II SA/Rz 613/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik NSA Małgorzata Wolska Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 17 marca 2010 r. sprawy ze skargi S. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania -skargę oddala- Postanowieniem z dnia [...] maja 2009r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia przez S. W. odwołania od decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] marca 2009r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. W uzasadnieniu wskazano, że wymienioną wyżej decyzją z dnia [...] marca 2009r. organ pierwszoinstancyjny ustalił dla W. M. i Z. M. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem na samochód na działce nr ewid. [...] obręb [...] miasta J. oraz na budowie zjazdu drogowego indywidualnego z drogi publicznej stanowiącej ul. P. w J. Doręczenie powyższego rozstrzygnięcia S. W. nastąpiło w dniu 16 kwietnia 2009r., na co wskazuje zwrotne potwierdzenie jego odbioru. W dniu 29 kwietnia 2009r. S. W. nadał we francuskim urzędzie pocztowym odwołanie od wskazanej decyzji z dnia [...] marca 2009r. Polski publiczny operator pocztowy otrzymał je dnia 6 maja 2009r., o czym świadczy data stosownego stempla pocztowego. Uznając, iż przedmiotowy środek zaskarżenia złożony został z uchybieniem terminu (postanowienie z dnia [...] maja 2009r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę na art. 57 § 5 pkt 2 i pkt 3 KPA. Stosownie do powołanej regulacji, termin do dokonania określonej czynności procesowej uważa się za zachowany, jeśli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego (art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a.) lub też złożone w polskim urzędzie konsularnym (art. 57 § 1 pkt 3 k.p.a.). Organ podkreślił – powołując się na orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 12 maja 1978r. IV CR 130/78, OSPIKA 1979, z. 4, poz. 76) - iż w razie nadania określonego pisma za granicą, o zachowaniu terminu do dokonania czynności decyduje nie data tego nadania, lecz data przekazania polskiemu urzędowi pocztowemu. Wracając do okoliczności sprawy SKO podniosło, że odbiór przez S. W. kwestionowanej przez niego decyzji nastąpił w dniu 16 kwietnia 2009r., tymczasem polski operator pocztowy otrzymał wniesione przez wyżej wymienionego odwołanie od tego rozstrzygnięcia w dnu 6 maja 2009r., a zatem po upływie ustawowego 14-dniowego terminu do zaskarżenia. Kolegium podkreśliło, że skarżona decyzja organu pierwszej instancji zawierała prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie jej zakwestionowania. Nadto składający odwołanie nie wnosił o przywrócenie uchybionego terminu. Postanowienie SKO z dnia [...] maja 2009r. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie S. W. Zaznaczył, że zachował 14-dniowy termin na wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji, skoro decyzję tę odebrał w dniu 16 kwietnia 2009r., zaś odwołanie złożył dnia 29 kwietnia 2009r. Podniósł, iż nigdy wcześniej nie był informowany przez organy o regulacji wynikającej z art. 57 § 5 pkt 3 KPA. Równocześnie wniósł o przywrócenie uchybionego terminu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, z przyczyn przedstawionych w uzasadnieniu skarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej dalej jako P.p.s.a. sprawują, w zakresie swojej właściwości kontrolę - pod względem zgodności z prawem - zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Sprowadza się ona do zbadania, czy organy administracyjne w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 P.p.s.a. Uwzględnienie skargi (uchylenie objętej nią decyzji bądź postanowienia) następuje w razie, gdy zostanie stwierdzone naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.) lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 KPA lub w innych przepisach, sąd obowiązany jest stwierdzić nieważność przedmiotu skargi w całości lub części (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Nadto sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, lecz nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, na co wskazuje art. 134 § 1 P.p.s.a. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie wyżej wymienionych ustaw, Sąd stwierdził, iż nie może ono zostać wyeliminowane z obrotu prawnego bowiem odpowiada obowiązującym regulacjom prawnym. Rozstrzygnięciem tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze -działając w oparciu o art. 134 KPA - stwierdziło uchybienie przez S. W. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2009r. Zgodnie z treścią powyższego przepisu, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do jego wniesienia. W świetle więc powyższego, po wpłynięciu środka zaskarżenia, organ obowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać, czy środek ten jest dopuszczalny oraz czy zachowany został termin do jego wniesienia. Dopiero po dokonaniu wskazanych czynności wstępnych organ uprawniony jest do tego, by przystąpić do merytorycznego rozpoznania odwołania i rozstrzygnięcia sprawy w drugiej instancji. Termin do złożenia odwołania od decyzji zapadłej w pierwszej instancji wynika z art. 129 § 2 KPA i wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja zostanie ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Sposoby obliczania terminów wskazuje art. 57 § 4 KPA, natomiast jego § 5 zawiera unormowanie umożliwiające przyjęcie fikcji prawnej zachowania terminu w sytuacji, gdy określone pismo (w tym środek zaskarżenia) nie zostało złożone bezpośrednio w organie. Stosownie do tego ostatniego przepisu (art. 57 § 5 KPA) termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało: wysłane w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 lutego 2005r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, za poświadczeniem przedłożenia, do organu administracji publicznej (pkt 1), nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego (pkt 2), złożone w polskim urzędzie konsularnym (pkt 3), złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej (pkt 4), złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku (pkt 5), złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego (pkt 6). Brzmienie § 5 pkt 2 powołanego artykułu w sposób jednoznaczny wskazuje, iż tylko skorzystanie z usług polskiej placówki pocztowej operatora publicznego przed upływem terminu złożenia określonego pisma gwarantuje możliwość przyjęcia, iż termin ten został zachowany. Skutku takiego nie wywoła zatem dokonanie danej czynności za pośrednictwem urzędu pocztowego znajdującego się poza granicami kraju. Data więc nadania określonego pisma w zagranicznym urzędzie pocztowym nie ma żadnego znaczenia dla oceny, czy dotrzymano terminu do podjęcia tego rodzaju czynności. Nie oznacza to jednakże niedopuszczalności skorzystania z usług zagranicznego operatora pocztowego. Tyle tylko, że w tym przypadku strona przyjmuje na siebie ryzyko w zakresie terminowości swego działania. Wszelkie opóźnienia związane z działalnością wskazanego operatora pocztowego będą bowiem wówczas ją obciążać. Strona musi się więc liczyć, z tym, że nie dotrzyma wymaganego terminu. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się powszechnie, iż w razie, gdy pismo nadane zostało w zagranicznym urzędzie pocztowym, termin do jego wniesienia należy uznać za zachowany, jeśli przed jego upływem pismo to przekazane zostało polskiej placówce pocztowej operatora publicznego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29.09.2008r. II OSK 1101/2007, LexPolonica nr 2033175, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12.05.1978r. IV CR 130/78, OSPIKA 1979, Nr 4, poz. 76). Przenosząc powyższe rozważania na stan faktyczny zaistniały w niniejszej sprawie administracyjnej Sąd stwierdza, że prawidłowo organ II instancji stwierdził na podstawie art. 134 KPA uchybienie przez S. W. terminu do wniesienia odwołania. Z akt administracyjnych wynika bowiem bezspornie, iż wyżej wymienionemu doręczono rozstrzygnięcie organu pierwszoinstancyjnego w dniu 16 kwietnia 2009r., co potwierdził własnoręcznym podpisem na zwrotnym potwierdzeniu jego odbioru. Oznacza to tym samym, iż czternastodniowy termin do zaskarżenia otrzymanego rozstrzygnięcia upłynął w dniu 30 kwietnia 2009r. Jak wynika z kolei z koperty, w której złożono odwołanie, nadane ono zostało w dniu 29 kwietnia 2009r. w urzędzie pocztowym we Francji. Natomiast do Urzędu Pocztowego w J. wpłynęło ono w dniu 6 maja 2009r, na co wskazuje stempel pocztowy na wymienionej kopercie. Biorąc zatem pod uwagę brzmienie cytowanego art. 57 § 5 pkt 2 KPA oraz przedstawione wyżej ugruntowane orzecznictwo sądowe należy stwierdzić, iż przedmiotowe odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 KPA. W takiej zaś sytuacji jedynym uprawnionym działaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego było podjęcie rozstrzygnięcia na podstawie art. 134, a zatem stwierdzenie takiego uchybienia terminu. Wynikająca bowiem z tego przepisu norma prawna ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co skutkuje brakiem po stronie organu uznania w powyższym zakresie. Tylko złożenie wniosku o przywrócenie niedotrzymanego terminu i jego uwzględnienie mogłoby zmienić powyższą sytuację procesową strony. Tego rodzaju wniosek nie został jednak w rozpoznawanej sprawie złożony na etapie postępowania przed organami administracji. Zawarto go dopiero w skardze, co powoduje, iż nie może zostać rozpoznany. Jego adresatem - zgodnie z art. 59 KPA - może być jedynie organ administracji publicznej, przy czym w przypadku, gdy dotyczy on terminu do wniesienia odwołania chodzi o organ właściwy do jego rozpoznania (w niniejszym wypadku Samorządowe Kolegium Odwoławcze). Odnosząc się do podnoszonych w skardze zarzutów dotyczących braku w pouczeniu decyzji zapadłej w pierwszej instancji informacji o treści art. 57 § 5 KPA należy stwierdzić, że okoliczność ta może ewentualnie stanowić podstawę wniosku o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowego odwołania. Do jego rozpoznania, jak już wyżej zaznaczono, będzie jednak właściwy organ odwoławczy. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.