II SA/Rz 611/17

PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-06-14

Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba posiadająca oszczędności pieniężne, papiery wartościowe oraz nieruchomość rolną, mimo statusu bezrobotnego i choroby, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został odmówiony, ponieważ skarżący wykazał posiadanie zasobów finansowych (oszczędności, papiery wartościowe) i majątkowych (nieruchomość rolna), które są wystarczające do pokrycia kosztów postępowania, co jest sprzeczne z istotą instytucji prawa pomocy przeznaczonej dla osób ubogich.
Stan faktyczny
M. P. złożył skargę na decyzję Wojewody dotyczącą zezwolenia na zajęcie nieruchomości gruntowej. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na swoją sytuację materialną (bezrobocie, choroba, wspólne gospodarstwo domowe z żoną) oraz posiadany majątek (nieruchomość rolna, oszczędności, papiery wartościowe). Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy M. P. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na zajęcie nieruchomości gruntowej - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. M. P. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Wojewody [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na zajęcie nieruchomości gruntowej. Wezwany następnie do uiszczenia wpisu od tej skargi w wysokości 200 zł wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną. Mieszkają w wymagającym kapitalnego remontu drewnianym domu o pow. 53,75 m.kw. z końca XIX wieku. Są także właścicielami nieruchomości rolnej o pow. 1,4263 ha, która nie jest rolniczo użytkowana i na której nie znajdują się żadne zabudowania. Jako majątek rodziny wnioskodawca wskazał także oszczędności pieniężne w kwocie 30 000 zł oraz papiery wartościowe o wartości 13 000 zł. Skarżący zaznaczył, że obecnie jest osobą bezrobotną, przeszedł operację serca i cierpi na nieuleczalną chorobę. Dochody rodziny to zasiłek dla bezrobotnych otrzymywany przez skarżącego w wysokości 854,63 zł oraz emerytura pobierana przez jego żonę w kwocie 2395,75 zł. Jako stały wydatek strona wskazała kwotę 650 zł. Skarżący zaznaczył też, że uiścił wpis w kwocie 200 zł od swojej skargi w innej sprawie przed tut. Sądem. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Ustawodawca wprowadził instytucję prawa pomocy jako wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez jego strony, która to reguła wynika z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Oznacza to, że generalnie to strony konkretnego postępowania winny samodzielnie sfinansować swój udział w nim, czyniąc stosowne oszczędności lub wykorzystując już te zgromadzone, nawet w założeniu w innym celu. Ważne jest także, iż prawo pomocy przeznaczone jest dla osób, które nie tylko twierdzą, że znajdują się w złej sytuacji finansowej, ale zdołają również wykazać, że tak rzeczywiście jest i żądanego wsparcia faktycznie wymagają. Spoczywający na stronie ciężar dowodu w zakresie przesłanek przyznania prawa pomocy wynika wprost z treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. dotyczącego przyznania częściowego prawa pomocy. Przepis ten stanowi mianowicie, że taka pomoc przyznawana jest osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na względzie brzmienie powyższych unormowań przyjęto, że przedstawiona przez skarżącego jego sytuacja materialna nie pozwala na przychylenie się do złożonego przez niego wniosku. Nie wynika z niej bowiem w żadnym razie, by M. P. wymagał udzielenia mu wsparcia ze środków publicznych, kiedy posiadane przez niego zasoby są wystarczające do pokrycia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Przy czym aktualna wysokość tych ostatnich to 200 zł jako wymagany wpis od wniesionej skargi. Jak mianowicie podał skarżący, jest on właścicielem nieruchomości rolnej o pow. 1,4263 ha. Fakt zaś, że jej w żaden sposób nie użytkuje nie może przemawiać na jego korzyść. Poza nią, majątek strony to także oszczędności pieniężne w kwocie 30 000 zł oraz papiery wartościowe o wartości 13 000 zł. Posiadanie tego rodzaju zasobów w połączeniu jeszcze z pobieraniem przez wnioskodawcę i jego żonę stałych dochodów nie pozwala na przyznanie prawa pomocy, bowiem przychylenie się do żądania strony stałoby w sprzeczności z istotą tej instytucji jako przeznaczonej dla osób ubogich. Z tych przyczyn odstąpiono od wzywania skarżącego do szczegółowego przedstawienia wszystkich wydatków, bowiem uznano to za zbędne w kontekście dotychczas przedstawionych przez niego informacji. Skoro więc M. P. nie wykazał, by nie był w stanie pokryć kosztów sądowych w niniejszej sprawie z uwagi na posiadane zasoby (tj. nieruchomość rolna, oszczędności pieniężne, papiery wartościowe), to brak było podstaw do przychylenia się do jego wniosku. Dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło