treść art. 4 Prawa budowlanego, wedle którego każdy ma prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2009 r. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie H. G. i A. G., wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji, z uwagi na mające wpływ na wynik sprawy rażące naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego tj. a) § 12 ust. 2 i ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w brzmieniu nadanym przez rozporządzenie Ministra Infrastruktury zmieniające powyższy akt z dnia 12 marca 2009 r. (Dz. U. Nr 56, poz. 461) poprzez zastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy z § 2 pkt 1 rozporządzenia zmieniającego jednoznacznie wynika, że nie można było go zastosować w nowym brzmieniu, b) § 12 rozporządzenia w poprzednim brzmieniu poprzez jego niezastosowanie, c) § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia w nowym brzmieniu przez błędne zastosowanie (przy niewłaściwym przyjęciu, iż nie ma zastosowanie § 12 w starym brzmieniu), d) § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia w nowym brzmieniu, bowiem w wyniku budowy w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy z działką skarżących nie zostaną zachowane dotychczasowe wymiary istniejącego budynku, e) § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia w nowym brzmieniu poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę w stosunku do budynku, którego ściana usytuowana bezpośrednio przy granicy działki skarżących przebiegać będzie przez około 10 m, podczas gdy tylko w szerokości 1,5 m łączy się z obecnie usytuowanym obiektem skarżących, w sytuacji, kiedy przepis ten dopuszcza sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeśli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem, że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej, f) § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia w nowym brzmieniu poprzez nieuwzględnienie szerokości działek, których dotyczy planowana inwestycja, g) § 12 ust. 3 oraz ust. 4 rozporządzenia w poprzednim brzmieniu przez zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę w sytuacji niespełnienia warunków z tych przepisów, 2. przepisów postępowania tzn.: a) § 2 rozporządzenia zmieniającego przez jego nieuwzględnienie, b) art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 8 tej ustawy oraz w zw. z § 12 rozporządzenia z 2002 r. poprzez stwierdzenie zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami techniczno-budowlanymi, w szczególności z § 12 rozporządzenia, c) art. 9 Prawa budowlanego poprzez brak zgody ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane na dokonanie odstępstw od tych regulacji w związku z prowadzeniem inwestycji w granicy, d) art. 8 i art. 107 § 3 KPA przez brak wskazania powodów, dla których organ administracji odmówił wiarygodności i mocy dowodowej zarzutom składanym przez skarżących dotyczącym niewłaściwego usytuowania projektowanego budynku w granicy działki sąsiedniej oraz nienależyte uzasadnienie zastosowanej przez organ podstawy prawnej, e) art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez brak przedłożenia analizy uzasadniającej ograniczenie prawa własności skarżących, polegającego na znacznym i uciążliwym ograniczeniu w dostępie światła słonecznego do nieruchomości skarżących; przedłożona analiza dotyczy przesłaniania wyłącznie budynku skarżących, nie odnosi się natomiast do budynku nowoprojektowanego, który może być przesłaniany przez sąsiedni budynek usytuowany na działce nr 2883/1, nie uwzględnia przesłaniania istniejącego już budynku inwestora, nadto zawiera błędne dane odnośnie odległości, wysokości budynku przesłanianego, rzędnych terenu, f) art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo budowlane przez zatwierdzenie projektu budowlanego niespełniającego wymogów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, przez brak podstawowych elementów oraz błędy w rysunkach; brak jest bowiem dokumentacji rysunkowej i fotograficznej badanych elementów, obliczeń dopuszczalnych obciążeń konstrukcyjnych, brak wniosków z oględzin i badań obejmujących ocenę stanu budynku i jego przydatności do dalszego użytkowania, nie ma też oceny, czy wybudowany obiekt nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych czy użytkowych otoczenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, z powodów przedstawionych w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działań administracji publicznej pod względem legalności, stosując prawem przewidziane środki. Wyznaczony w ten sposób zakres kontroli nie jest przy tym - jak stanowi art. 134 P.p.s.a. - ograniczony zarzutami skargi, powołaną w niej podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sąd rozpoznaje natomiast skargi w granicach danej sprawy. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Uchybienia owe, dające podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, wskazuje art. 145 § 1 P.p.s.a., stanowiąc, iż są to: naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c). Dokonawszy analizy stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy w kontekście odnoszących się do niego regulacji prawnych Sąd stwierdził istnienie naruszenia przepisów materialnoprawnych, które stanowiły podstawę wydanych w tej sprawie rozstrzygnięć. Powyższe obligowało do usunięcia tych aktów z obrotu prawnego. Przedmiot oceny w niniejszej sprawie to decyzja Wojewody z dnia [...] listopada 2009 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] września 2009 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Warunki, które musi spełnić inwestor ubiegając się o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę określają przepisy art. 32-36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.). Przepis art. 35 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy nakłada na organ wydający decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę między innymi obowiązek sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Przepisy techniczno-budowlane stanowią w tym przypadku przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) zwanego dalej rozporządzeniem. Z uwagi na fakt, że w okresie trwania niniejszego postępowania przed organem administracji doszło do zmiany z dniem 8 lipca 2009 r. § 12 rozporządzenia, głównym zarzutem strony skarżącej, a tym samym kwestią sporną pomiędzy stronami pozostaje fakt, które z wersji powołanego rozporządzenia należy przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy. Organ stosuje w tej materii przepis rozporządzenia obowiązujący od dnia 8 lipca 2009 r., a strona skarżąca zarzuca, że powinien stosować przepis w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją. Rozstrzygając tę kwestię sporną pomiędzy stronami trzeba odwołać się do brzmienia § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 56, poz. 461). Przepis ten stanowi, że przepisów tego rozporządzenia nie stosuje się, jeżeli przed dniem jego wejścia w życie został złożony wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały opracowane na podstawie dotychczasowych przepisów. Powołane wyżej brzmienie § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2009 r. wskazuje jednoznacznie, że jego przepisy nie mogą mieć zastosowania przy rozpoznaniu wniosku A. C. o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę dla zamierzenia polegającego na rozbudowie i przebudowie istniejącego budynku gospodarczego wraz ze zmianą sposobu użytkowania na budynek mieszkalny jednorodzinny oraz na budowie budynku gospodarczo-garażowego z niezbędnymi urządzeniami budowlanymi do funkcjonowania w tym m. in. wewnętrznymi instalacjami z przyłączami: wodociągowym, kanalizacji sanitarnej, gazowym, elektroenergetycznym na działkach nr 2884/1, nr 2884/2 oraz nr 2878, położonych w M. przy ul. M. Nie budzi żadnych wątpliwości w świetle akt administracyjnych sprawy, że inwestor złożył przedmiotowy wniosek w dniu 27 marca 2009 r., a więc przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2009 r. Wniosek ten musiał być opracowany w oparciu o przepisy rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym do dnia 7 lipca 2009 r., bowiem rozporządzenie zmieniające zostało opublikowane w dniu 7 kwietnia 2009 r., a więc już po złożeniu wniosku o wydanie przedmiotowej decyzji. Ponieważ - w świetle uzasadnienia decyzji organu II instancji – nie budzi żadnych wątpliwości, że Wojewoda rozpatrując odwołanie od decyzji organu I instancji stosował przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w brzmieniu obowiązującym od dnia 8 lipca 2009 r. zaskarżona decyzja w obrocie prawnym ostać się nie mogła z uwagi na naruszenie przepisu art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ponownie rozpatrując sprawę rola organów będzie dokonanie na nowo oceny wniosku A. C. o uzgodnienie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę z uwzględnieniem kryteriów określonych w art. 32-35 ustawy Prawo budowlane, przy czym badając zgodność projektu zagospodarowania działki z kryteriami określonymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zastosuje ten przepis w brzmieniu obowiązującym do dnia 7 lipca 2009 r. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny po myśli przepisów 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 oraz art. 152 i art. 200 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.