II SA/Rz 618/15
PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-06-11
Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie udzieliła wyczerpujących informacji o swoim stanie majątkowym i dochodach, a wskazane przez nią wydatki na pomoc rodzinie stanowią znaczną część jej dochodu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został odmówiony, ponieważ strona skarżąca nie udzieliła wyczerpujących informacji wymaganych przez sąd do oceny jej stanu majątkowego i dochodów. Ponadto, znaczące wydatki na pomoc rodzinie, nie wynikające z obowiązku alimentacyjnego, nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o prawo pomocy. Sąd podkreślił również możliwość porozumienia się stron co do podziału kosztów sądowych.Stan faktyczny
A. Z. i E. Z. złożyli skargę na decyzję Wojewody odmawiającą zwrotu nieruchomości. Zostali wezwani do uiszczenia wpisu od skargi. A. Z. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na swój wiek (76 lat), niski stan materialny i utrzymywanie się z emerytury, z której pomaga rodzinie. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, podał wysokość emerytury i wskazał wydatki, w tym znaczną kwotę na pomoc rodzinie. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy z uwagi na niepełne informacje i znaczące wydatki na pomoc rodzinie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania wnioskodawcy A. Z. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Z. i E. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia[...] marca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawcy A. Z. prawa pomocy.
A. Z. wezwany został do uiszczenia solidarnie ze współskarżącą E. Z. wpisu w kwocie 200 zł od ich wspólnej skargi na decyzję Wojewody [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości. W odpowiedzi na powyższe skarżący przedłożył na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał w nim, że ma 76 lat i jego stan materialny jest "mały". Utrzymuje się z emerytury w wysokości ok. 1930 zł, którą przeznacza na wyżywienie, opłaty i leczenie. Ponadto pomaga młodym członkom swojej rodziny w czasach, w których nie można dostać pracy. Z pobieranego świadczenia nie pozostają mu już tym samym żadne oszczędności.
Z uwagi na lakoniczność powyższego wniosku wezwano składającego go do jego uzupełnienia poprzez podanie szeregu istotnych danych z punktu widzenia rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy. W uzupełnieniu dotychczas podanych informacji A. Z. podał, że jego emerytura netto wynosi 2215 zł. Jako wydatki strona wskazała: 300 zł – wyżywienie, 215 zł - leczenie, 700 zł – utrzymanie domu, 1000 zł – pomoc rodzinie.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
A. Z. ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, czego przesłankę stanowi niemożność poniesienia przez stronę pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a stanowi o tym art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Domagając się przyznania przedmiotowego wsparcia strona winna wykazać, że poza zakresem jej możliwości płatniczych znajduje się pokrycie łączących się z postępowaniem kosztów. W tym celu winna złożyć pełne oświadczenie o swoim stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. Jeśli zaś wezwana zostanie o podanie dodatkowych danych, istotnych w aspekcie ustawowych przesłanek instytucji prawa pomocy, jej obowiązkiem jest udzielenie wyczerpującej odpowiedzi na powyższe. Tylko bowiem dysponowanie wszystkimi potrzebnymi informacjami umożliwia rzetelną ocenę wniosku strony.
W niniejszej sprawie skarżący nie zastosował się w pełni do otrzymanego wezwania. Mianowicie nie wskazał wielkości wydatków na telefon. Nie podał także, czy jest właścicielem pojazdów mechanicznych i jakie są miesięczne koszty ich utrzymania, jak też nie wskazał, czy na jego majątek składają się mieszkanie, oraz zasoby pieniężne. To wszystko rodzi wątpliwości co do rzeczywistego stanu materialnego wnioskodawcy. Te zaś nie mogą przemawiać za uwzględnieniem jego żądania. Stanowisko tego rodzaju prezentowane jest w orzecznictwie sądowym, w świetle którego, niedostarczenie żądanych przez Sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, bądź mało czytelny powoduje, że oświadczenie strony pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dlań rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji Sąd uprawniony jest do sformułowania oceny, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony (tak postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8.08.2013 r. II FZ 628/13,publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Nadto, należy zwrócić uwagę, że istotną pozycję wśród wydatków wnioskodawcy stanowi pomoc członkom rodziny. Wydatki na ten cel wyczerpują prawie połowę dochodu strony. Trzeba jednak w tym miejscu podkreślić, że fakt regularnego udzielania tego rodzaju wsparcia, nie wynikający ze spoczywającego na stronie obowiązku alimentacyjnego, choć zasługujący na aprobatę, nie może stanowić o zasadności jej wniosku o prawo pomocy.
Nie można także stracić z pola widzenia, że koszty sądowe w niniejszej sprawie obciążają wnioskodawcę oraz wspólskarżącą E. Z. solidarnie. Oznacza to, że strony mogą porozumieć się co do wielkości przypadającej im do zapłaty tytułem kosztów sądowych kwoty, stosownie do swoich aktualnych możliwości płatniczych.
Trzeba także wskazać, że w swoim wniosku skarżący podał, że jego emerytura wynosi ok. 1930 zł, natomiast w odpowiedzi na wezwanie poinformował, że faktycznie jest to kwota 2215 zł.
Mając zatem na uwadze, że A. Z. nie udzielił pełnej odpowiedzi na kierowane do niego wezwanie o dodatkowe informacje, jak również to, że wydatkowana na pomoc rodzinie kwota nie może wskazywać na konieczność udzielenia stronie wsparcia ze środków publicznych, odmówiono zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych. O powyższym orzeczono na podstawie art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło