II SA/Rz 614/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Ryszard Bryk Sędziowie NSA Stanisław Śliwa /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody na rzecz strony skarżącej A. Sp. z o.o. kwotę 540 zł /słownie: pięćset czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. do wyroku z dnia 16 kwietnia 2009 r. Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., Nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 KPA po rozpatrzeniu odwołania A. Sp. z o.o. z siedzibą w R. od decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2008 r., Nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego, utrzymał skarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podano, że wskazanym wyżej rozstrzygnięciem Starosta udzielił A. Sp. z o.o. na okres 10 lat, pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzenie do ziemi oczyszczonych ścieków deszczowo-roztopowych z terenu stacji obsługi samochodów ciężarowych, zlokalizowanej na działkach nr 1719/10 oraz 1719/11 w miejscowości O. oraz na wykonanie przepustu na rowie przy drodze nr 1712/1 w miejscowości O. z kręgów żelbetowych ø 100 cm, długości 25 m, jako dojazd do działek nr 1719/10 i 1719/11. Jednocześnie w pkt II wskazano warunki udzielenia powyższego pozwolenia. Od wskazanej decyzji odwołanie złożyła Spółka z o.o. A. wnosząc o jej uchylenie w całości i zarzucając następujące naruszenia: - art. 125 pkt 2, art. 126 pkt 1 oraz art. 131 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.) poprzez udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie przepustu na rowie, mimo, że z decyzji nie wynika, aby dla wskazanej inwestycji wydana została decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wydanie kwestionowanej decyzji w sytuacji, kiedy inwestorowi nie przysługuje żaden tytuł prawny do dysponowania działką nr 1712/1, art. 10 § 1, art. 81, art. 78 § 1, art. 80, art. 7 i art. 77 § 1 KPA poprzez pozbawienie odwołującego się prawa do czynnego udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, bowiem zawiadomienie o wszczęciu postępowania oraz możliwości zapoznania się z aktami sprawy nastąpiło już po dacie wyznaczonego przez organ I instancji terminu ostatecznego zaznajomienia się z materiałem dowodowym sprawy. Wojewoda decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. uznał, że wniesione odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do jego zarzutów wskazał, że akta sprawy zawierają wydaną dla inwestycji, której dotyczy sprawa decyzję z dnia [...] kwietnia 2004 r., Nr [...] o warunkach zabudowy, zaopatrzoną w klauzulę ostateczności z dnia 11 lutego 2005 r. Organ powołał także art. 123 ust. 2 ustawy Prawo wodne, wedle którego pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących do tych nieruchomości i urządzeń. Ustosunkowując się natomiast do zarzutu odwołania dotyczącego niezapewnienia stronie należytego udziału w postępowaniu Wojewoda zwrócił uwagę, iż z notatki służbowej sporządzonej w dniu 25 marca 2008 r. wynika, że przedstawicielowi strony odwołującej się – E. K. umożliwiono w tym dniu zapoznanie się z aktami sprawy. Do dnia wydania przez Starostę decyzji tj. do dnia [...] kwietnia 2008 r. nie zostały zgłoszone przez odwołującą się Spółkę jakiekolwiek uwagi czy też zastrzeżenia. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skardze na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2008 r. pełnomocnik Sp. z o.o. A. z siedzibą w R. wniósł o uchylenie jej w całości, jak też o wyeliminowanie z obrotu prawnego poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2008 r. Kwestionowanym rozstrzygnięciom zarzucił - mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie: - art. 10 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 KPA przez pozbawienie strony skarżącej prawa czynnego udziału w postępowaniu w ten sposób, że przed wydaniem decyzji pełnomocnikowi uniemożliwiono wypowiedzenie się co do zebranych materiałów, dowodów oraz zgłoszenie uwag i wniosków, bowiem zawiadomienie o powyższej możliwości zostało mu doręczone w dniu 20 czerwca 2008 r., a więc w dniu w którym upływał wyznaczony przez organ termin do skorzystania z powyższego uprawnienia, - art. 80 i art. 81 w zw. z art. 140 KPA przez wydanie skarżonej decyzji w oparciu o ustalenia dokonane na podstawie dowodów, co do których brak było możliwości wypowiedzenia się, - art. 125 pkt 2, art. 126 pkt 1 oraz art. 131 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo wodne wobec faktu, iż dla inwestycji w postaci budowy przepustu na rowie przy drodze nie wydano wcześniej decyzji o warunkach zabudowy. Pełnomocnik strony skarżącej podniósł, że jedyną decyzją dotyczącą warunków zabudowy o której istnieniu jest mu wiadomo to decyzja Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2004 r. (nie zaś jak wskazuje organ drugoinastancyjny z dnia [...] kwietnia 2004 r.). Nie dotyczy ona jednak inwestycji polegającej na budowie urządzenia wodnego - przepustu na rowie przy drodze nr 1712/1. Nadto wskazana decyzja nie przewiduje jakiejkolwiek inwestycji na powyższej działce ani też na przyległym do niej rowie. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że w postępowaniu przed Starostą brak jest jakichkolwiek uchybień. Zwrócił uwagę, iż zawiadomienie o możliwości zapoznania się ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją w terminie do dnia 10 czerwca 2008 r. strona skarżąca otrzymała w dniu 6 czerwca 2008 r., poza tym termin ten następnie został przedłużony do 20 czerwca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje : Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 powoływanej dalej jako p.p.s.a.), lub stwierdzenia nieważności w przypadku zaistnienia przyczyn określonych w art. 156 KPA (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten daje więc podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podnosi podczas toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Stan faktyczny sprawy w zakresie niezbędnym do jej rozstrzygnięcia przedstawia się w sposób następujący. Wnioskiem z dnia 29.02.2008 r. A. Sp. z o.o. domagała się od Starosty wydania pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowo-roztopowych do ziemi z terenu projektowanej Stacji Obsługi Samochodów Ciężarowych [...] na działkach 1719/10 i 1719/11 w miejscowości O. oraz na wykonanie przepustu w rowie przydrożnym przy drodze przebiegającej przez dz. nr 1712/1 w miejscowości O. Do wniosku dołączono : - operat wodnoprawny, - decyzję Wójta Gminy z dnia [...].11.2004 r., Nr [...] o warunkach zabudowy, którą ustalono warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków usługowo-handlowych Autoryzowanej Stacji Obsługi samochodów ciężarowych [...] wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz salonem sprzedaży i Autoryzowanej Stacji obsługi [...] z serwisem samochodów ciężarowych i naczep, stacji kontroli pojazdów wraz z infrastrukturą towarzyszącą, budynku usługowo-gastronomicznego z miejscami noclegowymi, parkingów dla samochodów ciężarowych i TER, placu manewrowego dla samochodów, bezodpływowych zbiorników na nieczystości ciekłe, oczyszczalni ścieków oraz ekranów akustycznych na działkach nr 1719/8,1719/9,1719/10,1719/11,1719/12 i 1719/13 położonych w miejscowości O. na rzecz A. Sp. z o.o. – [...], - opis prowadzenia zamierzonej działalności sporządzony w języku nietechnicznym. Starosta w oparciu o przedstawione dokumenty uwzględnił złożony wniosek decyzją z dnia [...].04.2008 r., a Wojewoda zaskarżoną decyzją z [...].06.2008 r. rozpoznając odwołanie od decyzji organu I instancji utrzymał ją w mocy. Dokonując kontroli zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Sąd uznał, że narusza ona prawo i zachodzi konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Objęte wnioskiem odprowadzenie ścieków do ziemi jest - w świetle przepisu art. 37 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.) zwanej dalej ustawą – szczególnym korzystaniem z wód. W związku z powyższym ten rodzaj korzystania z wód wymaga uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego (art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy). Wykonanie przepustu przez rów jest w świetle przepisu art. 9 ust. 1 pkt 19 ustawy wykonaniem urządzenia wodnego, co skutkuje - z uwagi na brzmienie przepisu art. 122 ust. 1 pkt 3 ustawy - również koniecznością uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Pozwolenie wodnoprawne wydaje się na wniosek. Podstawę jego udzielenia stanowią załączone do wniosku : - operat wodnoprawny, - decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzję o warunkach zabudowy, jeżeli jest ona wymagana – w przypadku wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego, - opis prowadzenia zamierzonej działalności sporządzony w języku nietechnicznym. Wnioskodawca załączył wprawdzie do wniosku wskazane wyżej dokumenty, jednak nie mogły one stanowić podstawy do jego uwzględnienia. Złożony do akt sprawy opis prowadzenia zamierzonej działalności sporządzony w języku nietechnicznym nie został podpisany przez osobę sporządzającą go, tak więc nie wiadomo kto sporządził ten dokument i nie można przyjąć, że spełnia wymogi załącznika określonego w art. 131 ust. 2 pkt 3 ustawy. Wbrew twierdzeniom organów nie można przyjąć, że załączona do wniosku decyzja Wójta Gminy z dnia [...].11.2004 r., Nr [...] o warunkach zabudowy, którą ustalono warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków usługowo-handlowych Autoryzowanej Stacji Obsługi samochodów ciężarowych [...] wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz salonem sprzedaży i Autoryzowanej Stacji obsługi [...] z serwisem samochodów ciężarowych i naczep, stacji kontroli pojazdów wraz z infrastrukturą towarzyszącą, budynku usługowo-gastronomicznego z miejscami noclegowymi, parkingów dla samochodów ciężarowych i TER, placu manewrowego dla samochodów, bezodpływowych zbiorników na nieczystości ciekłe, oczyszczalni ścieków oraz ekranów akustycznych na działkach nr 1719/8,1719/9,1719/10,1719/11,1719/12 i 1719/13 położonych w miejscowości O. na rzecz A. Sp. z o.o. – [...] spełnia wymogi określone w art. 131 ust. 2 pkt 2 ustawy. Zaznaczenia wymaga fakt, że wniosek dotyczy wydania pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowo-roztopowych