II SA/Rz 619/18

PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-06-22

Skład orzekający: Referendarz sądowy Agata Kosowska-Dudzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest uzasadnione w sytuacji, gdy strona ubiegająca się o zwolnienie nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że pomimo stosunkowo niskiej kwoty wpisu od skargi, jego uiszczenie mogłoby skutkować uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu rodziny strony. Instytucja prawa pomocy ma na celu wsparcie osób w trudnej sytuacji życiowej, które nie są w stanie pokryć kosztów sądowych bez naruszenia podstawowych potrzeb.
Stan faktyczny
Skarżący S. C. złożył skargę na decyzję Wojewody w przedmiocie zameldowania na pobyt stały i został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na niskie dochody z renty (870 zł), prowadzenie gospodarstwa domowego z małoletnim synem, własną niepełnosprawność, koszty leczenia oraz inne wydatki związane z utrzymaniem rodziny. Skarżący przedstawił szczegółowy wykaz miesięcznych wydatków.
Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2018 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku S. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt stały - postanawia - przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. S. C. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Wojewody [....] w przedmiocie zameldowania na pobyt stały. Wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z małoletnim synem (12 lat). Uzyskuje bardzo niewielki dochód z tytułu renty w wysokości 870 zł. Z kolei syn pobiera alimenty w kwocie 300 zł. Skarżący zaznaczył, że jest osobą niepełnosprawną z orzeczonym stopniem niepełnosprawności. Pozostaje pod stałą opieką lekarzy specjalistów w związku z czym ponosi koszty leczenia. Jest właścicielem dwóch domów (o pow. 140 i 120 m.kw.) z tym, że w jednym z nich mieszka jego matka. Jego własność stanowi także gospodarstwo rolne o pow. 3,70 ha, którego jednak nie użytkuje z uwagi na stan zdrowia, jak też samochód osobowy. Wydatki rodziny są następujące: koszty leczenia – 200 zł, prąd – 150 zł, gaz – 50 zł, woda – 50 zł, koszty dojazdu i rehabilitacji – 150 zł, wyżywienie – 600 zł. Instytucja prawa pomocy zmierza do wsparcia osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej tj. takich, które uzyskują zbyt niski dochód, by można było z niego zarówno zaspokoić podstawowe potrzeby, jak i jeszcze wygospodarować środki na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym. Ma ona wyjątkowy charakter, bowiem zasadą jest, że to strony postępowania sądowego ponoszą związane z nim koszty, co wynika z brzmienia art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". W wymiarze częściowym, a taki jest właśnie zakres wniosku skarżącego ubiegającego się o zwolnienie od kosztów sądowych, skierowana jest do osoby, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o czym stanowi art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zadaniem wnioskującego o wsparcie jest wykazanie, że jego sytuacja wymaga udzielenia dofinansowania ze środków Skarbu Państwa, a zatem przedstawienie dostatecznych danych odnośnie do stanu rodzinnego, majątkowego i co do dochodów. S. C. w złożonym przez siebie wniosku zwrócił uwagę, że pobiera niską rentę (870 zł). Ponadto, wskazał, że jest osobą niepełnosprawną, pozostającą w leczeniu, co wiąże się z dużymi wydatkami jeśli wziąć pod uwagę łączny dochód rodziny (wydatki te wynoszą mianowicie 350 zł). Reszta uzyskiwanych środków pieniężnych przeznaczana jest na pokrycie kosztów utrzymania domu i wyżywienie. Z tych wyżej opisanych przyczyn uznano, że pomimo, iż wpis od skargi w niniejszej sprawie nie jest obiektywnie rzecz biorąc wysoki (wynosi 100 zł), a dalsze ewentualne koszty sądowe w sprawie nie będą przekraczać tej wielkości, to ich uiszczenie przez stronę mogłoby skutkować powstaniem uszczerbku w koniecznym utrzymaniu rodziny, o którym mowa w powołanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Dlatego też zwolniono S. C. od kosztów sądowych na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło