II SA/Rz 617/07
PostanowienieWSA w Rzeszowie2007-09-05
Skład orzekający: Sędzia WSA Robert Sawuła
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na zgłoszenie zmian w ewidencji działalności gospodarczej, dokonane przez przedsiębiorcę, podlega kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Skarga na zgłoszenie zmian w ewidencji działalności gospodarczej, dokonane przez przedsiębiorcę, jest niedopuszczalna, ponieważ nie stanowi ono formy działalności administracji publicznej podlegającej kontroli sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a. Ponadto, wniesienie skargi w imieniu zmarłej osoby fizycznej jest niedopuszczalne z uwagi na brak zdolności sądowej.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na zgłoszenie zmian w ewidencji działalności gospodarczej dotyczące wykreślenia wspólników spółki cywilnej. Skarżący domagali się uchylenia decyzji o wykreśleniu, argumentując, że organ błędnie przyjął datę wykreślenia. Sąd rozpoznał sprawę, jednak stwierdził niedopuszczalność skargi z dwóch powodów: zgłoszenie nie jest aktem administracji publicznej podlegającym kontroli sądu, a ponadto skarga została wniesiona w imieniu zmarłej osoby.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 września 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 5 września 2007 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M., E. W. na zgłoszenie zmian powstałych po wpisie do ewidencji do działalności gospodarczej polegających na wykreśleniu wspólników spółki cywilnej - postanawia - odrzucić skargę.
W dniu 13 lipca 2007 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga J. M. i E. W. na zgłoszenie z dnia 29 września 2000 roku w przedmiocie zmian powstałych po wpisie do ewidencji do działalności gospodarczej dokonanym w dniu 9 sierpnia 1999 roku, nr poz. [...]. Zmiana ta miała polegać na wykreśleniu J. W., E. W. i J. M. z ewidencji działalności gospodarczej w związku z zaprzestaniem prowadzenia działalności gospodarczej. Zaskarżone zgłoszenie sporządzono w następujących okolicznościach:
W dniu 24 czerwca 1994 roku Prezydent Miasta [...], na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 roku o działalności gospodarczej (Dz. U.
z 1988 roku, Nr 41, poz. 324) wydał zaświadczenie o dokonaniu wpisu w ewidencji działalności gospodarczej [...] spółka cywilna "[...] ", w skład której wchodzili wspólnicy – M. K., G. W. i G. R. Wpisu dokonano pod pozycją [...] - k. 31.
W dniu [...] maja 1995 roku ww. organ, w oparciu o art. 19 ust. 1 ustawy o działalności gospodarczej wydał decyzję nr [...] o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej wspólnika spółki cywilnej "[...] " M. K. W ślad za przedmiotową decyzją wydano zaświadczenie o dokonaniu wskazanego w niej wpisu - k. 32-33.
W dniu 30 lipca 1999 roku zmarł G. W., a jego spadkobiercami ustawowymi zostały wdowa J. W. oraz córki E. W. i J. M. - postanowienie Sądu Rejonowego w P. Wydział I Cywilny z dnia 17 września 1999 roku, sygn. akt [...] - k. 53.
W dniu 9 sierpnia 1999 roku G. R. oraz spadkobiercy G. W. – J. W., E. W. I J. M. złożyły wniosek o dokonanie zmiany w ewidencji działalności gospodarczej poprzez wpisanie w miejsce zmarłego wspólnika spółki cywilnej "[...]" G. W. jego następców prawnych - k. 51. W konsekwencji, Prezydent Miasta [...], w dniu [...] sierpnia 1999 roku wydał decyzję o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej G. W. oraz G. R.- k.36. Jednocześnie, tego samego dnia, Prezydent Miasta [...] wydał zaświadczenie o dokonaniu wpisu w ewidencji działalności gospodarczej uwidaczniającego wstąpienie do spółki cywilnej "[...]" w miejsce zmarłego G. W., jego następców prawnych, to jest: J. W., E. W. i J. M. - k. 6.
Pismem z dnia 7 grudnia 1999 roku J. W., E. W. i J. M. wniosły o dokonanie zmiany w ewidencji działalności gospodarczej poprzez ich wykreślenie w związku z wypowiedzeniem w dniu 16 listopada 1999 roku udziałów w spółce cywilnej "[...]" - k. 54.
W dniu 14 grudnia 1999 roku, na podstawie art. 61 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. Nr 9 poz. 26, dalej k.p.a.) wydane zostało zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej ww. wspólników spółki cywilnej "[...]" - k.7.
W dniu [...] stycznia 2000 roku Prezydent Miasta [...] wydał postanowienie nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wykreślenia dotyczącego spółki cywilnej "[...]". Do postanowienia dołączono stosowne pouczenie o sposobie i trybie jego zaskarżenia. Postanowienie to nie zostało zaskarżone -k.8.
Następnie w dniu 29 września 2000 roku G. R., J. W., E. W., J. M. złożyły wniosek o dokonanie wpisu w ewidencji działalności gospodarczej poprzez dopisanie jako wspólnika spółki cywilnej "[...]" Ł. R. - k. 12. W ślad za wnioskiem wydano odpowiadające jego treści zaświadczenie - k. 10. Tego samego dnia, to jest 29 września 2000 roku G. R., J. W., E. W., J. M. wniosły o wykreślenie J. W., E. W. i J. M. z ewidencji działalności gospodarczej w związku z zaprzestaniem prowadzenia działalności gospodarczej. Decyzją z dnia [...] września 2000 roku, nr [...] Prezydent Miasta [...] orzekł o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej J. W., E. W. i J. M., figurujących pod pozycją [...], jako wspólnicy spółki cywilnej "[...]" - k. 9. Od przedmiotowej decyzji nie wniesiono odwołania.
W dniu 27 maja 2003 roku J. W., E. W., J. M. wniosły o uchylenie wyżej powołanej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2000 roku zarzucając, iż organ błędnie przyjął jako datę wykreślenia dzień 29 września 2000 roku, gdy w ich ocenie winien to być dzień 15 listopada 1999 roku, to jest dzień wypowiedzenia udziałów w spółce "[...]" - k.13.
W dniu 4 czerwca 2003 roku wydane zostało zawiadomienie o wszczęciu postępowania w przedmiocie uchylenia decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2000 roku, nr [...] - k.14.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2003 roku, nr [...] Prezydent Miasta [...] odmówił uchylenia przedmiotowej decyzji. W decyzji zamieszczono stosowne pouczenie o sposobie i terminie jej zaskarżenia - k. 15.
Z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia odwołania, J. W., E. W., J. M. w dniu 30 lipca 2003 roku wniosły o jego przywrócenie. Postanowieniem z dnia [...] września 2003 roku Prezydent Miasta [...] odmówił przywrócenia terminu. Wskutek rozpoznania wniesionego ha wskazane postanowienie zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia [...] października 2003 roku, nr [...] uchyliło je w całości i umorzyło postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż organem właściwym do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest organ II instancji. W wyniku rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, organ ów wydał postanowienie z dnia [...] października 2003 roku, nr [...] , którym odmówił jego uwzględnienia. W postanowieniu zamieszczono stosowne pouczenie o sposobie i terminie jego zaskarżenia do sądu administracyjnego - k.23. Wskazane postanowienie nie zostało zaskarżone.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483) Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Zasadniczym kryterium tej kontroli, stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) jest zgodność działalności administracji publicznej z prawem. Jak wynika z wyżej cytowanego zapisu Konstytucji, sądowa kontrola administracji publicznej nie ma charakteru bezwzględnego, nie obejmuje każdej podejmowanej przez nią aktywności. Zakres sądowej kontroli administracji określony został - stosownie do postanowień art. 184 Konstytucji - w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej jako P.p.s.a. Stosownie do art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Ramy tej kontroli ustawodawca zakreślił w art. 3 § 2 P.p.s.a. poprzez wskazanie form działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż kontrola sądowo-administracyjna, co do zasady, rozciąga się wyłącznie na tę aktywność administracji publicznej, która podejmowana jest w formach wskazanych w art. 3 § 2 P.p.s.a. Działania administracji, które nie zostały przyobleczone w formy wskazane w powołanym przepisie nie podlegają kontroli sądowej, a próby jej zainicjowania poprzez wniesienie skargi nie będą skuteczne. Należy zatem wskazać, iż sądowa kontrola administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Uwzględniając całość powyższego uprawnione staje się stwierdzenie, iż wniesiona w niniejszej sprawie skarga na zgłoszenie z dnia 29 września 2000 roku w przedmiocie zmian powstałych po wpisie do ewidencji do działalności gospodarczej dokonanym w dniu 9 sierpnia 1999 roku, nr poz. [...] jest niedopuszczalna. Zaskarżone zgłoszenie nie stanowi żadnej formy działalności administracji publicznej. Zostało sporządzone przez skarżące oraz inne podmioty prowadzące działalność gospodarczą. Zgłoszenie zmian w ewidencji działalności gospodarczej jest formularzem inicjującym postępowanie organu ewidencyjnego w celu uaktualnienia informacji zawartych w ewidencji o okoliczności nowe, powstałe po ostatnio dokonanym wpisie. Ponieważ aktywność przedsiębiorcy polegająca na zgłoszeniu zmian powstałych po wpisie do ewidencji do działalności gospodarczej nie jest stanowi żadnej formy działalności administracji publicznej, to tym samym wyłączona jest możliwość skontrolowania jej przez sąd administracyjny. Reasumując Sąd stwierdza, iż skarga na zgłoszenie z dnia 29 września 2000 roku w przedmiocie zmian powstałych po wpisie do ewidencji do działalności gospodarczej dokonanym w dniu 9 sierpnia 1999 roku, nr poz. [...] jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu.
Odnośnie wskazania w skardze jako skarżącą zmarłą J. W. należy odnotować, iż stosownie do treści art. 25 § 1 P.p.s.a. zdolność sądową, a więc zdolność do występowania przed sądami administracyjnymi w charakterze strony, posiadają osoby fizyczne. Osobą fizyczną jest człowiek od chwili narodzin do chwili śmierci. Wraz ze śmiercią osoby fizycznej definitywnie wygasa jej zdolność sądowa i wszczęcie postępowania z jej udziałem nie jest możliwe. Z tych przyczyn wniesienie skargi w imieniu osoby nieżyjącej - pozbawionej zdolności sądowej - jest niedopuszczalne.
Mając całość powyższego na uwadze Sąd, w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło