II SA/Rz 613/12

PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-10-30

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który jest zwolniony z mocy prawa z kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym pomocy społecznej, może ubiegać się o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy, jeśli jego sytuacja materialna uniemożliwia mu samodzielne poniesienie kosztów takiego pełnomocnika?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, który jest zwolniony z mocy prawa z kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym pomocy społecznej, może ubiegać się o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy, jeśli jego sytuacja materialna uniemożliwia mu samodzielne poniesienie kosztów takiego pełnomocnika. Zwolnienie z mocy prawa z opłat sądowych nie wyklucza możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący R. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wniosek dotyczył sprawy, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej mu zasiłek pielęgnacyjny. Skarżący jest 80-letnią, samotną osobą zamieszkującą w DPS, której jedynym dochodem jest emerytura, z której znaczna część jest potrącana na koszty pobytu w DPS. Pozostała kwota jest niewystarczająca na pokrycie kosztów pełnomocnika i bieżących wydatków, w tym na leki.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić dla skarżącego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 30 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia ustanowić dla skarżącego adwokata. II SA/Rz 613/12 U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 12 września 2012 r. WSA w Rzeszowie oddalił skargę R. B. na decyzję SKO z dnia [...] kwietnia 2012 r. Nr [...] wydaną w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] przyznającej mu zasiłek pielęgnacyjny. Skarżący po otrzymaniu sporządzonego na jego wniosek uzasadnienia wyroku, wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na obowiązującym osoby fizyczne w postępowaniu sądowoadministracyjnym formularzu PPF wniósł o przyznanie mu zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Jak wynika z uzasadnienia wniosku i zawartego w nim oświadczenia, wnioskodawca jest osobą w podeszłym wieku (80 lat), samotną, zamieszkującą w Domu Pomocy Społecznej, nie posiadającą żadnych wartościowych składników majątkowych. Jedyne źródło jego dochodów w kwocie 913 zł. brutto stanowi pobierana emerytura, z czego 70 % ulega potrąceniu na poczet kosztów pobytu w DPS. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych m.in. strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skoro uregulowanie to swoim zakresem obejmuje przedmiot skargi, oznacza to, że wnioskodawcę jako osobę korzystającą z ustawowego zwolnienia nie obciążają w sprawie żadne związane z nią koszty sądowe i nie będzie wzywany do ich opłacenia. W tej sytuacji złożenie wniosku o zwolnienie od nich należy uznać za zbędne, a on sam nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu. W tych okolicznościach wniosek o ustanowienie adwokata dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, czego warunkiem zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 wskazanej ustawy jest wykazanie przez osobę wnioskującą, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analiza sytuacji materialnej skarżącego oraz jego możliwości finansowych w pełni potwierdza zasadność wniosku w tej części. Wynika to zarówno z braku posiadania przez niego jakichkolwiek wartościowych składników majątkowych oraz zasobów finansowych, jak też niskiej kwoty (ok. 260 zł. netto) pozostającej do jego wyłącznej dyspozycji po potrąceniu należności za pobyt w DPS. Mimo że Placówka ta zapewnia mu całodobowe utrzymanie, nie budzi wątpliwości, że kwota ta nie jest wystarczająca do ustanowienia przez niego we własnym zakresie pełnomocnika z wyboru, zwłaszcza że jak wynika z informacji zawartych w aktach sprawy II SA/Rz 1053/10 (dot. innej toczącej się uprzednio przed WSA w Rzeszowie sprawy z jego skargi), choruje on na cukrzycę i nadciśnienie tętnicze, z czym wiąże się wymóg zakupu lekarstw. Trudno również nie uznać konieczności zaspokojenia przez niego innych doraźnych wydatków o charakterze osobistym, np. zakupu środków higieny, odzieży i obuwia itp. W związku z deklaracją skarżącego iż jest osobą samotną brak jest przy tym uzasadnionych podstaw do uznania, że może on liczyć na wsparcie finansowe innych osób (członków rodziny, krewnych). Skoro zatem sytuacja materialna i możliwości płatnicze skarżącego nie budzą wątpliwości, wyczerpując ustawową przesłankę przyznawania wnioskowanego prawa pomocy, uzasadnia to uwzględnienie wniosku R. B. o ustanowienie adwokata (decydujące znaczenie w tym względzie ma faktyczny brak możliwości poniesienia związanych z tym wydatków). Odmienne uznanie pozbawiałoby go możliwości skorzystania z pełni przysługujących mu ustawowo uprawnień, w tym do kontroli instancyjnej orzeczenia Sądu I instancji, zwłaszcza przy wyrażonym wprost zamiarze wniesienia od niego skargi kasacyjnej. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 3 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło