II SA/Rz 614/10
WyrokWSA w Rzeszowie2010-12-01
Skład orzekający: Maria Piórkowska, Anna Bembenek, Grzegorz Panek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego na zakup opału, leków i opłacenie opieki jest zasadna, gdy dochody wnioskodawcy przekraczają kryterium dochodowe, a sytuacja życiowa, choć trudna, nie stanowi "szczególnie uzasadnionego wypadku" w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej?Ratio decidendi
Organy administracji prawidłowo odmówiły przyznania zasiłku celowego, ponieważ dochody skarżącego znacznie przekraczały ustawowe kryterium dochodowe. Sytuacja życiowa skarżącego, mimo trudności takich jak spłata kredytu, wydatki na leki i opał oraz potrzeba opieki, nie została uznana za "szczególnie uzasadniony wypadek" w rozumieniu art. 41 ustawy o pomocy społecznej, który uzasadniałby przyznanie świadczenia z pominięciem kryterium dochodowego. Ponadto, sytuacja skarżącego była oceniana na tle innych osób korzystających z pomocy, które miały niższe dochody.Stan faktyczny
Skarżący C.M. złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego na zakup opału, leków i opłacenie opieki. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podkreślając, że skarżący korzystał już z pomocy finansowej na zakup opału i że jego dochody są znacznie wyższe od kryterium. Skarżący w skardze do WSA podniósł dodatkowe argumenty dotyczące spłaty kredytu i trudnej sytuacji życiowej po śmierci żony.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Piórkowska Sędziowie SO (del.) Anna Bembenek /spr./ WSA Grzegorz Panek Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 1 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi C. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego -skargę oddala-
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [..] kwietnia 2010r. nr SKO –[...] wydaną na podstawie art.138 par.1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2, art. 8 ust.1 pkt 1 i ust.3 ustawy z 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 115 , poz. 728 ze zm.) po rozpoznaniu odwołania Pana C.M. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. wydaną z up. Burmistrza B. z dnia [..] lutego 2010r. nr GOPS [...] o odmowie przyznania Panu C.M. zasiłku celowego.
Wnioskiem z dnia [..] stycznia 2010r. Pan C.M. zwrócił się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. o przyznanie pomocy finansowej na poczet kosztów opieki nad swoją osobą oraz zakupu opału do kominka i leków.
W dniu [..].02.2010r. organ pierwszej instancji wydał decyzję odmowną.
Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 104 k.p.a. , art.8 w zw. z art.7, art. 17 ust.1 pkt 5 , art. 106 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t.j. – DZ.U. z 2009r. nr 175, poz. 1362 z późn. zm. ) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej ( Dz.U. nr 127, poz. 1055). Powyższa decyzja poprzedzona została ustaleniem, iż Pan C.M. uzyskuje dochód miesięczny w kwocie 1.344,70 zł ( w tym emerytura w kwocie 1.204,30 zł netto oraz dodatek pielęgnacyjny w kwocie 173,10 zł) , t.j. w kwocie znacznie przekraczającej kryterium dochodowe określone w ustawie ( 477 zł). Wydatki zainteresowanego na leczenie z ostatniego miesiąca wynoszą 200,39 zł . Ponadto organ wskazał, iż nie znajduje również podstawy do przyznania wnioskodawcy zasiłku celowego specjalnego w trybie art. 41 ustawy o pomocy społecznej , który to zasiłek może być przyznany rodzinom bądź osobom w szczególnie uzasadnionych przypadkach. W pisemnych motywach decyzji podkreślono również, że wiele rodzin korzystających z pomocy Ośrodka nie posiada żadnych dochodów lub posiada dochody niższe od określonego w ustawie kryterium dochodowego. Tym rodzinom należy się pomoc w pierwszej kolejności.
W odwołaniu od tej decyzji Pan C.M. ponownie powołał się na swoją rudną sytuację życiową, podniósł , że w styczniu 2009t. zmarła mu żona, że jest osobą wymagającą stałej opieki a wydatki na tę opiekę przekraczają wysokość dodatku pielęgnacyjnego, który otrzymuje. Nadto argumentował, że skończył mu się opał, który zakupił w listopadzie 2009r. za kwotę 800 zł.
Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie ustalił, że Pan C.M. jest osobą samotną i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, osiąga miesięczne dochody w kwocie 1377,40 zł , korzystał już z pomocy finansowej Ośrodka na podstawie decyzji z dnia [..].10.2009r. o przyznaniu zasiłku celowego specjalnego w kwocie 400 zł tytułem dofinansowania do zakupu opału. W uzasadnieniu decyzji podano również, iż z pomocy społecznej GOPS w B. korzysta kilkaset rodzin, przy czym wiele z nich nie ma żadnego dochodu bądź osiągany dochód jest niższy od kryterium dochodowego określonego w ustawie. W tym stanie faktycznym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. podzieliło w całości ocenę prawną dokonaną przez organ pierwszej instancji i nie znalazło podstaw do uwzględnienia odwołania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie
Pan C.M. nie wskazując kierunku weryfikacji zaskarżonej decyzji ponownie wskazał na aspekty sprawy zawarte w odwołaniu a nadto podniósł, że do 2017r. spłaca kredyt zaciągnięty na budowę grobowca , co pomniejsza jego budżet o kwotę 420 zł miesięcznie. Do skargi dołączono kserokopie zaświadczenia lekarskiego z dnia [..].08.2009r. stwierdzającego , że ze względu na stan zdrowia Pan C.M. wymaga stałej opieki , karty informacyjnej leczenia szpitalnego w WSzS Oddział Psychiatryczny Ogólny za okres od [..].06.2009r. do [..].08.2009r. i karty informacyjnej Szpitala Wojewódzkiego w R. Oddział Anestezjologii i Intensywnej Terapii za okres od [..].06.2009r. do [..].06.2009r. W nawiązaniu to tych dokumentów skarżący podał, że w czerwcu 2009r. miał próbę samobójczą , przebywał w szpitalu , a po zakończeniu hospitalizacji zamieszkał w W. w wynajmowanym lokalu, gdzie warunki mieszkaniowe ma dobre, lecz brakuje mu pieniędzy na zakup opału, leków i opłacenie opieki.
W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie
i podtrzymał stanowisko precyzowane dotychczas w rozpoznawanej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje :
Zgodnie z art.184 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z 1007r. oraz
art. 1 par.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153,poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest w aspekcie zgodności z prawem , jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art.1 par.2 cytowanej ustawy). Zakres tej kontroli wyznacza art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz. 1270 ze zm.) , zwanej dalej p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy , nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powyższe oznacza , że w postępowaniu sądowo-administracyjnym badaniu podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy oraz trafność wykładni tych przepisów . W oparciu o przepis art. 145 par.1 pkt 1 p.p.s.a. , Sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla ją w całości lub w części , jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego , które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania , ani przepisów prawa materialnego.
Przedmiotem rozstrzygnięcia organów administracji w niniejszej sprawie był wniosek Pana C.M. o przyznanie pomocy finansowej na zakup opału, leków i opłacenie opieki. Zgodnie z art. 2 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( Dz.U. 09.175.1362) pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa , mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych , których nie są one w stanie pokonać , wykorzystując własne uprawnienie , zasoby i możliwości. Szczegółowe zasady i formy tej pomocy reguluje ustawa uzależniając generalnie w art. 8 prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej ( z zastrzeżeniem art. 40 , 41, 53 a , 78 i 91 ) od kryterium dochodowego , które w przypadku osoby samotnie gospodarującej wynosi aktualnie 477 zł. Ponieważ miesięczne dochody Pana C.M. znacznie kwotę 477 zł przekraczają , trafnie organy obu instancji uznały, iż brak jest podstaw prawnych do przyznania zainteresowanemu zasiłku celowego , o którym mowa w art. 39 u.p.s. przeznaczonego na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej .
Stan faktyczny prawidłowo ustalony przez organy obu instancji nie uzasadniał zastosowania art. 40 u.p.s.
Nie zachodził również w sprawie szczególnie uzasadniony wypadek ( art. 41 u.p.s.) , który uzasadniałby przyznanie zainteresowanemu pomocy finansowej w formie specjalnego zasiłku celowego z pominięciem kryterium dochodowego, ponieważ sytuacja dochodowa i życiowa Pana Z.M. ze względu na stałe i regularne dochody oraz warunki mieszkaniowe jest
w ostatnim okresie stabilna. Okoliczność, iż skarżący spłaca wcześniej zaciągnięty kredyt ,że ponosi wydatki na zakup leków i opału oraz wymaga opieki innej osoby nie podpada pod pojęcie szczególnie uzasadnionego wypadku, o którym mowa w art. 41 u. p. s. Nadto zgodzić należy
z argumentacją przytoczoną w uzasadnieniach organów obu instancji, iż sytuacja skarżącego winna być oceniania także na tle sytuacji innych osób , które korzystają z pomocy społecznej uzyskując dochody znacznie niższe.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30
sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Rzeszowie orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło