II SA/Rz 617/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Bryk po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Ł.W. i J.W. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Rz 617/08 postanawia odrzucić wniosek. II SA/Rz 617/08 U Z A S A D N I E N I E Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 15.01.2009 r. oddalił skargę Ł. i J.W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., Nr[...]– umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy ogrodzenia wewnątrz już istniejącego ogrodzenia /k. 57 akt sądowych/. W dniu 15.01.2009 r. /po ogłoszeniu wyroku/ skarżący złożyli w Biurze Podawczym Sądu wniosek o doręczenie im wyroku wraz z uzasadnieniem. /k. 58 akt sądowych/. W piśmie opatrzonym datą 21.01.2009 r. skarżący napisali: "W związku o otrzymanym wezwaniem do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł wycofujemy swój wniosek o sporządzenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem z przyczyn finansowych" /k. 72 akt sądowych/. Z powodu cofnięcia rzeczonego wniosku, Sąd nie doręczył skarżącym odpisu wyroku z uzasadnieniem. Wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku złożył również uczestnik A.P., któremu w dniu 20.02.2009 r. doręczono wyrok z uzasadnieniem /k. 140 akt sądowych/. W piśmie z dnia 11.03.2009 r., nadanym w Urzędzie Pocztowym w C. w dniu 11.03.2009 r., skarżący Ł.i J.W. wnieśli o doręczenie im odpisu wyroku z uzasadnieniem w celu złożenia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. /k. 131-132 akt sądowych/ Postanowieniem z dnia 3.04.2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 15.01.2009 r., ponieważ wniosek został złożony po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku /k. 142-143 akt sądowych/. Wskazane postanowienie doręczono Ł. i J.W. w dniu 8.04.2009 r. /k. 163 akt sądowych/ Na to postanowienie w/w wnieśli zażalenie. Z adnotacji Sądu zamieszczonej na tym zażaleniu wynika, że zostało złożone w Biurze Podawczym Sądu osobiście przez żalących się w dniu 10.04.2009 r. W zażaleniu /in fine/ zamieścili też wniosek o przywrócenie im terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku /k. 167 akt sądowych/. Wniosek ten nie został umotywowany, zatem Sąd pismami z dnia 28.04.2009 r. wezwał Ł.W. i J.W. o uzupełnienie tego wniosku przez podanie przyczyn stanowiących przeszkodę do złożenia wniosku w ustawowym terminie ze wskazaniem daty ustania takiej przeszkody, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odmowy przywrócenia terminu. /k. 177-178 akt sądowych/ Wezwania doręczono w/w w dniu 29.04.2009 r. /k. 179-180 akt sądowych/ W piśmie z dnia 30.04.2009 r. uzupełniającym wniosek podali: "1. Od 20 stycznia 2009 r. ja J.W. byłem poddany badaniom lekarskim i diagnostycznym, które w konsekwencji stwierdziły chorobę nowotworową i ze względu na swój stan zdrowia oraz stres z tym związany nie mogłem dotrzymać terminu wyznaczonego przez Sąd, 2. Po drugie nie mieliśmy środków finansowych na pokrycie kosztów uzasadnienia wyroku, ponieważ w tym czasie mieliśmy duże wydatki na wizyty lekarskie, badania diagnostyczne i leki." /k. 181 akt sądowych/ Do tego pisma dołączyli kartę informacyjną leczenia ambulatoryjnego J.W. z dnia 17.04.2009 r. /k. 182 akt sądowych/ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia ponownego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu. Na wstępie należy nawiązać do art. 141 § 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm./, zwanej dalej skrótem p.p.s.a., wedle którego w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Z protokołu rozprawy sądowej z dnia 15.01.2009 r. wynika, że przewodniczący składu orzekającego po ogłoszeniu wyroku i po podaniu przez sędziego sprawozdawcę ustnych motywów rozstrzygnięcia, pouczył strony o treści w/w przepisu i dodał, że nie zgłoszenie takiego wniosku powoduje utratę uprawnienia do wniesienia skargi kasacyjnej. Nadmienił też, że od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku pobiera się opłatę kancelaryjną w kwocie 100 zł. Zgodnie z pouczeniem skarżący Ł.W. i J.W., po ogłoszeniu wyroku złożyli w Biurze Podawczym Sądu wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 15.01.2009 r., czyli wniosek złożyli w ustawowym terminie. W piśmie z dnia 21.01.2009 r. cofnęli powyższy wniosek z przyczyn finansowych. Zgodnie z zasadą rozporządzalności, cofnięcie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku było dla Sądu wiążące i jednocześnie oznaczało, że skarżący zrezygnowali z postępowania odwoławczego. Wskazana przyczyna cofnięcia wniosku, nie mogła stanowić przeszkody dla skuteczności dokonanej czynności procesowej, bowiem skarżący korzystali z prawa pomocy i prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 13.11.2008 r. byli częściowo zwolnieni od kosztów sądowych od skargi /k. 29 akt sądowych/. Jeżeli uważali, że ich sytuacja dochodowa z powodu zwiększonych wydatków na leczenie uległa znacznemu pogorszeniu, to wraz z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku mogli złożyć wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia z zakresu prawa pomocy przez przyznanie szerszego zwolnienia od kosztów sądowych. Takiego wniosku wówczas nie złożyli, zatem wskazana przyczyna cofnięcia wniosku, nie mogła stanowić przeszkody dla skuteczności dokonanej czynności procesowej. Na tle przedstawionego stanu faktycznego nasuwa się pytanie, czy po skutecznym cofnięciu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku, strona może złożyć ponownie taki wniosek i wnosić o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Na tak postawione pytanie przepisy rozdziału 6 /art. 85-89/ p.p.s.a., nie udzielają odpowiedzi. W postępowaniu cywilnym utrwalone jest zapatrywanie, że dopuszczalne jest odwołanie oświadczeń procesowych stron o cofnięciu pozwu, wniesionych środków odwoławczych i podobnych czynności procesowych w odpowiednim czasie i tylko z ważnych przyczyn, np. z powodu błędu, podstępu, przymusu /por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 30.09.1960 r., 3 CR 1380/58 – OSPiKA 1961, poz. 314 z aprobującą glosą W. Siedleckiego, oraz wyrok tego Sądu z dnia 24.09.1984 r., II CZ 103/84 nie publikowany/. Zdaniem Sądu powołany pogląd jest również aktualny na gruncie p.p.s.a. i ma odpowiednie zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Wnioskodawcy Ł. i J.W. po pierwsze nie złożyli oświadczenia w przedmiocie odwołania cofnięcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, po drugie z pism przezeń składanych nie wynika, aby oświadczenie o cofnięciu wniosku złożyli pod wpływem błędu, przymusu lub innej ważnej przyczyny. Z podanych względów Sąd przyjął, że w takiej sytuacji ponowny wniosek z dnia 11.03.2009 r. o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 15.01.2009 r. był niedopuszczalny i tym samym wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia jest również niedopuszczalny. W związku z tym i na podstawie art. 88 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. Na marginesie należy nadmienić, iż wnioskodawcy nie uprawdopodobnili, że uchybienie terminu do złożenia drugiego wniosku z dnia 11.03.2009 r. o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło z przyczyn przez nich niezawinionych. Przesłanka braku winy istnieje wtedy, gdy strona pomimo dołożenia należytej staranności, nie była w stanie usunąć przeszkody do dokonania określonej czynności procesowej /np. pobyt w szpitalu/. Nie każda choroba wyklucza możliwość dokonania czynności procesowej przez stronę. Niesporna jest okoliczność, iż J.W. leczył się ambulatoryjnie, czyli zgłaszał się na badania lekarskie w określonych zakładach leczniczych i tym samym miał możliwość wysłania do Sądu stosownych pism procesowych. Potwierdzają to fakty wynikające z akt sądowych. Z akt sądowych wynika wzmianka, że na początku lutego 2009 r., wnioskodawcy wysłali skargę do Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego /k. 124 akt sądowych/ zaś w dniu 3.04.2009 r. złożyli w Biurze Podawczym Sądu kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Do drugiej przyczyny podanej w piśmie z dnia 30.04.2009 r. /względy finansowe/, Sąd ustosunkował się już wcześniej. Wnioskodawczyni w powołanym piśmie, poza przyczyną finansową innych przyczyn nie podała. Ze wskazanych okoliczności wynika zatem, że wnioskodawcy nie uprawdopodobnili braku winy w niezachowaniu terminu do złożenia wniosku z dnia 11.03.2009 r. czyli nie wykazali przesłanki określonej w art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a.