II SA/Rz 613/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2010r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku S. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2009r. znak: [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania - postanawia – odmówić przyznania S. W. prawa pomocy. Zarządzeniem z dnia 30 grudnia 2009r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie pozostawił bez rozpoznania wniosek S. W. – złożony w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2009r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienie terminu do wniesienia odwołania – o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Powodem powyższego było nieuzupełnienie we wskazanym terminie braków formalnych wniosku. W dniu 4 stycznia 2010r. wpłynął do tut. Sądu nowy wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie tożsamym z żądaniem umieszczonym w pierwszym wniosku. W uzasadnieniu składający go podniósł, że źródłem jego utrzymania jest emerytura w miesięcznej wysokości około 800 euro. Wskazał, iż jedynym jego majątkiem jest działka położona w J. o powierzchni około 3 arów. Comiesięcznie ponoszone wydatki to 300 euro (żywność), 150 euro (opłaty związane z utrzymaniem mieszkania), 20 euro (odzież, obuwie), 300 euro (papierosy, prasa, gry), 20 euro (środki higieniczne), 20 euro (materiały biurowe, usługi pocztowe), łącznie 810 euro. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Obowiązującą na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wynika ona z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej dalej P.p.s.a. Ustawodawca przewidział jednakże możliwość przyznania stronie prawa pomocy bądź w zakresie częściowym bądź też całkowitym, na co wskazuje art. 243 i art. 245 § 1 P.p.s.a. Wniosek S. W. obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata dotyczy prawa pomocy w całkowitym zakresie (art. 245 § 2 ). Uwzględnienie tego rodzaju żądania możliwe jest w razie wykazania przez osobę wnioskującą, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). To zatem składający żądanie w powyższym zakresie obowiązany jest do przedstawienia wszystkich okoliczności, które - w jego ocenie - przemawiają za udzieleniem mu pomocy ze strony Państwa. Przechodząc do okoliczności niniejszej sprawy należy stwierdzić, że wniosek S. W. nie zasługuje na uwzględnienie. Wyżej wymieniony nie wykazał bowiem spełnienia w jego wypadku przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Jak już wyżej podniesiono, skarżący prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie a zatem uzyskiwany dochód w postaci emerytury może przeznaczyć jedynie na własne potrzeby. W tym miejscu trzeba zaznaczyć, iż wskazane świadczenie jest stosunkowo wysokie (800 euro), zwłaszcza jeśli uwzględni się wielkość kosztów sądowych, do których uiszczenia skarżący mógłby być zobowiązany. Z uwagi na fakt, iż S. W. uiścił już wpis sądowy w kwocie 100 zł, na dalszym etapie postępowania musiałby ewentualnie uiścić opłatę kancelaryjną za odpis zapadłego w sprawie wyroku w wysokości 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej od takiego orzeczenia w wysokości również 100 zł. Nadto wskazać należy, iż skarżący określił swój dochód jako wynoszący 800 euro miesięcznie, natomiast odnośnie wydatków podniósł, iż wynoszą one 810 euro. Świadczy to, w ocenie Sądu, na uzyskiwanie przez wyżej wymienionego dodatkowego, niewskazanego we wniosku o prawo pomocy, dochodu, z którego pokrywane są wydatki przekraczające kwotę 800 euro. Nie można także uznać, iż ponoszone przez wnioskodawcę w bardzo dużej wysokości (w odniesieniu do wielkości uzyskiwanego dochodu) wydatki na papierosy, prasę czy gry są niezbędne do własnego utrzymania. W ocenie Sądu, mogłyby one stanowić źródło oszczędności skarżącego, czynionych celem poniesienia kosztów sądowych i opłacenia wynagrodzenia pełnomocnika, o którego ustanowienie ubiega się skarżący. Sąd podkreśla, iż jak już wyżej zaznaczono, instytucja prawa pomocy ma charakter zupełnie wyjątkowy, co oznacza, iż mogą z niej skorzystać osoby o rzeczywiście ciężkiej sytuacji materialnej. Tymczasem S. W. do grupy takich osób, zdaniem Sądu, z pewnością się nie zalicza. Z wyłożonych względów orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Odnosząc się do wniosku S. W., który wpłynął do tut. Sądu razem z obecnie rozpoznanym wnioskiem o prawo pomocy (4 stycznia 2010r.) "o uznanie (...) uchybienia terminu 7 – dni, : usunięcia braków formalnych złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy" Sąd uznał, iż wniosek ten dotyczy przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych pierwszego z wniosków o prawo pomocy. Wniosek ten (o przywrócenie terminu) nie będzie jednak podlegał rozpoznaniu z uwagi na fakt, iż niniejszym postanowieniem rozstrzygnięto kolejny wniosek skarżącego o prawo pomocy tożsamy w zakresie żądania z pierwotnym wnioskiem w tym przedmiocie. Tym samym bezprzedmiotowym byłoby obecnie rozpoznawanie wskazanego wyżej wniosku o przywrócenie terminu, skoro Sąd orzekł merytorycznie w przedmiocie żądania skarżącego odnośnie prawa pomocy.