II SA/Rz 615/12
PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-10-10
Skład orzekający: Piotr Godlewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba ubiegająca się o ustanowienie radcy prawnego z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która jest zwolniona z kosztów sądowych, spełnia przesłankę braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla własnego utrzymania?Ratio decidendi
Osoba ubiegająca się o ustanowienie radcy prawnego z urzędu, która jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, spełnia przesłankę braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla własnego utrzymania, jeśli jej dochody, nawet pochodzące ze świadczeń pomocy społecznej, nie pozwalają na pokrycie wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru bez naruszenia podstawowych potrzeb życiowych. Brak majątku i niewystarczające dochody uzasadniają przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący S. F. złożył wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie dotyczącej zmiany wysokości zasiłku stałego. Wskazał na swój wiek, ubóstwo, nieporadność oraz brak środków na pokrycie kosztów pełnomocnika. Przedstawił swoje dochody (zasiłek stały, dodatek mieszkaniowy, świadczenie z ZUS) oraz wydatki (koszty leczenia, utrzymanie mieszkania, opłaty za media).Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy obejmujące ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 10 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. F. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2012 r. Nr [...] w przedmiocie zmiany wysokości zasiłku stałego postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy obejmujące ustanowienie radcy prawnego.
Wnioskiem z dnia 4 września 2012 r. S. F. wniósł o ustanowienie pełnomocnika prawnego z urzędu wskazując na swój wiek (68 lat), ubóstwo (utrzymuje się jedynie ze świadczeń pomocy społecznej) oraz nieporadność i brak własnych środków na ten cel.
W złożonym w wyniku wezwania urzędowym formularzu PPF zwrócił się następnie o ustanowienie radcy prawnego wskazując na ponoszone przez siebie koszty leczenia (250 – 300 zł.) oraz otrzymane od Prezydenta M. [...] mieszkanie (pow. 19,6 m²) wraz z dodatkiem mieszkaniowym. Wg zawartych w nim informacji, nie posiada żadnego innego majątku, zaś jako dochody wykazał zasiłek stały wraz
z dodatkiem mieszkaniowym (216 i 125 zł.) oraz otrzymywane z ZUS świadczenie
w wysokości ok. 150 zł. z tytułu represji doznanych w okresie II wojny światowej.
W nadesłanym w wyniku wezwania dodatkowym oświadczeniu podkreślił, że oprócz wykazanych nie posiada żadnych innych dochodów. Na utrzymanie mieszkania przeznacza 130 zł., a na opłaty z tytułu energii elektrycznej i gazu odpowiednio
60 i 50 zł. Posiłki otrzymuje w ramach pomocy społecznej w stołówce im. Św. Brata Alberta, "czasem w domu seniora, albo z łaski życzliwych ludzi. Podobnie recepty na leki ktoś czasem mi wykupi".
Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje:
Wobec przysługującego skarżącemu z uwagi na przedmiot sprawy ustawowemu zwolnieniu od kosztów sądowych, jego wniosek o ustanowienie radcy prawnego dotyczy przyznania mu częściowego prawa pomocy, czego niezbędnym warunkiem jest wykazanie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270).
Dokonana na podstawie powyższych informacji ocena całokształtu sytuacji materialnej i możliwości płatniczych S. F. wskazuje, że przesłanka ta została przez niego spełniona. Mimo braku po jego stronie obowiązku ponoszenia związanych ze sprawą kosztów sądowych - wobec ustawowego zwolnienia od nich, bez wątpienia nie posiada on wystarczających środków finansowych, z których bez powodowania uszczerbku w zaspokojeniu swoich niezbędnych potrzeb życiowych mógłby pokryć wydatki związane z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Stanowisko takie jest
o tyle uzasadnione, że uzyskiwane przez niego dochody w znacznej części pochodzą ze świadczeń pomocy społecznej, mających służyć poprawie jego sytuacji bytowej, której nie jest w stanie sam sobie na odpowiednim poziomie zapewnić. Analiza udzielonych informacji wskazuje, że nawet te dochody nie są wystarczające dla zapewnienia sobie przez skarżącego minimum socjalnego i w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych w miarę możliwości posiłkuje się on pomocą pochodzącą z innych źródeł. W tym kontekście, mimo pierwotnych wątpliwości podyktowanych wynikającą z wniosku PPF dysproporcją między zwiększonymi względem dochodów wydatkami skarżącego, jego wyjaśnienia co do sposobu ich pokrycia uznano za wiarygodne i nie budzące wątpliwości co do zgodności
z rzeczywistością.
Wnioskodawca nie posiada przy tym żadnych wartościowych składników majątkowych, które mogłyby być mu pomocne w pozyskaniu środków na opłacenie
w sprawie pełnomocnika z wyboru.
Powyższe uzasadnia pozytywne ustosunkowanie się do jego wniosku
o ustanowienie radcy prawnego, którego w opisanej sytuacji nie jest w stanie ustanowić własnym staraniem, a czego jedynym wyznacznikiem są posiadane możliwości finansowe (bez znaczenia pozostają więc pozostałe sygnalizowane przez wnioskodawcę okoliczności, jak wiek czy związana z nim nieporadność). Pozostaje to w ścisłym związku z celem instytucji prawa pomocy, jakim jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania
z wszystkich przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku
z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło