II SA/Rz 61/11

PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-04-18

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest właściwy do przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu w sytuacji, gdy Naczelny Sąd Administracyjny w swoim wyroku nie orzekł o kosztach pomocy prawnej?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny jest właściwy do przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu za wykonaną pomoc prawną, nawet jeśli Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o tych kosztach w swoim wyroku. Wynagrodzenie to jest przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a., a pełnomocnik powinien złożyć stosowne oświadczenie. Koszty te obejmują opłatę za czynności oraz niezbędne, udokumentowane wydatki.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał wniosek radcy prawnego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Pełnomocnik ten reprezentował skarżącego w sprawie dotyczącej umorzenia zaległości alimentacyjnych. Wcześniej WSA oddalił skargę, a NSA oddalił skargę kasacyjną. NSA w swoim wyroku nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi wynagrodzenia, wskazując na właściwość WSA w tym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Przyznano pełnomocnikowi skarżącego r. pr. D. S. kwotę 555,96 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy pr. D. S. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości alimentacyjnych postanawia przyznać pełnomocnikowi skarżącego r. pr. D. S. kwotę 555,96 zł. (pięćset pięćdziesiąt pięć złotych 96/100) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, na które składa się należna tytułem wynagrodzenia opłata w wysokości 312 zł., naliczone od niej 23 % podatku od towarów i usług, tj. 71,76 zł. oraz zwrot poniesionych wydatków w wysokości 172,20 zł. Wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2011 r. sygn. akt j.w. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia ciążących na nim zaległości alimentacyjnych. Postanowieniem z dnia 5 maja 2011 r. – w wyniku rozpoznania wniosku skarżącego – zostało przyznane mu prawo pomocy obejmujące ustanowienie radcy prawnego, wyznaczonego w osobie D. S. przez Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych [...]. Wniesiona przez nią w imieniu skarżącego od tego wyroku skarga kasacyjna została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2012 r. sygn. akt I OSK 1426/11. W jego uzasadnieniu Sąd wskazał, że nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy /mimo zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o zasądzenie według norm przepisanych nieopłaconych ani w całości, ani w części kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu /, gdyż przepisy art. 209 i 210 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – określanej dalej jako P.p.s.a., mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania pomiędzy stronami. NSA wskazał, że wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 – 261 P.p.s.a., a także że stosownie do § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1349 ze zm.), pełnomocnik powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie. Wnioskiem z dnia 6 kwietnia 2012 r. radca pr. D. S. ponownie wniosła o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrot niezbędnych wydatków poniesionych w związku ze stawiennictwem na rozprawę przed NSA w łącznej kwocie 172,20 zł., obejmującą koszty dojazdu do Warszawy, potwierdzoną załączonymi oryginałami 4 paragonów fiskalnych i faktury z dnia 12 stycznia 2012 r. Jednocześnie ponowiła również wcześniejsze oświadczenie, że koszty udzielonej przez nią pomocy prawnej nie zostały zapłacone w całości, ani w części (wydatki zostały przez nią poniesione z własnych środków). Rozpoznając opisany powyżej wniosek stwierdzono, co następuje: Stosownie do treści art. 250 P.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W przypadku radców prawnych reguluje je wskazane powyżej rozporządzenie z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (...), które w § 15 stanowi, iż koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych o których mowa w rozdziałach 3 i 4 (pkt 1) oraz niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego (pkt 2). Stawka minimalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w sprawie stanowiącej przedmiot zaskarżenia wynosiłaby 240 zł. W drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym – o ile sprawy nie prowadził ten sam radca co w pierwszej instancji - jest to 100 % tej stawki (§ 14 ust. 2 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. a w/w rozporządzenia). Uwzględniając charakter sprawy oraz nakład pracy pełnomocnika związany z zapoznaniem się z aktami sprawy, sporządzeniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz samej skargi z licznie sformułowanymi zarzutami i ich obszernym uzasadnieniem, przyznano tytułem opłaty za nieopłaconą pomoc prawną kwotę 312 zł., tj. 130 % stawki minimalnej. W oparciu o kryteria wskazane w § 2 ust. 1 rozporządzenia uznano, że jest ona adekwatna do wykonanych przez pełnomocnika czynności, a jednocześnie uwzględnia wynik sprawy. Na podstawie § 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia, opłata ta ulega podwyższeniu o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, tj. 23 %, co od kwoty 312 zł. daje 71,76 zł. Ponieważ ponoszone przez Skarb Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu oprócz opłaty obejmują również niezbędne, udokumentowane wydatki, za taki należy uznać wykazane przez pełnomocnika wydatki związane z dojazdem na rozprawę kasacyjną do Warszawy w łącznej kwocie 172,20 zł. W związku z powyższym na podstawie powołanych przepisów w związku z art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło