II SA/Rz 613/08
PostanowienieWSA w Rzeszowie2009-07-02
Skład orzekający: Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi ustanowionemu z urzędu przysługuje zwrot kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa substytucyjnego?Ratio decidendi
Adwokatowi ustanowionemu z urzędu przysługuje zwrot niezbędnych wydatków poniesionych w związku z udzieleniem pomocy prawnej. Koszty opłaty skarbowej od pełnomocnictwa substytucyjnego nie są uznawane za niezbędne, jeśli ustanowienie substytuta nie było konieczne do uzyskania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Wnioskiem z dnia 25 czerwca 2009 r. adwokat A.W.-W., ustanowiona z urzędu dla J.B. (częściowo ubezwłasnowolnionego), wniosła o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w postaci sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA. Wniosek obejmował wynagrodzenie, podatek VAT oraz zwrot wydatków, w tym opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i pełnomocnictwa substytucyjnego. Sąd przyznał wynagrodzenie i opłatę od pełnomocnictwa, ale odmówił zwrotu opłaty od pełnomocnictwa substytucyjnego.Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi A.W.-W. od Skarbu Państwa kwotę 236,6 zł, na którą składa się wynagrodzenie, podatek VAT i zwrot wydatków w postaci opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Odmówiono zwrotu wydatku w postaci opłaty skarbowej od pełnomocnictwa substytucyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Przewodniczący referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat A.W.-W., o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu przed sądem drugiej instancji, w sprawie ze skargi J. B. reprezentowanego przez kuratora R.T., na decyzję Wojewody P. w R., z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego, - postanawia – 1) przyznać adwokatowi A. W. – W. od Skarbu Państwa kwotę 236,6 zł (słownie: dwieście trzydzieści sześć złotych i sześćdziesiąt groszy), na którą składa się: a) wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną w wysokości 180 zł, (słownie: sto osiemdziesiąt złotych) oraz b) kwota 39,6 zł, (słownie: trzydzieści dziewięć złotych i sześćdziesiąt groszy) stanowiąca stawkę podatku od towarów i usług od przyznanej kwoty wynagrodzenia oraz c) zwrot wydatków w postaci opłaty skarbowej uiszczonej z tytułu udzielonego przez stronę pełnomocnictwa w wysokości 17 zł (słownie: siedemnaście złotych). 2) odmówić zwrotu wydatku w postaci opłaty skarbowej od pełnomocnictwa substytucyjnego w wysokości 17 zł (słownie: siedemnaście złotych).
Postanowieniem z 22 kwietnia 2009 r. sygn. akt II SA/Rz 613/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej WSA), na skutek rozpoznania sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, przyznał J. B. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony w imieniu J.B. przez jego kuratora R. T.. J. B. został częściowo ubezwłasnowolniony na mocy postanowienia Sądu Okręgowego w P. z 30 kwietnia 2002 r. sygn. [...]/02. Umocowanie kuratora R. T. do działania w imieniu skarżącego poświadcza zaświadczenie wydane przez Sąd Rejonowy w Lubaczowie z 25 listopada 2008 r. sygn. [...]/08.
Wyznaczony przez Radę Adwokacką i umocowany przez kuratora skarżącego adwokat A.W.–W., w piśmie z 25 czerwca 2009 r., wniosła o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postaci sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA z 14 stycznia 2009 r. sygn. II SA/Rz 613/08. Należy nadmienić, iż w treści wniosku zostało zawarte oświadczenie pełnomocnika o tym, iż pomoc prawna nie została opłacona przez stronę zarówno w całości jak w części. W aktach sprawy znajdują się dwa dowody uiszczenia opłaty skarbowej z tytułu udzielenia pełnomocnictwa A. W.–W. oraz udzielenia pełnomocnictwa substytucyjnego aplikantowi adwokackiemu M. P.. Uiszczenie opłat nastąpiło w tym samym dniu tj. 9 czerwca 2009 r.
Stwierdzono, co następuje:
Wyznaczony przez Radę i umocowany przez stronę adwokat ma zagwarantowane prawo do wynagrodzenia za podjęte czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej oraz do zwrotu niezbędnych wydatków na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej zwana P.p.s.a.).
Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, ponoszone przez Skarb Państwa zostały uregulowane przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.; dalej zwane rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości).
Stosownie do treści § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują:
1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5 oraz
2) niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata.
Stawki minimalne, o których mowa w powołanej wyżej regulacji określa natomiast § 18 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Stawki te stanowią podstawę zasądzenia opłaty ponoszonej przez Skarb Państwa na rzecz adwokata ustanowionego przez sąd lub referendarza sądowego.
W niniejszej sprawie stawka minimalna z tytułu sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 180 zł. Podana kwota wynika z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Adwokat nie prowadził niniejszej sprawy przed WSA gdyż został ustanowiony i umocowany przez stronę po wydaniu postanowienia kończącego postępowanie.
W myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Praca adwokata polegała w niniejszej sprawie na zapoznaniu się z orzeczeniem kończącym postępowanie przed WSA i sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Należy dodać, iż przedmiotowa opinia została należycie przez pełnomocnika uzasadniona. Ponadto, opinia ta została sporządzona niezwłocznie po uzyskaniu pełnomocnictwa od J.B. i jego kuratora.
Biorąc to pod uwagę referendarz sądowy WSA przyznaje adwokatowi A. W.-W. od Skarbu Państwa kwotę 180 zł., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej na podstawie art. 250, art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a., a także § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b oraz § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Opłata ta podlega podwyższeniu zgodnie z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości o stawkę podatku od towarów i usług, czyli o 22% ustalonej kwoty wynagrodzenia. Oprócz przyznania należnej opłaty, wnioskodawcy należy zwrócić wydatek o charakterze niezbędnym. Adwokat udokumentował poniesienie wydatku niezbędnego w postaci uiszczenia opłaty skarbowej z tytułu udzielenia przez kuratora strony pełnomocnictwa w wysokości 17 zł (§ 19 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości).
Nie można zwrócić adwokatowi A.W.–W. poniesionego wydatku w postaci opłaty skarbowej uiszczonej z tytułu udzielenia pełnomocnictwa substytucyjnego na rzecz aplikanta adwokackiego M. P.. Fachowy pełnomocnik nie wykazał bowiem, aby ustanowienie w sprawie sądowoadministracyjnej substytuta było niezbędne w świetle § 19 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Wypada przypomnieć, iż wskazany przepis pozwala zaliczyć do kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wyłącznie wydatki o charakterze niezbędnym pełnomocnika z urzędu. Wydatek jest niezbędny tylko wówczas, jeżeli jest konieczny do uzyskania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia (por. W. Maciejko, M. Rojewski, Zarys metodyki pracy referendarza sądowego, Warszawa 2009 r., s. 270).
W ten sposób koszty nieopłaconej pomocy prawnej zostały ustalone na łączną kwotę 236,6 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło