II SA/Rz 614/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. M. o ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata. Wyrokiem z dnia 1 grudnia 2010 r. sygn. akt. j.w. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę C. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...]. Skarżący złożonymi w tym samym dniu wnioskami zwrócił się o sporządzenie i doręczenie mu uzasadnienia tego wyroku oraz o ustanowienie dla niego adwokata (ten ostatni wniosek został wniesiony na obowiązującym osoby fizyczne w postępowaniu sądowoadministracyjnym urzędowym formularzu PPF). W jego uzasadnieniu wnioskodawca powołał się na ponoszone przez siebie wydatki, które w skali miesiąca obejmują opłaty za wynajmem mieszkania – 440 zł., zakup leków – 200 zł., opłaty za energię elektryczną, wodę, gaz i wywóz śmieci – 200 zł., raty zaciągniętych kredytów – 440 zł. i 600 zł. Wskazał także na posiadane zadłużenie na zakup opału – 800 zł. oraz wydatki związane z wynagradzaniem osób trzecich za świadczoną mu pomoc. Wg zawartego we wniosku oświadczenia, skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymując się z emerytury w wysokości 1270 zł. (z informacji zawartych w aktach administracyjnych sprawy wynika, że wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym jest to kwota 1377 zł. netto). Wnioskodawca nie wykazał przy tym posiadania jakiegokolwiek majątku. Rozpatrując złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Ponieważ C. M. z uwagi na przedmiot sprawy korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 239 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jego wniosek o ustanowienie adwokata dotyczy przyznania częściowego prawa pomocy. Warunkiem tego jest wykazanie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy. Analiza uzasadnienia wniosku oraz zawartego w nim oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącego przekonuje o uznaniu jego zasadności, mimo że wstępna analiza tego wniosku – zwłaszcza z uwagi na wysokość jego dochodów - wskazywałaby raczej na jego odmowne załatwienie. Za takim sposobem załatwienia wniosku przemawiałby w szczególności brak logicznego związku między dochodami skarżącego a wysokością wykazanych przez niego miesięcznych wydatków, które o ok. 400 zł. przewyższają pobieraną przez niego emeryturę i do tego nie uwzględniają wydatków na zakup żywności i sygnalizowanych przez niego opłat za pomoc udzielaną mu przez osoby trzecie. Z braku po stronie skarżącego innych oprócz emerytury źródeł dochodu świadczy to o zawyżeniu tych wydatków na potrzeby postępowania o przyznanie prawa pomocy. Ponieważ w "typowych" okolicznościach wysokość dochodów C. M. nawet przy braku posiadania majątku trwałego bez wątpienia byłaby wystarczająca do pokrycia jego niezbędnych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem (żywność, opłaty związane z mieszkaniem i zakupem leków) oraz pokrycia przez niego przynajmniej części kosztów postępowania sądowego, kluczowe znaczenie o decydującym wpływie na rozpatrzenie jego wniosku o ustanowienie zastępcy prawnego ma wysokość ciążących na nim zobowiązań kredytowych. Z załączonych do wniosku PPF kserokopii umów z dnia 27 września 2010 r. wynika fakt udzielenia mu dwóch kredytów w wysokości 15 000 i 5900 zł. na cele mieszkaniowe. Mimo że spłata zobowiązań cywilnoprawnych zasadniczo nie jest uwzględniana jako argument przemawiający za pozytywnym załatwianiem wniosków o przyznanie prawa pomocy, w przypadku C. M. należy wziąć pod uwagę szczególne okoliczności związane z brakiem posiadania przez niego własnego mieszkania /domu wraz z potrzebą zapewnienia sobie pewnych minimalnych standardów życiowych (z akt administracyjnych sprawy wynika, że wynajmowany przez wnioskodawcę lokal wymagał przystosowania do zamieszkania i oprócz nakładów poczynionych przez właściciela mieszkania na wybudowanie kominka grzewczego zapewne także sam skarżący musiał ponieść pewne związane z tym wydatki). W tym kontekście spłatę kredytów zaciągniętych na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych należy postrzegać jako służącą wraz z pozostałymi wymienionymi przez skarżącego wydatkami zaspokajaniu jego podstawowych potrzeb bytowych. Mając na uwadze wiek wnioskodawcy (70 lat), wymagający stałego leczenia jego stan zdrowia (m.in. w poradni zdrowia psychicznego) oraz orzeczoną względem niego do 31 października 2011 r. niezdolność do samodzielnej egzystencji (wynika to z zalegającego w aktach administracyjnych sprawy orzeczenia lekarza orzecznika ZUS), nie można także całkowicie wykluczyć sygnalizowanych w uzasadnieniu wniosku chociażby doraźnych potrzeb skorzystania przez niego z pomocy innych osób, co również może pociągać za sobą pewne wydatki finansowe. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności stwierdzono, że bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania C. M. nie jest w stanie we własnym zakresie wygospodarować środków na ustanowienie adwokata z wyboru do sporządzenia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku (taki jego zamiar wynika pośrednio ze złożenia wniosku w tym przedmiocie po wydaniu wyroku przez Sąd I instancji i wymogu jej sporządzenia przez osobę uprawnioną). Stosownie do powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono więc jak w sentencji postanowienia.