do ziemi oraz na wykonania przepustu w rowie przydrożnym. Konieczność uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy dotyczy zarówno odprowadzania wód opadowo-roztopowych do ziemi jak i wykonania przepustu w rowie przydrożnym. Wykonanie urządzeń pozwalających na odprowadzenie wód opadowo-roztopowych do ziemi wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. W tym zakresie wnioskodawcy uzyskali powoływaną wcześniej decyzję Wójta Gminy z dnia [...].11.2004 r., Nr [...], która dotyczy między innymi inwestycji polegającej na budowie bezodpływowych zbiorników na nieczystości ciekłe i oczyszczalni. Inwestycja polegająca na wykonaniu przepustu w rowie wymaga również uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Przepis art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r., nr 80, poz. 717 z późn. zm.) przewiduje, że ustalenia w drodze decyzji o warunkach zabudowy wymaga zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca między innymi na budowie obiektu budowlanego. Poza sporem pozostaje, że dla terenu na którym znajduje się przedmiotowa inwestycja brak jest planu miejscowego. W rozumieniu przepisu art. 3 pkt 1 lit. b w zw. z art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) przedmiotowy przepust jest obiektem budowlanym i jego budowa wymaga - w świetle art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalenia w drodze decyzji warunków zabudowy. Znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy decyzja Wójta Gminy z dnia [...].11.2004 r., Nr [...] o warunkach zabudowy nie obejmuje swoimi ustaleniami inwestycji polegającej na wykonaniu przedmiotowego przepustu. Brak decyzji o warunkach zabudowy w zakresie obejmującym wykonanie przepustu w rowie uniemożliwiał uwzględnienie wniosku udzielenie pozwolenia wodnoprawnego i to zarówno co do odprowadzania wód opadowo-roztopowych do ziemi, jak i wykonania przepustu w rowie przydrożnym. Zgodnie z opisem prowadzenia zamierzonej działalności sporządzonym w języku nietechnicznym obie inwestycje są związane ze sobą, w tym sensie, że inwestycja pozwalająca na odprowadzenie wód opadowo-roztopowych do ziemi nie może funkcjonować bez przepustu w rowie, bowiem do rowu będą odprowadzane wody nagromadzone w studzience zbiorczej. W opisanej sytuacji wniosek o udzielenie przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego nie mógł zostać uwzględniony z uwagi na brak stosownej decyzji o warunkach zabudowy. Wskazane wyżej okoliczności uzasadniają konieczność uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przepisu art. 10 KPA poprzez pozbawienie skarżącego czynnego udziału w postępowaniu z uwagi na uniemożliwienie przez organ II instancji możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenie uwag i wniosków wskutek zawiadomienia w dniu 20.06.2008 r. o możliwości skorzystania z tego uprawnienia do dnia 20.06.2008 r. Prawdą jest, że pełnomocnik strony skarżącej pismo takie otrzymał w dniu, kiedy wskazany termin upływał. Było to jednak już drugie zawiadomienie w tej materii. Pierwsze datowane na dzień 28.05.2008 r. otrzymał w dniu 6.06.2008 r. (piątek) określało termin wypowiedzenia się do dnia 10.06.2008 r. (wtorek). Z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych wynika, że od złożenia przez A. Sp. z o.o. z siedzibą w R. odwołania w aktach sprawy nie pojawił się żaden dodatkowy materiał dowodowy. Pełnomocnik skarżącego mógł z łatwością we wskazanym terminie zapoznać się z materiałem zebranym w przedmiotowej sprawie, bowiem znał go zapewne już w momencie sporządzania odwołania od decyzji organu I instancji. Ponadto nawet, kiedy zakreślony termin z jakiegoś powodu był dla niego zbyt krótki pełnomocnik mógł poinformować o tym organ i domagać się określenia nowego terminu. Oczywistym jest, że obowiązkiem organów jest przestrzeganie regulacji zawartej w przepisie art. 10 KPA, jednak również od pełnomocnika strony postępowania, będącego radcą prawnym oczekiwać należy dbałości o interesy swojego mocodawcy poprzez aktywne uczestnictwo w postępowaniu administracyjnym. W analizowanym przypadku przejawem aktywnego uczestnictwa byłoby przynajmniej sporządzenie pisma z żądaniem określenia nowego terminu do złożenia uwag i wniosków. Sąd orzekający w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, że krótki termin, jaki pozostał stronie skarżącej do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji nie miał wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia. Rozpoznając ponownie wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego należy wziąć pod uwagę zaprezentowane wyżej stanowisko Sądu i doprowadzić do autoryzacji opisu prowadzenia zamierzonej działalności sporządzonego w języku nietechnicznym oraz wyjaśnić kwestię posiadania przez wnioskodawcę decyzji o warunkach zabudowie w zakresie dotyczącym wykonania przepustu w rowie. Dopiero po uzupełnieniu materiału dowodowego we wskazanym wyżej kierunku organ wyda decyzję, stosownie do poczynionych ustaleń. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 oraz art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.