II SA/Rz 61/11

PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-05-05

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych, może ubiegać się o ustanowienie radcy prawnego w ramach prawa pomocy, jeśli jego sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru?
Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie radcy prawnego w ramach prawa pomocy może zostać uwzględniony, nawet jeśli wnioskodawca korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych, pod warunkiem wykazania, że ustanowienie pełnomocnika z wyboru przekracza jego możliwości finansowe bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Sytuacja materialna wnioskodawcy, charakteryzująca się niskimi dochodami i brakiem majątku, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w celu zapewnienia realizacji prawa do sądu.
Stan faktyczny
Wnioskodawca A. W. złożył wniosek o ustanowienie radcy prawnego, uzasadniając go zamiarem zaskarżenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie umorzenia zaległości alimentacyjnych. Skarżący wskazał na przymus adwokacko-radcowski oraz trudną sytuację materialno-finansową, utrzymując się z renty inwalidzkiej w kwocie 364 zł miesięcznie netto, z której potrącana jest kwota egzekucyjna. Wnioskodawca nie wykazał posiadania majątku.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono przyznać wnioskodawcy prawo pomocy obejmujące ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości alimentacyjnych postanawia przyznać wnioskodawcy prawo pomocy obejmujące ustanowienie radcy prawnego. Wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2011 r. sygn. akt. j.w. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...]. Skarżący po doręczeniu mu sporządzonego na jego wniosek uzasadnienia wyroku, kolejnym wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPF wniósł o ustanowienie dla niego radcy prawnego, uzasadniając go zamiarem zaskarżenia wydanego w sprawie "niesprawiedliwego wobec niego" wyroku, istniejącym w tym zakresie przymusem adwokacko – radcowskim oraz trudną sytuacją materialno – finansową powodującą, że nie jest w stanie opłacić wynagrodzenia takiego pełnomocnika. Wg zawartego we wniosku oświadczenia, skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymując się z dochodów w wysokości 364 zł. miesięcznie netto (z pobieranej przez niego renty inwalidzkiej w wysokości 758 zł. brutto oprócz zaliczki na podatek dochodowy i składki na ubezpieczenie zdrowotne potrącana jest w wyniku prowadzonej egzekucji świadczeń alimentacyjnych kwota 294,19 zł., co potwierdza załączona do wniosku kserokopia decyzji ZUS o/ J. z dnia 1 marca 2011 r.). Wnioskodawca nie wykazał przy tym posiadania jakiegokolwiek majątku, powołując się jednocześnie na brak środków do życia i wykupu koniecznych leków. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: Wniosek o ustanowienie radcy prawnego dotyczy przyznania częściowego prawa pomocy, czego warunkiem jest wykazanie przez osobę wnioskującą braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Ocena sytuacji materialnej A. W. dokonana na podstawie okoliczności wskazanych we wniosku PPF prowadzi do stwierdzenia, że pomimo korzystania przez niego z uwagi na przedmiot sprawy z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 239 pkt 1 a powołanej ustawy), ustanowienie fachowego pełnomocnika z wyboru przekracza jego możliwości finansowe. Wynika to przede wszystkim z wysokości środków finansowych pozostających do jego dyspozycji, które nie stwarzają mu żadnych realnych możliwości ustanowienia fachowego pełnomocnika z wyboru. Posiadane dochody w kwocie 364 zł. miesięcznie - zgodnie z jego twierdzeniem - bez wątpienia pozwalają mu na zaspokojenie jedynie najważniejszych i najbardziej pilnych wydatków związanych ze swoim utrzymaniem, nie wykluczając przy tym – a wręcz nawet zakładając znaczne prawdopodobieństwo występowania sygnalizowanych przez wnioskodawcę trudności finansowych. Bez wątpienia skarżący swoich wydatków nie jest już w stanie w żaden sposób ograniczyć i poczynić w nich jakichkolwiek oszczędności. Nie posiada on też żadnych wartościowych składników majątkowych które poprzez uzyskiwany z nich dochód lub ewentualne zbycie mogłyby być na ten cel wykorzystane. Odzwierciedleniem nie najlepszej sytuacji finansowej skarżącego jest zalegająca w aktach administracyjnych sprawy kserokopia decyzji Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia 29 kwietnia 2009 r. dot. przyznania mu zasiłku stałego w kwocie 139,45 zł. miesięcznie, wskazująca w swoim uzasadnieniu na spełnienie przez niego kryterium dochodowego określonego na podstawie art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Skoro zatem wygospodarowanie przez A. W. środków na ustanowienie pełnomocnika z wyboru jest niemożliwe bez uszczerbku dla jego koniecznego utrzymania a celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania z wszystkich przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień (w tym do kontroli instancyjnej wydanego w sprawie wyroku Sądu I instancji), uzasadnione jest pozytywne odniesienie się do złożonego przez niego wniosku. Decydujące znaczenie w tym zakresie ma faktyczny brak możliwości poniesienia przez niego kosztów związanych z ustanowieniem radcy prawnego z wyboru, co pozwala na skuteczne ubieganie się o jego ustanowienie w ramach prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło