II SA/Rz 619/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Bryk /spr./ Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi U. i M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. II SA/Rz 619/05 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem skargi U. B. i M. B. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].03.2005 r., Nr [...] stwierdzające, że odwołanie w/w stron od decyzji Burmistrza Miasta D. z dnia [...].12.2004 r., Nr [...] odmawiającej w postępowaniu wznowieniowym uchylenia decyzji Burmistrza Miasta D. z dnia [...].07.2004 r., Nr [...] ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej w granicy z działką nr 1078/2 oraz zjazdu, na działkach nr, nr 1078/1 i 1207/2 położonych przy ul. G. w D. dla M. T. – zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. Wskazane postanowienie organ odwoławczy wydał na podstawie art. 134 k.p.a. W uzasadnieniu postanowienia przytoczono, że decyzję Burmistrza Miasta D. z dnia [...].12.2004 r. doręczono U. B. i M. B. za pośrednictwem poczty /listem poleconym/ w dniu 21.12.2004 r. Przesyłkę odebrał dorosły domownik, brat strony odwołującej się, który podjął się oddać pismo adresatowi i wynika to z adnotacji doręczyciela zamieszczonej na dowodzie zwrotnego poświadczenia odbioru przesyłki. Takie doręczenie zgodnie z treścią art. 43 k.p.a. jest uważane za skuteczne z dniem wskazanym na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki. U. B. i M. B. złożyli odwołanie w Kancelarii Ogólnej Urzędu Miejskiego w D. w dniu 17.01.2005 r., co wynika z prezentaty zamieszczonej na odwołaniu. Ustawowy termin do wniesienia odwołania, liczony od daty doręczenia decyzji upłynął z dniem 4.01.2005 r. Odwołanie zostało złożone po tym dniu, zatem na podstawie art. 134 k.p.a. należało stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie /za pośrednictwem organu odwoławczego/, skarżący U. B. i M. B. wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia, które ich zdaniem zostało wydane z naruszeniem art. 43 k.p.a. Ponadto zarzucili, że organ wadliwie ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy. Rozwijając te zarzuty wyjaśnili, że zaskarżona odwołaniem decyzja została im doręczona na adres D. ul. G. 61, podczas gdy adres zamieszkania skarżących to D. ul. G. 61a. Sąd to dwa oddzielne domy. Ponadto decyzja została doręczona T. K. w dniu 21.12.2004 r. T. K. nie mieszkał i nie mieszka pod adresem ul. G. 61, a przebywał tylko z wizytą pod adresem G. 61 w dniu odebrania przesyłki. Nie jest też bratem skarżącego M. B., lecz bratem osoby, która mieszka pod adresem G. 61. W przypadku doręczenia zastępczego o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dorosłemu domownikowi zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w skrzynce na listy lub na drzwiach adresata. T. K. nie jest i nie był sąsiadem lub domownikiem w mieszkaniu skarżących. Skarżący nie zostali poinformowani o dacie odbioru decyzji przez T. K.. W takim stanie rzeczy zaskarżone postanowienie narusza słuszny interes prawny skarżących do złożenia odwołania. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i odnosząc się do zarzutów w niej podniesionych wyjaśniło, iż nie znajdują one odzwierciedlenia w materiale dowodowym. Z dowodu poświadczenia odbioru przesyłki zawierającej decyzję Burmistrza Miasta D. z dnia [...].12.2004 r. wynika, że przesyłka została zaadresowana na prawidłowy adres "D., ul. G. 61a", a nie jak podają skarżący "ul. G. 61". Na dowodzie tym widnieje podpis "B.". Z adnotacji doręczyciela zamieszczonej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki wynika też, że odbiór przesyłki potwierdził brat skarżącego, który podjął się oddać przesyłkę adresatowi. Wskazane okoliczności dowodzą, że przesyłka została skutecznie doręczona w dniu 21.12.2004 r. Skarżący nie składali wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga U. B. i M. B. jest zasadna. Pierwszą czynnością organu odwoławczego jest badanie odwołania pod względem formalnym i sprowadza się do ustalenia, czy odwołanie pochodzi od strony i czy zostało wniesione w ustawowym terminie. Odwołanie U. B. i M. B. od decyzji Burmistrza Miasta D. z dnia [...].12.2004 r., Nr [...] zostało wniesione za pośrednictwem organu I instancji i wpłynęło do tego organu w dniu 17.01.2005 r. /fakt niesporny/. W aktach administracyjnych organu I instancji znajduje się zwrotne poświadczenie odbioru w/w decyzji z dnia 16.12.2004 r. i z dowodu tego wynika, iż przesyłka była skierowana do U. i M. B. na adres ich zamieszkania – D. ul. G. 61A. Przesyłka została doręczona w dniu 21.12.2004 r., odbiór potwierdził "B.". Na odwrotnej stronie tego dowodu, doręczyciel wpisał, że przesyłkę odebrał dorosły domownik – "brat". Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło, iż doszło do skutecznego doręczenia zastępczego w rozumieniu art. 43 k.p.a. i w konsekwencji zaskarżonym postanowieniem stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Skarżący zanegowali skuteczność doręczenia w trybie art. 43 k.p.a. i zarzucili, że brat M. B. nie zamieszkiwał z nimi, zatem nie mógł być domownikiem. Na rozprawie sądowej M. B. wyjaśnił, iż jego brat S. zamieszkiwał w innej miejscowości, tj. w K., a drugi brat S. od 1996 roku przebywa nieprzerwanie w USA i od tego czasu nie był w kraju. Przesyłka nie była doręczona w mieszkaniu skarżących /ul. G. 61A/, lecz w mieszkaniu jego matki Z. B. /ul. G. 61/, która zamieszkuje w sąsiednim budynku. Odbiór przesyłki faktycznie potwierdził T. K./brat matki skarżącego/, który w czasie doręczenia czasowo przebywał u siostry i odbierał przesyłki skierowane do skarżących oraz do Z. i T. B.. Odbiór przesyłek potwierdził nazwiskiem "B.". Wymieniony doręczył przesyłkę skarżącym dopiero w dniu 3.01.2005, ale nie powiedział im w jakim konkretnie dniu odebrał przesyłkę. Z potwierdzenia odbioru pisma powinno wyraźnie wynikać jaka osoba odebrała pismo /por. wyrok NSA z dnia 10.11.1995 r., SA/Gd 1860/94 – LEX Nr 27048/. Z przedmiotowego dowodu doręczenia skarżącym decyzji organu I instancji nie wynika jaka konkretnie osoba odebrała przesyłkę, bowiem samo nazwisko "Borek" nie indywidualizuje tej osoby. Także określenie "brat" nie jest wystarczające w sytuacji, kiedy adresat przesyłki ma co najmniej dwóch braci. Osoba odbierająca przesyłkę powinna potwierdzić jej odbiór swoim imieniem i nazwiskiem /chodzi tu o doręczenie zastępcze/. Wskazana okoliczność prima facie wywoływała wątpliwości co do skuteczności doręczenia skarżącym decyzji organu I instancji, przeto Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno przeprowadzić postępowanie wyjaśniające co do skuteczności doręczenia przesyłki /por. wyrok NSA z dnia 11.05.1994 r. sygn. akt SA/Gd 2813/93 – Wspólnota Nr 39/1994, str. 14/. Wymieniony organ nie zwrócił również uwagi na dowód doręczenia decyzji organu I instancji innym stronom, tj. Z. i T. B./ul. G. 61/. Jest to również doręczenie zastępcze, a odbiór potwierdził także "B." – wujek adresatów – dorosły domownik. Podpis "B." na obu dowodach doręczenia jest taki sam i z porównania tych dowodów wynika przypuszczenie, że odbiór przesyłek skierowanych do skarżących oraz do Z. i T. B. mogła potwierdzić ta sama osoba będąca w budynku przy ulicy G. 61 lub 61A. Zasygnalizowana wątpliwość również wymagała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do skuteczności doręczenia w trybie art. 43 k.p.a. Replika organu odwoławczego zawarta w odpowiedzi na skargę, iż skarżący nie składali wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie ma istotnego znaczenia w sprawie, skoro na ostateczne postanowienie organu odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w której można przypisywać organowi odwoławczemu niezgodność takiego postanowienia z prawem. Przytoczona przez Sąd argumentacja prowadzi do wniosku, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a., co mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1270, z późn. zm./ - Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. Na podstawie art. 152 wymienionej ustawy, Sąd stwierdził, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Mimo uwzględnienia skargi, Sąd nie orzekł o kosztach postępowania sądowego, bowiem skarżący do czasu zamknięcia rozprawy nie zgłosili żądania zwrotu kosztów, zatem stosownie do art. 210 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi utracili uprawnienie do zwrotu kosztów. Skarżący M. B. był reprezentowany na rozprawie sądowej przez pełnomocnika radcę prawnego, przeto Sąd nie miał obowiązku pouczania go o treści powołanego przepisu. Natomiast skarżąca U. B., jak również M. B. o treści powołanego przepisu byli pouczeni pisemnie, bowiem na odwrocie doręczonego im wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi /k. 8 akt sądowych/ jest zamieszczony tekst tego przepisu. Przy ponownym badaniu odwołania pod względem formalnym, organ odwoławczy przeprowadzi postępowanie wyjaśniające w celu zbadania skuteczności doręczenia skarżącym decyzji organu I instancji i umożliwi skarżącym możliwość wypowiedzenia się na ten temat i zgłoszenia ewentualnych wniosków dowodowych.