II SA/Rz 610/17

WyrokWSA w Rzeszowie2017-08-24

Skład orzekający: Joanna Zdrzałka, Małgorzata Wolska, Krystyna Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, wydane w związku z niewykonaniem ostatecznej decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości w budynku, jest legalne, jeśli zobowiązani podnoszą argumenty dotyczące wartości zabytkowej obiektu i planowanych prac remontowych?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zostało wydane legalnie. Niewykonanie ostatecznej decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości w budynku uzasadnia zastosowanie tego środka egzekucyjnego. Wysokość grzywny została ustalona prawidłowo, z zachowaniem przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a argumenty skarżących dotyczące wartości zabytkowej obiektu i planowanych prac nie mogły podważyć legalności nałożonej grzywny.
Stan faktyczny
Skarżący M. M. i A. M. zaskarżyli postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Grzywna została nałożona w związku z niewykonaniem ostatecznej decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości w budynku. Skarżący podnosili, że prowadzone postępowanie jest bezzasadne, a ich działania są tendencyjne. Wskazywali na wartość zabytkową obiektu, planowane prace remontowe oraz podejmowane przez nich działania zabezpieczające. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, uznając je za prawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Krystyna Józefczyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi M. M. i A. M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia -skargę oddala- Przedmiotem skargi M. i A. M. jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] wydane w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Z uzasadnienia tej decyzji i akt administracyjnych wynika, że decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. ([...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał M. i A. M., usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w budynku usytuowanym na działce nr ewid. gr. 1710/2 przy ul. [...] w J., poprzez wykonanie wymienionych w sentencji decyzji robót budowlanych w celu likwidacji zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia oraz doprowadzenia do odpowiedniego stanu technicznego, w terminie do dnia [...] sierpnia 2016 r. WINB decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. ([...]) uchylił w całości w/w decyzję organu I instancji jednocześnie nakazując usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w budynku usytuowanym na działce nr ewid. gr. 1710/2 przy ul. [...] w J., przez wykonanie wymienionych w sentencji robót budowlanych : - w pkt 1a-1e robót budowlanych w celu likwidacji zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia w terminie do dnia [...] maja 2016 r.; - w pkt 2a-2j robót budowlanych w celu doprowadzenia do odpowiedniego stanu technicznego budynku, w terminie do dnia [...] listopada 2016 r.; - w pkt 3 zakazał użytkowania budynku usytuowanego na działce nr ewid. gr. 1710/2 przy ul. [...] w J. do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Wobec niewykonania dobrowolnie obowiązku wynikającego z ww. ostatecznej decyzji w dniu [...] grudnia 2016 r. PINB w [...] wystosował do M. i A. M. upomnienie, wzywając ich do wykonania obowiązku w terminie 7 dni od doręczenia upomnienia. Mimo zakreślonego terminu obowiązek nie został wykonany. W tej sytuacji organ nadzoru budowlanego wystawił w dniu [...] stycznia 2017 r. tytuł wykonawczy, a postanowieniem z tego samego dnia o nr [...] nałożył na M. i A. M. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 4 000,00 zł wraz z obowiązkiem wniesienia opłaty egzekucyjnej w kwocie 68 zł. W zażaleniu na to postanowienie M. i A. M. uznali prowadzone postępowanie za bezzasadne, a działanie za tendencyjne, nie uwzględniające realiów sytuacji oraz stanu rzeczy. Podali, że jako właściciele kamienicy systematycznie porządkują kwestie formalno - prawne obiektu oraz lokatorskie, mając na uwadze docelową odbudowę kamienicy wraz ze zmianą sposobu jej użytkowania - wszystko pod opieką i nadzorem Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] Podkreślili że przedmiotem postępowania jest Pałac [...] o wyjątkowej wartości historycznej i konserwatorskiej i na bieżąco podejmują działania dotyczące zabezpieczenia obiektu. Zawnioskowali o uchylenie postanowienia podnosząc, że kamienica niebawem będzie wolna od lokatorów, zamknięta i poddana generalnemu remontowi. Wskazanym na wstępie postanowieniem WINB z [...] marca 2017 r. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy, powołując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 119 § 1, art. 120 § 1, art. 121 § 4 i 5 oraz art. 122 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm. - zwana dalej "ustawą"). W ocenie organu odwoławczego powołane w zażaleniu okoliczności nie miały wpływu na ocenę prawidłowości podjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia. Decyzja o nakazie rozbiórki jest ostateczna. Wobec niewykonania obowiązku z niej wynikającego zasadnie wymierzono grzywnę w celu przymuszenia, jako środek najmniej uciążliwy. Grzywna ta może być jednak umorzona w razie wykonania nakazu, a w przypadku jej wcześniejszego uiszczenia lub ściągnięcia nawet zwrócona w całości lub części. Wysokość grzywny obliczono zgodnie z dyspozycją art. 121 § 2 i 4 ustawy. Organ zwrócił uwagę, że zobowiązani wykonali już część robót, i z treści zażalenia wynika, że mają zamiar je kontynuować, zatem nieuzasadnione byłoby wymierzenie grzywny w wyższej czy maksymalnej wysokości. Zastosowanie niższej kwoty mogłoby zaś nie przynieść zamierzonego skutku. Końcowo zauważył, że zarzuty co do bezzasadności postępowania czy uporczywego dręczenia nie znajdują uzasadnienia. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodzili się M. M. i A. M., zarzucając organom nadzoru budowlanego, łamanie prawa i brak uwzględnienia faktów i wykonywanych przez nich czynności w celu wykonania nałożonego obowiązku. Wydanie kwestionowanego postanowienia skarżący uznali za "karę", "nękanie". Wskazali, że przed nabyciem kamienicy organ nadzoru nie prowadził żadnych kontroli. Sytuacja ta zmieniła się z chwilą zakupy przez nich przedmiotowej kamienicy. Zakupili ją w celu przeprowadzenia remontu i użytkowania zgodnie z przeznaczeniem. Podejmowali działania zmierzające do "wyprowadzenia lokatorów z kamienicy" (część z nich mieszkała nie płacąc czynszu). W toku jest ostatnia sprawa o eksmisję. Od 2009 r. na bieżąco monitorują stan budynku. Uprzątnęli piwnice i strych, zabezpieczyli miejsca, które mogłyby stwarzać zagrożenie dla lokatorów (zamknięte pozostają wejścia na strych, do piwnicy i na ogólnodostępny balkon). Osiatkowane są elementy, z których mógłby odpaść tynk. Miejsca mogące stwarzać niebezpieczeństwo są oznakowane, jednak tablice czy banery są zrywane/niszczone. Wszelkie prace wykonywane są za zgodą konserwatora zabytków, włożyli ogrom pracy i wysiłku w wykonane prace a ich celem jest by kamienica – zabytkowy pałac [...], stała się wizytówką miasta. Stąd nałożenie dodatkowych kosztów egzekucyjnych uznali za niezasadne i zawnioskowali o uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa" sądy administracyjne badają, czy kwestionowany akt (tu postanowienie) nie narusza prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy lub przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postepowania administracyjnego. Nadto badają, czy organ administracji nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością aktu z przyczyn określonych w art. 156 Kpa lub w innych przepisach. Przy czym, jak wynika z przepisów art. 133 § 1 i art. 134 § 1 Ppsa, Sąd orzeka na podstawie akt sprawy i w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, iż nie naruszyło ono prawa i dlatego skarga, zgodnie z art. 151 Ppsa, podległa oddaleniu. Stan faktyczny sprawy jest bezsporny. W ocenie Sądu, z uwagi na jego zaprezentowanie przy okazji opisywania stanowiska strony i organu nie ma konieczności jego powielania. Wskazać jednak należy, że skarżący nie wykonali obowiązku wynikającego z prawomocnej decyzji organu nadzoru budowlanego, tj. z dnia [...] kwietnia 2016 r. ( [...] ), wykonania określonych w niej robót budowlanych co skutkowało skierowaniem do nich upomnienia. Doręczone upomnienie organu nadzoru budowlanego zawierało w swej treści m.in. wezwanie do dobrowolnego wykonania robót budowlanych określonych w/w decyzją, w terminie 7 dni od otrzymania upomnienia (jego odbiór skarżący potwierdzili w dniu [...] grudnia 2016 r.). W zakreślonym terminie skarżący nie wykonali obowiązku nałożonego wspomnianą decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., co doprowadziło do wystawienia przez organ egzekucyjny tytułu wykonawczego i następnie nałożenia na M. M. i A. M. grzywny w celu przymuszenia w wysokości 4000 zł. wraz z opłatą egzekucyjną w wysokości 68 zł. Jak wynika z art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r., poz. 599) grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku zniesienia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Zgodnie z art. 121 § 4 powyższej ustawy, jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia. Z kolei z § 2 tegoż artykułu wynika, iż każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł., a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50.000 zł. W sprawie niniejszej nie jest kwestyjne, że egzekucja dotyczy wykonania obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego ( wykonania robót budowlanych ). Nie budzi też jakichkolwiek wątpliwości Sądu, w świetle materiału dowodowego sprawy, że nałożenie grzywny w celu przymuszenia nastąpiło z zachowaniem trybu przewidzianego w art. 122 ustawy cyt. wyżej, doręczając zobowiązanym w szczególności tytuł wykonawczy ze stosownym pouczeniem i następnie postanowienie o nałożeniu grzywny, której wysokość ustalona została prawidłowo, tj. z zachowaniem reguł określonych w cyt. wyżej przepisach art. 121 § 4 i 2, a także zasad wynikających z art. 7 § 2 ( zasady racjonalnego działania ) i § 3 ( zasady niezbędności ). Skoro skarżący ( zobowiązani ), mimo upomnienia, nie wykonali obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r. ( [...] ) przeprowadzenie egzekucji było obowiązkiem organu, a jego argumentację uzasadniającą zastosowany środek egzekucyjny Sąd w pełni podziela. W rezultacie Sąd nie znajduje żadnych podstaw do zakwestionowania legalności zaskarżonego postanowienia. Tym samym niezasadny jest wniosek skargi dotyczący uchylenia tegoż postanowienia. Zarzuty skargi, jak i argumentacja w niej zawarta nie mogły odnieść spodziewanego przez skarżących skutku. W rzeczywistości bowiem nie dotyczy skarżonego postanowienia w szczególności nie wskazuje przepisów prawa naruszonych przy jego wydaniu, co mogłoby stanowić podstawę do jego usunięcia z obrotu prawnego. Z powyższych względów na podstawie art. 151 Ppsa skarga, jako bezzasadna została oddalona.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło