II SA/Rz 613/22
WyrokWSA w Rzeszowie2023-01-10
Skład orzekający: Piotr Godlewski, Marcin Kamiński, Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia budowy domków rekreacyjno-mieszkalnych została wydana z poszanowaniem przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności w zakresie oceny oddziaływania na środowisko, uwzględnienia ustaleń raportu oraz stanowisk organów współdziałających?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z prawem. Organy prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy, w tym kwestie wskazane w poprzednim wyroku sądu, a skarżący nie wykazali, aby warunki realizacji przedsięwzięcia były niewystarczające lub aby inwestycja doprowadziła do kumulacji negatywnych oddziaływań na środowisko. Zmniejszenie zakresu inwestycji zostało uznane za istotny czynnik łagodzący potencjalne negatywne skutki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg O. i T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie 19 domków rekreacyjno-mieszkalnych. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak należytej oceny oddziaływania na środowisko, nieuwzględnienie ustaleń raportu oraz stanowisk organów współdziałających, a także naruszenie zaleceń poprzedniego wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi O. i T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 3 marca 2022 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie WSA Marcin Kamiński WSA Paweł Zaborniak Protokolant specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2023 r. sprawy ze skarg O. z siedzibą w M. i T. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 3 marca 2022 r. nr SKO 4170.6.2022 w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia - skargi oddala -
II SA/Rz 613/22
U z a s a d n i e n i e
Przedmiotem skarg O. z siedzibą w M. i T. z siedzibą w W. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z 3 marca 2022 r. nr SKO 4170.6.2022 dotycząca ustalenia środowiskowych uwarunkowań.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt administracyjnych sprawy, 11 grudnia 2017 r. D.S. oraz J.C. wystąpili do Wójta Gminy [...] z wnioskiem o wydanie decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie 67 domków do celów rekreacyjno - mieszkaniowych, zlokalizowanego na działkach nr [...], [...], [...] i [...] w [...], gm. [...], powiat [...], województwo [...] na obszarze o powierzchni ok. 6,9 ha.
Zamierzenie zakwalifikowano do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których raport o oddziaływaniu na środowisko może być wymagany zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 53 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r., poz. 71).
19 grudnia 2017 r. Wójt wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] oraz do Dyrektora PGW Wody Polskie Zarząd Zlewni w [...] o wyrażenie opinii w sprawie potrzeby przeprowadzenia postępowania środowiskowego.
Opinią z 28 grudnia 2017 r. PPIS uznał, że w sprawie nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. RDOŚ postanowieniem z 18 stycznia 2018 r. uzgodnił potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 oraz sporządzenia raportu odziaływania na środowisko. Na potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w postanowieniu z 23 marca 2018 r. wskazał także Dyrektor ZZ PGW WP w [...], uzgadniając jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Wójt postanowieniem z 25 maja 2018 r. nr LŚ.6220.19.04.2017.MB nałożył na wnioskodawców obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz ustalił zakres raportu o oddziaływaniu na środowisko.
Raport oznaczony datą 14 lipca 2018 r. opracowany przez W.C. - [...] w [...] wpłynął do Wójta 18 lipca 2018 r.
W dniu 23 sierpnia 2018 r. do organu wpłynęło pismo inwestorów informujące o ograniczeniu zakresu inwestycji do powierzchni 2, 029 ha lub 1,987ha oraz wybudowaniu na niej 19 domków. W dniu 13 lutego 2019 r. do organu I instancji wpłynął "Raport o odziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia budowy 19 domków do celów rekreacyjno - mieszkaniowych w miejscowości [....], gmina [...]", opracowany przez W.C. ograniczający zakres przedsięwzięcia z 67 do 19 domków. W dniu 9 kwietnia 2019 r. do organu wpłynęło zgłoszenie przez T. zamiaru uczestnictwa w postępowaniu na prawach strony.
Decyzją z 5 sierpnia 2019 r. nr LŚ.6220.19.2017.MB Wójt ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa 67 domków do celów rekreacyjno- mieszkaniowych" w zakresie budowy 19 domków rekreacyjno-mieszkaniowych o powierzchni zabudowy 1,987 ha. Decyzją z 22 listopada 2019 r. nr SKO 4170.23.2019 organ odwoławczy uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W dniu 30 grudnia 2019 r. PPIS wydał pozytywną opinię nr PZNS.460-3/18/19 dla realizacji przedsięwzięcia obejmującego budowę 19 domków do celów rekreacyjno-mieszkaniowych.
Decyzją z 12 lutego 2020 r. nr LŚ.6220.19.15.2017.MB organ I instancji ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa 67 domków do celów rekreacyjno-mieszkaniowych". Decyzją z 9 kwietnia 2020 r. nr SKO.4170.7.2020 organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję z 12 lutego 2020 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 10 listopada 2020 r. o sygn. akt II SA/Rz 768/20, uchylił decyzję SKO z 9 kwietnia 2020 r.
Sąd stwierdził naruszenia prawa materialnego i procesowego przez jego błędną wykładnię i zastosowanie w zakresie art. 3 ust. 1 pkt 8, art. 77 ust. 1 pkt 1 i ust. 4, art. 77 ust. 5, art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b), art. 82 ust. 1 pkt 4, art. 82 ust. 2-2a, art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b) i c) ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 247 ze zm., dalej "uuiś") w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej "kpa"). Naruszenia te miały lub co najmniej mogły mieć istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia.
Sąd uznał, że zawarte w postanowieniu RDOŚ z 26 marca 2019 r. stwierdzenie, że inwestor nie ma obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę, nie zostało przez organ uzgadniający dostatecznie uzasadnione. Obowiązkiem organu uzgadniającego jest weryfikacja raportu i wyrażenie własnej oceny twierdzeń i wniosków raportu. Ponadto organ uzgadniający jest zobowiązany do powiązania swoich ocen i wniosków w kontekście przesłanek istotnych dla stwierdzenia konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji.
Z treści Raportu z 12 lutego 2019 r. wynikają bardzo precyzyjne opisy przewidywanych działań mających na celu zapobieganie, ograniczenie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko, w szczególności na cele i przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 oraz integralność tego obszaru (zob. ss. 311-312 i ss. 342-348 Raportu). W szczególności na ss. 343-348 Raportu znajduje się bardzo precyzyjny wykaz "zagadnień do uwzględnienia w decyzji środowiskowej". Organy nie tylko nie poddały ocenie tych propozycji, lecz również nie dokonały nałożenia w decyzjach obowiązku podjęcia proponowanych przez autora Raportu działań w zakresie unikania, zapobiegania, ograniczania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (w tym na obszary Natura 2000). W ten sposób doszło również do naruszenia art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b) uuiś w zw. z art. 107 § 3 kpa, albowiem uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno – w razie przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko – zawierać informacje, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Organy orzekające w sprawie nie dokonując prawidłowej kontroli postanowienia organu uzgadniającego (RDOŚ) z 26 marca 2019 r., nie wyrażając własnych ocen w powyższym zakresie oraz poprzestając na dosłownym powtórzeniu niepełnego stanowiska organu uzgadniającego, jak również nie odnosząc się do odpowiednich ustaleń i wniosków Raportu z 12 lutego 2019 r., naruszyły prawo. Doprowadziło to w konsekwencji do naruszenia art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b) i c) uuiś w zw. z art. 107 § 3 kpa, albowiem wbrew ustawowemu obowiązkowi kontrolowane organy w uzasadnieniach decyzji, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, nie zawarły informacji, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz uzgodnienie regionalnego dyrektora ochrony środowiska, jak również nie przedstawiły własnego uzasadnienia stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4 uuiś.
Sąd zobowiązał organ odwoławczy do uzupełnienia zebranego materiału dowodowego (także z wykorzystaniem kompetencji z art. 136 § 1 kpa i jego właściwej oraz samodzielnej oceny w celu ostatecznego ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji planowanego przedsięwzięcia.
Wójt pismem z 16 sierpnia 2021 r., wystąpił do RDOŚ oraz do PPIS z prośbą o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia w ograniczonym przez stronę zakresie. PPIS w opinii z 25 sierpnia 2021 r. pozytywnie zaopiniował planowaną inwestycję i ustalił warunki realizacji tego przedsięwzięcia. RDOŚ postanowieniem z 27 sierpnia 2021 r. uzgodnił warunki realizacji dla przedsięwzięcia polegającego na budowie 19 domków do celów rekreacyjno-mieszkaniowych wskazując, że dla analizowanego przedsięwzięcia, jako najkorzystniejszy wariant wybrano wariant proponowany przez wnioskodawcę, polegający na budowie 19 domków do celów rekreacyjno-mieszkaniowych.
Decyzją z 29 grudnia 2021 r. nr LŚ.6220.19.26.2017.MB Wójt Gminy [...] orzekł o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację dla przedsięwzięcia pn. "Budowa 19 domków do celów rekreacyjno-mieszkaniowych na działkach o numerach [...], [...], [...] i części działek nr [...], [...] i [...] położonych w [...]".
W uzasadnieniu swego stanowiska podał, że wariant proponowany przez wnioskodawcę (budowa 19 domków) będzie wariantem najkorzystniejszym. Planowane przedsięwzięcie, przy wypełnieniu warunków wymienionych w sentencji, spełni wymogi stawiane przez przepisy z zakresu ochrony środowiska, nie spowoduje zmiany standardów jakości środowiska oraz nie wprowadzi nowych czynników wpływających degradująco na środowisko i nie wpłynie negatywnie na zdrowie ludzi. Integralną częścią decyzji jest karta charakterystyki przedsięwzięcia.
T. w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzuciło jej naruszenie:
1. art. 82 ust. 2 pkt. 1 i 2 uuiś, ponieważ rozstrzygając o braku potrzeby przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - OOŚ (na etapie wydawania pozwolenia na budowę dla omawianej inwestycji) w jej uzasadnieniu nie rozpatrzono (lub błędnie rozpatrzono) ustawowe przesłanki w tej kwestii - czy inwestycja ta wymaga uszczegółowienia - np. w zakresie jej parametrów technologicznych, jak również zagadnień dotyczących oddziaływań skumulowanych w okolicznościach gdy - jak ustalił to organ I instancji - "planowana zabudowa jest kontynuacją istniejącej zabudowy zagrodowej i rekreacyjnej" - która już aktualnie skutkuje wzmożoną obecnością ludzi i przebywających z nimi zwierząt domowych w okresie wiosenno - letnim, na terenach w przeszłości nie zasiedlonych,
2. niewyjaśnienie, czy i w jakim zakresie wzięto pod uwagę stanowiska organów współdziałających z Wójtem, a także istotne w sprawie wytyczne zawarte w sporządzonym raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nieuwzględnienie stanowiska PPIS z 25 sierpnia 2021 r. bez podania przyczyny, nie przeanalizowano wniosków i ustaleń zawartych we wspomnianym już w odwołaniu raporcie, jak również nie rozpatrzono wariantu dotyczącego gospodarki wodno- ściekowej na etapie eksploatacji omawianego przedsięwzięcia, str. 195 raportu, brak uwzględnienia zaleceń zawartych w prawomocnym wyroku WSA w Rzeszowie z 10 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 768/20.
O. zarzuciło decyzji organu I instancji błędną oceną walorów awifauny lęgowej terenu przedsięwzięcia i jego najbliższego sąsiedztwa, bez określenia niezbędnych sposobów minimalizacji i kompensacji niekorzystnych oddziaływań, dotyczących siedlisk ptaków, jakie będą miały miejsce w trakcie realizacji i eksploatacji (użytkowania) omawianego przedsięwzięcia, mogącego znacząco oddziaływać na środowisko.
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją Kolegium, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, a także art. 71 w związku z art. 77 ust. 1 pkt 1 uuiś po rozpatrzeniu odwołań T. i O. utrzymało w mocy decyzję Wójta z 29 grudnia 2021 r.
Kolegium przytoczyło treść regulacji prawa materialnego mających zastosowanie w niniejszej sprawie. Wskazało, iż jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia m.in. z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska oraz wojewódzkim inspektorem sanitarnym., które to organy z racji swoich kompetencji są w stanie samodzielnie ocenić wpływ inwestycji na środowisko, w oparciu o dane faktyczne wskazane w raporcie. PPIS pismem z 25 sierpnia 2021 r. pozytywnie zaopiniował planowaną inwestycję i ustalił warunki realizacji tego przedsięwzięcia. Także RDOŚ postanowieniem z 27 sierpnia 2021 r. uzgodnił pkt I-V warunki jego realizacji. Stanowiska obu organów uzgadniających są zgodne z prawem, opierają się na rzetelnej ocenie raportu i wiążą organ wydający decyzję w zakresie kwestii środowiskowych uwarunkowań.
Kolegium nie podzieliło zastrzeżeń T. w kwestii obligatoryjnego przeprowadzenia w sprawie ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w zakresie oddziaływań skumulowanych, tym bardziej, że inwestor ograniczył zakres przedsięwzięcia tj. zmniejszył powierzchnię zabudowy i liczby domków. Dla zasadności podjętej decyzji nie ma znaczenia także zarzut odwoławczy dotyczący braku uwzględnienia w treści zaskarżonej decyzji stanowiska PPIS. Wynikające z opinii z 25 sierpnia 2021 r., warunki realizacji inwestycji wprost stanowią odzwierciedlenie wariantu zaproponowanego przez inwestora (brak szczególnych zastrzeżeń i określenia specjalnych wymogów, które mógłby się znaleźć w treści decyzji środowiskowej). Warunki dotyczące gospodarki wodno-ściekowej zostały przenalizowane zarówno przez organy uzgadniające oraz Wójta, co zostało opisane w treści jej uzasadnienia.
Podobne argumenty można odnieść do zarzutów odwoławczych powołanych przez O. Kolegium nie stwierdziło błędnej oceny walorów awifauny lęgowej terenu przedsięwzięcia. Także zawarte w decyzji środowiskowej warunki realizacji przedsięwzięcia w zakresie minimalizacji niekorzystnych oddziaływań na siedliska ptaków uznano za wystarczające.
Z poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, że jako najkorzystniejszy wariant wybrano wariant proponowany przez wnioskodawcę, polegający na budowie 19 domków do celów rekreacyjno-mieszkaniowych, o powierzchni zabudowy do 100m2 każdy, drogi wewnętrznej, sieci zewnętrznych z przyłączami (sieć elektryczna, wodociągowa i kanalizacji sanitarnej ze szczelnymi zbiornikami bezodpływowymi na ścieki). Przedmiotowe zamierzenie zlokalizowane zostanie na terenie działek o nr [...], [...], [...] i na części działek o nr [...], [...] i [...] położonych w miejscowości [...]. W związku z realizacją przedmiotowego zamierzenia przekształcona zostanie powierzchnia ok. 2 ha. Aktualnie działki, na których realizowane będzie przedsięwzięcie, są użytkowane jako okresowo koszona łąka i położone są w całości na terenie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu oraz obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty Lasy [...] oraz w granicach głównego korytarza ekologicznego (Korytarz Południowo- Centralny, część Lasy [...] KPdC-lC), wyznaczonego w Projekcie korytarzy ekologicznych łączących Europejską Sieć Natura 2000 w Polsce.
Domki będą bezpośrednią kontynuacją sąsiadującej, rozproszonej zabudowy mieszkaniowej, zagrodowej (już zamieszkałej) lub budynków o charakterze mieszkaniowo-rekreacyjnym obecnie w trakcie budowy w tej części miejscowości [...].
Oddziaływania związane z realizacją przedmiotowego przedsięwzięcia, takie jak emisja hałasu i oddziaływanie na powietrze atmosferyczne ustaną wraz z zakończeniem prac, których prowadzenie przewidywane jest na okres ok. 3 lat. Emisja z ogrzewania budynków ograniczona będzie do ewentualnego spalania biomasy, np. drewna lub brykietu drzewnego w kominkach lub małych kotłach. Ze względu jednak na rekreacyjny charakter planowanych domków (użytkowanych głównie w sezonie letnim) - w praktyce większość z nich nie będzie ogrzewana lub będzie ogrzewana okresowo, z użyciem energii elektrycznej.
W fazie eksploatacji, woda do przedmiotowych budynków dostarczana będzie z gminnej sieci wodociągowej. Ścieki bytowe odprowadzane będą do zbiorników bezodpływowych, a wraz z pojawieniem się możliwości podłączenia planowanych budynków do gminnej sieci kanalizacji sanitarnej, przyłącz taki zostanie wykonany.
Nie stwierdzono na terenie inwestycji siedlisk podlegających ochronie w granicach obszaru chronionego mającego znaczenie dla Wspólnoty Lasy [...]. Realizacja inwestycji nie wiąże się również z koniecznością likwidowania zbiorników i oczek wodnych, zatem nie wpłynie ono negatywnie na możliwość osiągnięcia celów wyznaczonych dla tego obszaru chronionego. Ze względu na ten fakt, nie poddano analizie kwestii zaostrzenia celów środowiskowych dla jednolitych części wód powierzchniowych względem obszarów, o których mowa w art. 4 ust. 1 lit. c w Dyrektywie2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej. Przeprowadzona analiza pozwala stwierdzić, iż przedsięwzięcie nie będzie oddziaływać na wody powierzchniowe w zakresie parametrów biologicznych, hydromorfologicznych i fizykochemicznych. RDOŚ uznał, iż realizacja zamierzenia, w ograniczonym zakresie, tj. budowie 19 budynków, nie wpłynie znacząco negatywnie na gatunek wilka (Canis lupus), będący przedmiotem ochrony w obszarze mającym znaczenie dla Wspólnoty Lasy [...]. Bytuje tu także kilka innych gatunków flory i fauny objętych Dyrektywą Siedliskową.
Organ zauważył, że w związku z realizacją przedsięwzięcia nie dojdzie do naruszenia obowiązujących na terenie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu zakazów dotyczących ochrony flory i fauny ani do zmiany rzeźby terenu oraz stosunków wodnych. Realizacja planowanego przedsięwzięcia nie będzie sprzeczna z celami ochrony i pełnionymi funkcjami tego obszaru.
W ramach oceny oddziaływania na środowisko stwierdzono, że planowane zamierzenie nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na zasoby, twory i składniki przyrody, o których mowa w art. 2 ust. 1 ww. ustawy o ochronie przyrody, w tym na przedmioty ochrony ww. obszaru Natura 2000, jego integralność oraz spójność sieci Natura 2000. Wpływ przedmiotowego przedsięwzięcia na klimat ograniczy się do bezpośredniej emisji gazów cieplarnianych, powodowanej przez spalanie paliw w silnikach poruszających się po terenie przedsięwzięcia pojazdów, w fazie jego realizacji i eksploatacji oraz przez ewentualne, okresowe spalanie paliw w kotłach o niewielkiej mocy, wykorzystywanych na cele grzewcze w fazie eksploatacji przedsięwzięcia. Przedsięwzięcie w sytuacjach awaryjnych nie będzie również stanowić nadzwyczajnego zagrożenia dla środowisk i nie będzie generować oddziaływania o charakterze transgranicznym w żadnym komponencie środowiska, a budynki nie będą zagrożone zalewaniem wodami powodziowymi.
Realizacja i eksploatacja przedsięwzięcia, ze względu na swój charakter, nie będzie się wiązała z powstawaniem bezpośrednich oddziaływań skumulowanych innymi przedsięwzięciami na tym samym terenie, może jednak, w połączeniu z innymi przedsięwzięciami, o tym samym lub podobnym charakterze, realizowanymi na terenie gminy [...], powodować zwiększenie antropopresji i nasilenie penetracji przez człowieka terenu kompleksu Lasów [...].
Z uwagi na charakter i zakres zamierzenia (budowa 19 domków do celów rekreacyjno- mieszkaniowych, o powierzchni zabudowy do 100 m2 każdy oraz fakt, że projektowane domki będą bezpośrednią kontynuacją sąsiadującej, rozproszonej zabudowy mieszkaniowej, zagrodowej (już zamieszkałej) lub budynków charakterze mieszkaniowo-rekreacyjnym obecnie w trakcie budowy w tej części miejscowości [....]) oraz uznania przez RDOŚ, iż planowane zamierzenie nie będzie się wiązać ze znaczącym oddziaływaniem na elementy przyrodnicze środowiska, w tym na przedmioty ochrony obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty Lasy [....], a posiadane na etapie wydawania niniejszego postanowienia dane na temat przedsięwzięcia i elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zawarte w zebranej dokumentacji pozwalają wystarczająco ocenić jego oddziaływania na środowisko, uznano iż przedmiotowe przedsięwzięcie nie wymaga przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę.
Reasumując organy orzekające w przedmiotowej sprawie uznały, że istnieją wystarczające podstawy faktyczne i prawne do ustalenia środowiskowych uwarunkowań do realizacji inwestycji. W toku całego postępowania stronom i społeczeństwu zapewniono udział w przedmiotowym postępowaniu.
Postanowieniem z 14 lutego 2022 r. nr LŚ. 6220.19.30.2017.MB. Wójt dopuścił O. do udziału na prawach strony w toczącym się postępowaniu odwoławczym. Postanowieniem z 25 kwietnia 2022 r. nr SKO.4170.6.2022 SKO sprostowało na żądanie T. pouczenie zawarte w zaskarżonej decyzji co do prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję tego organu z 3 marca 2022 r. Postanowienie zostało doręczone T. 16 maja 2022r.
W skardze do WSA w Rzeszowie na decyzję Kolegium z 3 marca 2022 r. O. wniosło o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego od Kolegium zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Zaskarżonej decyzji zarzuciło wydanie z naruszeniem przepisów postępowania, mającym istotny wpływ na jej wynik, tj. art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 138 § 2 kpa - poprzez jego niezastosowanie, jak również utrzymanie w mocy decyzji wydanej z naruszeniem przepisów prawa materialnego:
- art. 85 ust. 2 pkt. 1 lit. "b" - tiret pierwszy oraz drugi uuiś, gdyż w uzasadnieniu decyzji nie wyjaśniono, czy i w jakim zakresie wzięto pod uwagę stanowiska organów współdziałających z Wójtem, a także istotne w sprawie wytyczne zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,
- art. 80 ust. 1 pkt. 2 uuiś, gdyż z uzasadnienia decyzji I instancji nie wynika, że została w pełni przeanalizowana i zweryfikowana przez organ I instancji treść raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, o czym świadczy brak uwzględnienia istotnej części zaleceń tego raportu w ustalonych środowiskowych uwarunkowaniach - bez podania przyczyny tegoż zaniechania. Ponadto - nie rozpatrzono jednego z wariantów omawianego przedsięwzięcia, dotyczącego gospodarki wodno-ściekowej na etapie eksploatacji omawianego przedsięwzięcia, wskazanego na końcu str. 195 raportu.
Zaskarżona decyzja potwierdza błędne ustalenia organu I instancji, dokonane na podstawie treści raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w zakresie uznania, że występujące na terenie planowanej budowy domków rekreacyjnych w [...] ptak dudek - nie jest gatunkiem chronionym z mocy prawa wspólnotowego, a zespół ptaków (awifauna) występujący w obszarze planowanego przedsięwzięcia i w jego sąsiedztwie, w skład którego wchodzą nie tylko dwa gatunki chronione prawem UE (dudek oraz bocian biały), lecz także pokląskwa, nie jest zespołem o istotnych walorach faunistycznych i wysokim wskaźniku różnorodności biologicznej, a środowiskowe ustalenia zawierają wystarczające wytyczne dla ochrony omawianej awifauny. W okolicznościach określonych w ostatecznych środowiskowych uwarunkowaniach nie można zakładać - jak to zrobiły organy - iż oddziaływanie przedsięwzięcia na lokalną awifaunę będzie znikome i jego skala nie wymaga przeprowadzenia kompensacji przyrodniczej, dedykowanej ptakom i ich siedliskom bytowania. Zarazem błędne wnioskowanie stanowiło nieprawidłową przesłankę do dokonanej analizy, iż zbędne będzie przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko na etapie udzielania dla przedsięwzięcia pozwolenia budowę.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniesiono się również do wszystkich zarzutów odwołania przykładowo pomijając zarzut, iż teren planowanej budowy domków w [...] położony jest w obszarze [....] - IBA Lasy [...] kwalifikującym się do ochrony rangi obszaru sieci Natura 2000.
Nie można się zgodzić z SKO, iż organ ustalający środowiskowe uwarunkowania jest obligatoryjnie związany stanowiskiem organu współdziałającego – RDOŚ i odstąpienie od dokonania jego weryfikacji.
Pominięto prezentowany w raporcie wariant wybudowania dwóch, większych zbiorczych zbiorników na nieczystości płynne, zamiast 19 szamb przy każdej z posesji na wypadek gdyby przedłużył się czas doprowadzenia sieci gminnej kanalizacji sanitarnej, dla której dotychczas opracowano jedynie koncepcję. Nie zostały rozważone istotne dla przedsięwzięcia wskazane w raporcie zalecenia - celem umieszczenia ich w decyzji, przykładowo: w zakresie ochrony powietrza atmosferycznego, gospodarki odpadami, ochrony fauny, wymóg zabezpieczenia wykopów budowlanych w trakcie realizacji przedsięwzięcia przed możliwością dostania się do nich i uwięzienia zwierząt. Przytoczenie tego typu zaleceń wyłącznie w załączniku do wydanej decyzji, a nie w ustaleniach środowiskowych tej decyzji nie naprawiło tej istotnej wady zaskarżonych przez ustaleń.
O. wskazało, iż z treści art. 85 ust. 2 pkt. 1 uuiś wynika, że każda decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, która została wydana po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, winna zawierać uzasadnienie w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione ustalenia zawarte w raporcie, jak i uzgodnienia rdoś oraz opinia inspekcji sanitarnej. Przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ winien uwzględnić ustalenia poczynione w toku postępowania, m.in. zawarte w raporcie, bowiem konieczność uwzględnienia tych ustaleń wpływa w decydujący sposób na rodzaj i zakres obowiązków, jakie organ może nałożyć na wnioskodawcę. Brak odniesienia się do któregoś z dowodów wskazanych w art. 85 ust. 2 uuiś skutkuje naruszeniem ogólnej zasady postępowania administracyjnego, wynikającej z art. 8 kpa oraz może stanowić naruszenie wynikającej z art. 10 kpa zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, co bezpośrednio rzutuje na prawidłowość takiej decyzji.
Dodatkowo postępowanie odwoławcze zostało przeprowadzone przez SKO z naruszeniem art. 10 § 1 kpa, bowiem przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ nie poinformował stron postępowania o możliwości wniesienia końcowych uwag i wniosków w sprawie. To naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem T. nie uczestniczyło w postępowaniu przed Wójtem i nie były mu znane kompletne akta administracyjne sprawy.
T. w skardze na decyzję Kolegium z 3 marca 2022 r. wniosło o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie przez organ odwoławczy przepisów postępowania wskazanych w niniejszej skardze - mającym istotny wpływ na wynik sprawy oraz uchylenie w całości decyzji organu I instancji w związku z wydaniem tej decyzji z istotnym naruszeniem przepisów ochrony środowiska oraz o zasądzenie na rzecz T. od Kolegium zwrotu kosztów postępowania sądowo - administracyjnego.
Zaskarżonej decyzji zarzuciło naruszenie:
- art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1 kpa oraz art. 153 ppsa w związku z prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z 10 listopada 2020 r. o sygn. akt II SA/Rz 768/20, jak również poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wójta z 29 grudnia 2021 r. wydanej z naruszeniem przepisów prawa materialnego:
- art. 85 ust. 2 pkt. 1 lit. "b" - tiret pierwszy oraz drugi uuiś, gdyż w uzasadnieniu decyzji nie wyjaśniono czy i w jakim zakresie wzięto pod uwagę stanowiska organów współdziałających z Wójtem, a także istotne w sprawie wytyczne zawarte w sporządzonym, obszernym raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,
- art. 80 ust. 1 pkt. 2 uuiś, gdyż z uzasadnienia decyzji organu I instancji nie wynika iż została w pełni przeanalizowana i zweryfikowana przez organ I instancji treść raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko - o czym świadczy brak uwzględnienia istotnej części zaleceń tego raportu w ustalonych środowiskowych uwarunkowaniach - bez podania przyczyny tegoż zaniechania. Ponadto - nie rozpatrzono jednego z wariantów omawianego przedsięwzięcia, dotyczącego gospodarki wodno-ściekowej na etapie eksploatacji omawianego przedsięwzięcia.
T. w uzasadnieniu skargi przytoczyło, co do zasady, analogiczne do w stosunku do przytoczonych przez O. argumenty. Zarzuciło ponadto, że w omawianej sprawie organy nie wypełniły zaleceń zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA z 10 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 768/20 w zakresie samodzielnej weryfikacji zgromadzonego materiału dowodowego - dotyczącej w szczególności prawidłowości stanowisk organów współdziałających (w szczególności RDOŚ), jak i wniosków zawartych w raporcie, pomimo związania wskazanym wyrokiem - naruszyło przepis art. 153 ppsa.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).
Przedmiotem zaskarżenia w sprawie jest decyzja SKO w Przemyślu z 3 marca 2022 r., utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z 29 grudnia 2021 r. orzekającą o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia obejmującego budowę 19 domków do celów rekreacyjno-mieszkaniowych na działkach nr [...], [...], [...] i części działek nr [...], [...] i [...] w [....].
Poddawszy kontroli w ramach w/w kryteriów zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji Sąd stwierdził, że skarga jest nieuzasadniona.
Istota sprawy sprowadza się do oceny stanowiska, czy planowane przedsięwzięcie, przy wypełnieniu warunków wymienionych w sentencji organu I instancji, spełni wymogi stawiane przez przepisy z zakresu ochrony środowiska, nie spowoduje zmiany standardów jakości środowiska, nie wprowadzi nowych czynników wpływających degradująco na środowisko i nie wpłynie negatywnie na zdrowie ludzi.
Pozytywne uznanie organu I i II instancji w tym zakresie jest kwestionowane przez skarżące O. i T.
Nie można pominąć, że w sprawie orzekał już WSA w Rzeszowie, który prawomocnym wyrokiem z 10 listopada 2020 r. II SA/Rz 768/20 uchylił decyzję SKO z 9 kwietnia 2020 r., utrzymującą w mocy decyzję Wójta z 12 lutego 2020 r. o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowego przedsięwzięcia, zobowiązując organ odwoławczy m.in. do uzupełnienia materiału dowodowego oraz jego właściwej oceny w celu ostatecznego ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji planowanego przedsięwzięcia. U przyczyn tego znalazło się w szczególności stwierdzenie przez Sąd, że organy orzekające w sprawie nie dokonały prawidłowej kontroli postanowienia organu uzgadniającego (RDOŚ) z 26 marca 2019 r., nie wyrażając własnych ocen w powyższym zakresie oraz poprzestając na dosłownym powtórzeniu niepełnego stanowiska organu uzgadniającego, jak również nie odniosły się do odpowiednich ustaleń i wniosków Raportu z 12 lutego 2019 r., czym naruszyły prawo w stopniu który miał lub co najmniej mógł mieć istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia.
Ponieważ w następstwie tego wyroku SKO uchyliło decyzję Wójta z 12 lutego 2020 r., aktualnie w kontekście powyższego ocenie podlegają wskazane już wyżej decyzje organu I i II instancji (odpowiednio z 3 marca 2022 r. i 29 grudnia 2021 r.).
Działki na których realizowane będzie przedsięwzięcie są użytkowane jako okresowo koszona łąka i położone są w całości na terenie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu oraz obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty Lasy [...] oraz w granicach głównego korytarza ekologicznego (Korytarz Południowo- Centralny, część Lasy [...] KPdC-lC), wyznaczonego w Projekcie korytarzy ekologicznych łączących Europejską Sieć Natura 2000 w Polsce.
Dokonana przez Sąd na skutek aktualnie wniesionych skarg kontrola tych decyzji doprowadziła do uznania ich zgodności z prawem, w tym zrealizowania wytycznych wskazanych w przytoczonym wyżej wyroku, wiążącym organy na mocy art. 153 P.p.s.a.
Sąd w pełni podziela wynikające z tych decyzji stanowisko co do braku wykazania przez T. oraz O., że zawarte w decyzji środowiskowej warunki realizacji przedsięwzięcia w zakresie minimalizacji niekorzystnych jego oddziaływań na środowisko uznano za wystarczające, a ono samo nie doprowadzi do kumulacji negatywnych oddziaływań na środowisko, zwłaszcza że inwestor znacząco ograniczył zakres przedsięwzięcia poprzez zmniejszenie powierzchni zabudowy i liczby domków.
W związku z realizacją przedmiotowego zamierzenia przekształcona zostanie powierzchnia ok. 2 ha, a nie pierwotnie planowana o pow. ok. 6 ha. Domki będą bezpośrednią kontynuacją co prawda rozproszonej, ale sąsiadującej zabudowy mieszkaniowej i zagrodowej lub budynków o charakterze mieszkaniowo - rekreacyjnym w trakcie budowy.
Na terenie inwestycji nie stwierdzono siedlisk podlegających ochronie w granicach obszaru chronionego mającego znaczenie dla Wspólnoty Lasy [...]. Realizacja inwestycji nie wiąże się również z koniecznością likwidowania zbiorników i oczek wodnych, zatem nie wpłynie ono negatywnie na możliwość osiągnięcia celów wyznaczonych dla tego obszaru chronionego. Przedsięwzięcie nie będzie oddziaływać na wody powierzchniowe w zakresie parametrów biologicznych, hydromorfologicznych i fizykochemicznych. Sąd w pełni akceptuje stanowisko organów - oparte na uzgadniającym postanowieniu RDOŚ, iż realizacja zamierzenia nie wpłynie znacząco negatywnie na gatunek wilka, będący przedmiotem ochrony w obszarze mającym znaczenie dla Wspólnoty Lasy [...], a także bytujące tam inne gatunki flory i fauny objęte Dyrektywą [...].
Wbrew zarzutom skarg, dokonana przez organy w ramach postanowienia RDOŚ weryfikacja Raportu jest rzetelna i logiczna, a użyta argumentacja w sposób przekonujący odnosi się do braku uznania możliwego skumulowanego oddziaływania planowanej inwestycji na obszary chronione. Organy prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym kwestie, na które Sąd zwrócił uwagę w wyroku z 10 listopada 2020 r. II SA/Rz 768/20, w szczególności wykaz zagadnień do uwzględnienia w decyzji środowiskowej wykazany na s. 343-348 Raportu.
Reasumując, Sąd nie dopatrzył się uchybień, które mogłyby mieć lub miały wpływ na wynik sprawy. Nie naruszono też przepisów wskazywanych w skargach, które w tej sytuacji jako niezasadne podlegały oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło