II SA/Rz 618/15
PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-06-11
Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która wskazała na wydatki na pomoc rodzinie jako jeden z głównych kosztów, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni nie została przyznana pomoc prawna w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ wykazane przez nią wydatki na pomoc rodzinie nie są uznawane za wydatki konieczne w rozumieniu P.p.s.a. Kwota przeznaczana na pomoc rodzinie, przekraczająca wysokość kosztów sądowych, nie uzasadnia zwolnienia, zwłaszcza gdy pozostałe podstawowe potrzeby strony są zaspokajane, a koszty sądowe są relatywnie niskie i obciążają solidarnie dwóch skarżących.Stan faktyczny
E. Z. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, wskazując na niską emeryturę i wydatki na utrzymanie domu, wyżywienie, leczenie oraz pomoc rodzinie. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, podała szczegółowe dane dotyczące swoich wydatków. Sąd rozpoznał wniosek, oceniając wskazane przez wnioskodawczynię wydatki pod kątem ich konieczności.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania wnioskodawczyni E. Z. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku E. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Z. i E. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia[...] marca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawczyni E. Z. prawa pomocy.
E. Z. wezwana została do uiszczenia solidarnie ze współskarżącym A. Z. wpisu w kwocie 200 zł od ich wspólnej skargi na decyzję Wojewody [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości. W odpowiedzi na powyższe skarżąca przedłożyła na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała w nim, że jest osobą samotną, ma 78 lat i pobiera niską emeryturę – 1580 zł. Przeznacza ją na utrzymanie domu, wyżywienie, leczenie i różne opłaty. Mieszka w domu o powierzchni 120 m.kw.
Z uwagi na lakoniczność powyższego wniosku wezwano składającą go do jego uzupełnienia poprzez podanie szeregu istotnych informacji z punktu widzenia rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy. W uzupełnieniu dotychczas przedstawionych danych E. Z. podała, że jej comiesięczne wydatki to: 400 zł – wyżywienie, 320 zł - leczenie, 330 zł – utrzymanie domu, 30 zł – telefon oraz 500 zł – pomoc rodzinie.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Zwolnienie od kosztów sądowych, o które ubiega się skarżąca E. Z. wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, jak stanowi art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Przesłankę jego przyznania ustanawia art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. i jest nią niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie, że wnioskodawca znajduje się w tego rodzaju sytuacji spoczywa właśnie na nim. Winien on więc w sposób wyczerpujący przedstawić wszystkie okoliczności, które są istotne z punktu widzenia wymienionego warunku udzielenia wsparcia ze środków publicznych. Należy mieć na uwadze, że powołany wyżej art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. stanowi o tzw. wydatkach koniecznych, a zatem takich, które odnoszą się do zaspokojenia podstawowych potrzeb człowieka, jak tych związanych z wyżywieniem, leczeniem, czy utrzymaniem domu. Trudno zaś do nich zaliczyć te przeznaczane na pomoc rodzinie, w sytuacji, gdy świadczenia tego rodzaju realizowane są dobrowolnie tj. nie w ramach spoczywającego na stronie obowiązku alimentacyjnego. W takiej sytuacji, przeznaczanie przez skarżącą co miesiąc kwoty 500 zł na powyższy cel nie może w żadnym razie wskazywać na zasadność jej wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przekazywana przez skarżącą kwota przewyższa zaś wielkość obecnych kosztów sądowych (tj. w aktualnym stanie sprawy), które wynoszą 200 zł. Nie może przy tym umknąć uwadze, że koszty te obciążają solidarnie E. Z. i współskarżącego A. Z., a ich wysokość nie jest obiektywnie wysoka.
Wobec zatem faktu, że wszystkie podstawowe potrzeby strony są na bieżąco zaspokajane, a z dochodu, którym dysponuje (po pokryciu niezbędnych wydatków) pozostaje kwota wystarczająca na pokrycie zarówno obecnych, jak i tych najbardziej prawdopodobnych w przyszłości kosztów sądowych, odmówiono przyznania E. Z. żądanego przez nią prawa pomocy.
Podstawę niniejszego orzeczenia stanowi art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło