II SA/Rz 617/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Mazur - Selwa po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. Sp. z o.o. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 8 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 817/16 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2016 r., Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy. Zaskarżonym postanowieniem referendarz sądowy odmówi stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W ocenie referendarza strona skarżąca nie wykazała okoliczności przemawiających za pozytywnym rozpoznaniem wniosku. Na ocenę wniosku ma wpływ przede wszystkim sytuacja finansowa wnioskodawcy, a tą obrazują jej dochody, które w przypadku strony skarżącej nie są małe i wynoszą 453.957,52 zł, a w porównaniu do kwoty aktualnych kosztów postępowania tj. kwoty wpisu w wysokości 400 zł, są znaczne. Wniosku nie uzasadnia informacja o poniesionej stracie. Nie jest ona równoznaczna, jak wskazuje referendarz, z brakiem środków finansowych, a jedynie jest wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami. Nie uzasadnia go również prowadzona wobec skarżącej egzekucja - skarżąca nadal prowadzi działalność gospodarczą, ani też umowa spółki wyłączająca możliwość dopłat wspólników, która w każdej chwili może ulec zmianie, zwłaszcza w przypadku czasowych trudności finansowych spółki. We wniesionym w przewidzianym do tego terminie sprzeciwie strona skarżąca zarzuca błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że nie wykazano spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie i w konsekwencji niewłaściwe zastosowania art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zarzucając błędne ustalenia zwraca uwagę na niski kapitał zakładowy spółki w wysokości 5000 zł i stratę za ubiegły rok w wysokości 33.064,25 zł. Podkreśla, że względem niej wydano około 15 decyzji wymierzających karę 12.000 zł. Wskazuje, że na chwilę obecną od stycznia 2016 r. zostało zajęte jej konto na egzekucje kar finansowych w efekcie czego zaprzestała regulowania zobowiązań. Przyznaje, że nadal prowadzi działalność gospodarczą, co nie może jednak prowadzić do automatycznych wniosków o możliwości partycypowania w kosztach sądowych. Powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych wskazuje, że wyłączną przesłanką oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bieżąca sytuacja finansowa wnioskodawcy, i że niedopuszczalne jest wymaganie by cały bieżący zysk był przeznaczany na koszty sądowe, jak również by istniała konieczność przewidywania na przyszłość ewentualnych kosztów sądowych i poczynienia w tym zakresie stosownych oszczędności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2016 r., poz. 718; dalej: "P.p.s.a."), w zw. z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U poz. 658): w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W pierwszej kolejności należy powtórzyć za referendarzem, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, tak jak strona skarżąca, zależy od uznania referendarza, a w przypadku wniesienia sprzeciw od uznania sądu. Zgodnie z art. 246 § 2 P.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zatem nawet w przypadku wykazania przesłanek, o których mowa w tym przepisie referendarz sądowy, a następnie Sąd może, ale nie musi przyznać wnioskowane prawo pomocy. W ocenie Sądu dokonane przez referendarza sądowego ustalenia jak i wyciągnięte na ich podstawie wnioski usprawiedliwiają podjęte w ramach uznania administracyjnego rozstrzygnięcie. Udokumentowana przez stronę skarżącą sytuacja finansowa przedstawia się następująco: - zeznanie podatkowe CIT-8 za 2014 r. – dochód w kwocie 3.625,77 zł, nadpłata 70 zł - CIT – 8 za 2015 r. – strata w wysokości 19.687,41 zł, nadpłata 1372 zł, - rachunek zysków i strat na dzień 31 grudnia 2014 r. zysk 2.936,77 zł, - rachunek zysków i strat na dzień 31 lipca 2015 r. strata 33.064,25 zł. - zobowiązania z tytułu wymierzonych kar pieniężnych – wg oświadczenia prezesa 204.000 zł. W niniejszym postępowaniu aktualna kwota kosztów sądowych, do których uiszczenia skarżąca jest zobowiązana to 400 zł. Mając na uwadze podniesioną w sprzeciwie okoliczność dotyczącą prowadzenia względem skarżącej około 15 innych spraw dotyczących wymierzenia kary pieniężnej, należy przyjąć, że ich łączna kwota wynosić będzie około 6000 zł. W ocenie Sądu tak udokumentowana sytuacja finansowa nie uzasadnia wniosku. Przedstawione dokumenty nie obrazują faktycznej sytuacji finansowej skarżącej, a jedynie wynik jej rozliczenia z fiskusem. Sam fakt odnotowanej straty w 2015 r. w stosunku do 2014 r., w którym zarejestrowano dochód nie może przesądzać o tym, że skarżąca nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych. Wynik taki może być dowodem na to, że działalność spółki jest mniej dochodowa, ale jak wynika z dokumentów, i co potwierdza skarżąca, nadal prowadzi ona działalność gospodarczą. Wynik finansowy działalności gospodarczej obarczony jest ryzykiem ekonomicznym stanowiącym wypadkową sytuacji gospodarczej na rynku, popytem na dane usługi, jak również finansowym konsekwencjami nieprzestrzegania przez podmiot warunków prowadzenia tej działalności. Przedstawione dokumenty są dowodem na niezaleganie z tytułu należności podatkowych oraz stanowią wewnętrzną dokumentację spółki i nie pozwalają ocenić jej faktycznej sytuacji finansowej. Skarżąca nie przedstawiła bowiem ani rachunków bankowych ani też zobowiązań względem innych, niż organy celne, wierzycieli. Stanowiska tego nie neguje zalegający wśród dokumentów wyciąg z jednego rachunku bankowego ze stanem na dzień 1 kwietnia 2016 r. - 0 zł. Zgodzić należy się z referendarzem, że budzi wątpliwości powoływania się na brak środków finansowych na koncie, w sytuacji korzystanie z pomocy fachowego pełnomocnika, którego koszt, jak ustalił referendarz w jednej ze spraw o sygn. akt II SA/Rz 296/16 wyniósł 1200 zł miesięcznie. Ponadto z dołączonych do akt kserokopii zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego wynika, że egzekucja została skierowana do różnych rachunków bankowych, podczas gdy Skarżąca wskazała stan tylko jednego rachunku bankowego. O braku środków na pokrycie kosztów sadowych nie może również świadczyć prowadzona względem skarżącej egzekucja. Świadczy ona jedynie o braku dobrowolnego wykonywania zobowiązań, a w aktach brak jest postanowień o stwierdzeniu względem skarżącej bezskuteczności prowadzonych egzekucji. Z dołączonych do akt zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego wynika ponadto, że egzekucja dotyczy wyłącznie kar pieniężnych za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Skarżąca nie wykazała istnienia innych spoczywających na niej zobowiązań, na których niespłacanie się powołuje. Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że prawidłowo referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Nie wykazano bowiem przesłanek określonych w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzeczono o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy.