II SA/Rz 611/17
PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-06-14
Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba posiadająca oszczędności pieniężne, papiery wartościowe oraz nieruchomość rolną, mimo statusu bezrobotnego i choroby, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został odmówiony, ponieważ skarżący wykazał posiadanie zasobów finansowych (oszczędności, papiery wartościowe) i majątkowych (nieruchomość rolna), które są wystarczające do pokrycia kosztów postępowania, co jest sprzeczne z istotą instytucji prawa pomocy przeznaczonej dla osób ubogich.Stan faktyczny
M. P. złożył skargę na decyzję Wojewody dotyczącą zezwolenia na zajęcie nieruchomości gruntowej. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na swoją sytuację materialną (bezrobocie, choroba, wspólne gospodarstwo domowe z żoną) oraz posiadany majątek (nieruchomość rolna, oszczędności, papiery wartościowe). Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy M. P. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na zajęcie nieruchomości gruntowej - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy.
M. P. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Wojewody [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na zajęcie nieruchomości gruntowej. Wezwany następnie do uiszczenia wpisu od tej skargi w wysokości 200 zł wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną. Mieszkają w wymagającym kapitalnego remontu drewnianym domu o pow. 53,75 m.kw. z końca XIX wieku. Są także właścicielami nieruchomości rolnej o pow. 1,4263 ha, która nie jest rolniczo użytkowana i na której nie znajdują się żadne zabudowania. Jako majątek rodziny wnioskodawca wskazał także oszczędności pieniężne w kwocie 30 000 zł oraz papiery wartościowe o wartości 13 000 zł. Skarżący zaznaczył, że obecnie jest osobą bezrobotną, przeszedł operację serca i cierpi na nieuleczalną chorobę. Dochody rodziny to zasiłek dla bezrobotnych otrzymywany przez skarżącego w wysokości 854,63 zł oraz emerytura pobierana przez jego żonę w kwocie 2395,75 zł. Jako stały wydatek strona wskazała kwotę 650 zł. Skarżący zaznaczył też, że uiścił wpis w kwocie 200 zł od swojej skargi w innej sprawie przed tut. Sądem.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Ustawodawca wprowadził instytucję prawa pomocy jako wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez jego strony, która to reguła wynika z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Oznacza to, że generalnie to strony konkretnego postępowania winny samodzielnie sfinansować swój udział w nim, czyniąc stosowne oszczędności lub wykorzystując już te zgromadzone, nawet w założeniu w innym celu. Ważne jest także, iż prawo pomocy przeznaczone jest dla osób, które nie tylko twierdzą, że znajdują się w złej sytuacji finansowej, ale zdołają również wykazać, że tak rzeczywiście jest i żądanego wsparcia faktycznie wymagają. Spoczywający na stronie ciężar dowodu w zakresie przesłanek przyznania prawa pomocy wynika wprost z treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. dotyczącego przyznania częściowego prawa pomocy. Przepis ten stanowi mianowicie, że taka pomoc przyznawana jest osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając na względzie brzmienie powyższych unormowań przyjęto, że przedstawiona przez skarżącego jego sytuacja materialna nie pozwala na przychylenie się do złożonego przez niego wniosku. Nie wynika z niej bowiem w żadnym razie, by M. P. wymagał udzielenia mu wsparcia ze środków publicznych, kiedy posiadane przez niego zasoby są wystarczające do pokrycia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Przy czym aktualna wysokość tych ostatnich to 200 zł jako wymagany wpis od wniesionej skargi. Jak mianowicie podał skarżący, jest on właścicielem nieruchomości rolnej o pow. 1,4263 ha. Fakt zaś, że jej w żaden sposób nie użytkuje nie może przemawiać na jego korzyść. Poza nią, majątek strony to także oszczędności pieniężne w kwocie 30 000 zł oraz papiery wartościowe o wartości 13 000 zł.
Posiadanie tego rodzaju zasobów w połączeniu jeszcze z pobieraniem przez wnioskodawcę i jego żonę stałych dochodów nie pozwala na przyznanie prawa pomocy, bowiem przychylenie się do żądania strony stałoby w sprzeczności z istotą tej instytucji jako przeznaczonej dla osób ubogich. Z tych przyczyn odstąpiono od wzywania skarżącego do szczegółowego przedstawienia wszystkich wydatków, bowiem uznano to za zbędne w kontekście dotychczas przedstawionych przez niego informacji.
Skoro więc M. P. nie wykazał, by nie był w stanie pokryć kosztów sądowych w niniejszej sprawie z uwagi na posiadane zasoby (tj. nieruchomość rolna, oszczędności pieniężne, papiery wartościowe), to brak było podstaw do przychylenia się do jego wniosku.
Dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło