II SA/Rz 614/10

WyrokWSA w Rzeszowie2010-12-01

Skład orzekający: Maria Piórkowska, Anna Bembenek, Grzegorz Panek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego na zakup opału, leków i opłacenie opieki jest zasadna, gdy dochody wnioskodawcy przekraczają kryterium dochodowe, a sytuacja życiowa, choć trudna, nie stanowi "szczególnie uzasadnionego wypadku" w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Organy administracji prawidłowo odmówiły przyznania zasiłku celowego, ponieważ dochody skarżącego znacznie przekraczały ustawowe kryterium dochodowe. Sytuacja życiowa skarżącego, mimo trudności takich jak spłata kredytu, wydatki na leki i opał oraz potrzeba opieki, nie została uznana za "szczególnie uzasadniony wypadek" w rozumieniu art. 41 ustawy o pomocy społecznej, który uzasadniałby przyznanie świadczenia z pominięciem kryterium dochodowego. Ponadto, sytuacja skarżącego była oceniana na tle innych osób korzystających z pomocy, które miały niższe dochody.
Stan faktyczny
Skarżący C.M. złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego na zakup opału, leków i opłacenie opieki. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podkreślając, że skarżący korzystał już z pomocy finansowej na zakup opału i że jego dochody są znacznie wyższe od kryterium. Skarżący w skardze do WSA podniósł dodatkowe argumenty dotyczące spłaty kredytu i trudnej sytuacji życiowej po śmierci żony.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Piórkowska Sędziowie SO (del.) Anna Bembenek /spr./ WSA Grzegorz Panek Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 1 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi C. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego -skargę oddala- Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [..] kwietnia 2010r. nr SKO –[...] wydaną na podstawie art.138 par.1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2, art. 8 ust.1 pkt 1 i ust.3 ustawy z 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 115 , poz. 728 ze zm.) po rozpoznaniu odwołania Pana C.M. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. wydaną z up. Burmistrza B. z dnia [..] lutego 2010r. nr GOPS [...] o odmowie przyznania Panu C.M. zasiłku celowego. Wnioskiem z dnia [..] stycznia 2010r. Pan C.M. zwrócił się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. o przyznanie pomocy finansowej na poczet kosztów opieki nad swoją osobą oraz zakupu opału do kominka i leków. W dniu [..].02.2010r. organ pierwszej instancji wydał decyzję odmowną. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 104 k.p.a. , art.8 w zw. z art.7, art. 17 ust.1 pkt 5 , art. 106 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t.j. – DZ.U. z 2009r. nr 175, poz. 1362 z późn. zm. ) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej ( Dz.U. nr 127, poz. 1055). Powyższa decyzja poprzedzona została ustaleniem, iż Pan C.M. uzyskuje dochód miesięczny w kwocie 1.344,70 zł ( w tym emerytura w kwocie 1.204,30 zł netto oraz dodatek pielęgnacyjny w kwocie 173,10 zł) , t.j. w kwocie znacznie przekraczającej kryterium dochodowe określone w ustawie ( 477 zł). Wydatki zainteresowanego na leczenie z ostatniego miesiąca wynoszą 200,39 zł . Ponadto organ wskazał, iż nie znajduje również podstawy do przyznania wnioskodawcy zasiłku celowego specjalnego w trybie art. 41 ustawy o pomocy społecznej , który to zasiłek może być przyznany rodzinom bądź osobom w szczególnie uzasadnionych przypadkach. W pisemnych motywach decyzji podkreślono również, że wiele rodzin korzystających z pomocy Ośrodka nie posiada żadnych dochodów lub posiada dochody niższe od określonego w ustawie kryterium dochodowego. Tym rodzinom należy się pomoc w pierwszej kolejności. W odwołaniu od tej decyzji Pan C.M. ponownie powołał się na swoją rudną sytuację życiową, podniósł , że w styczniu 2009t. zmarła mu żona, że jest osobą wymagającą stałej opieki a wydatki na tę opiekę przekraczają wysokość dodatku pielęgnacyjnego, który otrzymuje. Nadto argumentował, że skończył mu się opał, który zakupił w listopadzie 2009r. za kwotę 800 zł. Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie ustalił, że Pan C.M. jest osobą samotną i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, osiąga miesięczne dochody w kwocie 1377,40 zł , korzystał już z pomocy finansowej Ośrodka na podstawie decyzji z dnia [..].10.2009r. o przyznaniu zasiłku celowego specjalnego w kwocie 400 zł tytułem dofinansowania do zakupu opału. W uzasadnieniu decyzji podano również, iż z pomocy społecznej GOPS w B. korzysta kilkaset rodzin, przy czym wiele z nich nie ma żadnego dochodu bądź osiągany dochód jest niższy od kryterium dochodowego określonego w ustawie. W tym stanie faktycznym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. podzieliło w całości ocenę prawną dokonaną przez organ pierwszej instancji i nie znalazło podstaw do uwzględnienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Pan C.M. nie wskazując kierunku weryfikacji zaskarżonej decyzji ponownie wskazał na aspekty sprawy zawarte w odwołaniu a nadto podniósł, że do 2017r. spłaca kredyt zaciągnięty na budowę grobowca , co pomniejsza jego budżet o kwotę 420 zł miesięcznie. Do skargi dołączono kserokopie zaświadczenia lekarskiego z dnia [..].08.2009r. stwierdzającego , że ze względu na stan zdrowia Pan C.M. wymaga stałej opieki , karty informacyjnej leczenia szpitalnego w WSzS Oddział Psychiatryczny Ogólny za okres od [..].06.2009r. do [..].08.2009r. i karty informacyjnej Szpitala Wojewódzkiego w R. Oddział Anestezjologii i Intensywnej Terapii za okres od [..].06.2009r. do [..].06.2009r. W nawiązaniu to tych dokumentów skarżący podał, że w czerwcu 2009r. miał próbę samobójczą , przebywał w szpitalu , a po zakończeniu hospitalizacji zamieszkał w W. w wynajmowanym lokalu, gdzie warunki mieszkaniowe ma dobre, lecz brakuje mu pieniędzy na zakup opału, leków i opłacenie opieki. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko precyzowane dotychczas w rozpoznawanej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje : Zgodnie z art.184 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z 1007r. oraz art. 1 par.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153,poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest w aspekcie zgodności z prawem , jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art.1 par.2 cytowanej ustawy). Zakres tej kontroli wyznacza art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz. 1270 ze zm.) , zwanej dalej p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy , nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powyższe oznacza , że w postępowaniu sądowo-administracyjnym badaniu podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy oraz trafność wykładni tych przepisów . W oparciu o przepis art. 145 par.1 pkt 1 p.p.s.a. , Sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla ją w całości lub w części , jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego , które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania , ani przepisów prawa materialnego. Przedmiotem rozstrzygnięcia organów administracji w niniejszej sprawie był wniosek Pana C.M. o przyznanie pomocy finansowej na zakup opału, leków i opłacenie opieki. Zgodnie z art. 2 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( Dz.U. 09.175.1362) pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa , mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych , których nie są one w stanie pokonać , wykorzystując własne uprawnienie , zasoby i możliwości. Szczegółowe zasady i formy tej pomocy reguluje ustawa uzależniając generalnie w art. 8 prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej ( z zastrzeżeniem art. 40 , 41, 53 a , 78 i 91 ) od kryterium dochodowego , które w przypadku osoby samotnie gospodarującej wynosi aktualnie 477 zł. Ponieważ miesięczne dochody Pana C.M. znacznie kwotę 477 zł przekraczają , trafnie organy obu instancji uznały, iż brak jest podstaw prawnych do przyznania zainteresowanemu zasiłku celowego , o którym mowa w art. 39 u.p.s. przeznaczonego na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej . Stan faktyczny prawidłowo ustalony przez organy obu instancji nie uzasadniał zastosowania art. 40 u.p.s. Nie zachodził również w sprawie szczególnie uzasadniony wypadek ( art. 41 u.p.s.) , który uzasadniałby przyznanie zainteresowanemu pomocy finansowej w formie specjalnego zasiłku celowego z pominięciem kryterium dochodowego, ponieważ sytuacja dochodowa i życiowa Pana Z.M. ze względu na stałe i regularne dochody oraz warunki mieszkaniowe jest w ostatnim okresie stabilna. Okoliczność, iż skarżący spłaca wcześniej zaciągnięty kredyt ,że ponosi wydatki na zakup leków i opału oraz wymaga opieki innej osoby nie podpada pod pojęcie szczególnie uzasadnionego wypadku, o którym mowa w art. 41 u. p. s. Nadto zgodzić należy z argumentacją przytoczoną w uzasadnieniach organów obu instancji, iż sytuacja skarżącego winna być oceniania także na tle sytuacji innych osób , które korzystają z pomocy społecznej uzyskując dochody znacznie niższe. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło