II SA/Rz 62/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Paweł Zaborniak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 października 2016 r. sprawy ze skargi S. C. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braku formalnego odwołania -skargę oddala- Postanowieniem z dnia [...] października 2015 r., Nr [...] Dyrektor Izby Celnej , działając na podstawie art. 163 § 1 w zw. z art. 162 §, § 2, § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. z 2015 r., poz. 613, ze zm., dalej: "O.p.") odmówił przywrócenia terminu do usunięcia braku formalnego odwołania polegającego na przedłożeniu pełnomocnictwa do reprezentowania w sprawie z odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] czerwca 2015 r., Nr [...] w przedmiocie wymierzenia S.C. kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. W uzasadnieniu organ wskazał, że opisane przez pełnomocnika okoliczności nie uzasadniają braku winy w niedochowaniu terminu. Nie dał wiary twierdzeniom pełnomocnika o trudnościach w zakresie skontaktowania się ze Skarżącym, gdyż jako profesjonalny pełnomocnik sporządzając w dniu 22 czerwca 2015 r. odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] czerwca 2015 r., Nr [...] powinien być w posiadaniu pełnomocnictwa udzielonego mu przez S.C., zwłaszcza, że z daty pełnomocnictwa ( 22 czerwca 2015 r.) wynika, że na dzień 22 czerwca 2015 r. był w jego posiadaniu. Organ pouczył pełnomocnika o przysługującym prawie do złożenia zażalenia. We wskazanym w pouczeniu terminie pełnomocnik Skarżącego złożył zażalenie, w którym wskazał, że znajduje się w stosunku stałej obsługi działalności Skarżącego i zobligowany był do złożenia odwołania, działając nawet bez skutecznego pełnomocnictwa. Z powodu trudności w skontaktowaniu się ze Skarżącym, który przebywał na wyjeździe wakacyjnym, nie przedłożył dokumentu we wskazanym przez organ terminie. Sama data udzielenia pełnomocnictwa nie wskazuje, że w dacie tej Kancelaria Adwokacka znajdowała się w posiadaniu dokumentu. Wzór pełnomocnictwa opracowany przez Kancelarię Skarżący podpisuje i dostarcza do siedziby Kancelarii. Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r., Nr [...] utrzymał własne postanowienie w mocy podając w uzasadnieniu, że wskazana przez pełnomocnika przyczyna uchybienia terminu nie jest niedającą się usunąć przeszkodą, którą mogłaby usprawiedliwiać uchybienie terminu. Podkreślając szczególną staranność, do której zobowiązany jest fachowy pełnomocnik prowadzący działalność w charakterze kancelarii. W skardze do Sądu pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 162 O.p. poprzez jego błędną wykładnię prawną i w konsekwencji nie zastosowanie, pomimo spełnienia wszystkich przesłanek do przywrócenia terminu. Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przywrócenie terminu do przedłożenia pełnomocnictwa do reprezentowania w sprawie, uchylenie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania. W dalszym ciągu podtrzymał twierdzenie o braku winy w uchybieniu terminu z powodu niemożliwości skontaktowania się z mocodawcą. Ponownie podkreślił, że data figurująca na pełnomocnictwie nie świadczy o dacie dysponowania tym dokumentem. Pełnomocnik zauważa bowiem, że w przypadku wskazania późniejszej daty powstałaby sytuacja działania pełnomocnika bez umocowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.), stosownie do którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach (w tym O.p.). W sprawie decyzją znak: [...] z dnia [...].06.2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego wymierzył Panu S.C. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą [...] S.C., ul. P. [...], [...], karę pieniężną w wysokości 12.000 zł z tytułu urządzania gier na automacie [...] nr [...] poza kasynem gry w lokalu Z. przy ul. P. [...] w K.. Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem sprawy Pan S.C., reprezentowany przez adwokata Ł.B. pismem z dnia 22.06.2015 r. (24.06.2015 r. - data wpływu do Urzędu Celnego w [...]) złożył odwołanie od w/w decyzji do Dyrektora Izby Celnej . Naczelnik Urzędu Celnego analizując treść złożonego odwołania stwierdził, że nie zostało wraz z nim przedłożone pełnomocnictwo adwokata Ł.B., w konsekwencji czego stwierdzono, że odwołanie wniesione w imieniu Pana S.C. nie zostało podpisane przez osobę uprawnioną i nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa. W związku z powyższym działając na podstawie 169 § 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa, pismem znak [...] z dnia 26.06.2015 r. organ pierwszej instancji wezwał wnoszącego odwołanie do usunięcia braku formalnego złożonego odwołania, tj. o przedłożenie oryginału pełnomocnictwa wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 29.06.2015 r. Następnie, stosownie do postanowień art. 227 ustawy Ordynacja podatkowa, Naczelnik Urzędu Celnego przekazał przedmiotowe odwołanie wraz z aktami sprawy do rozpatrzenia Dyrektorowi Izby Celnej . Ponieważ wnoszący odwołanie w wyznaczonym terminie nie uzupełnił braku formalnego odwołania i nie przedłożył stosownego pełnomocnictwa, Dyrektor Izby Celnej postanowieniem znak [...] z dnia [...].09.2015 r. pozostawił bez rozpatrzenia odwołanie z dnia 22.06.2015 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego znak [...] z dnia [...].06.2015 r., wymierzającej Panu S.C. karę pieniężną w wysokości 12.000 zł z tytułu urządzania gier na automacie [...] nr [...] poza kasynem gry. Powyższe postanowienie zostało doręczone Stronie w dniu 04.09.2015 r. Następnie pismem z dnia 07.09.2015 r. adwokat Ł.B. (data nadania w placówce pocztowej 07.09.2015r.) zwrócił się do Dyrektora Izby Celnej z wnioskiem o przywrócenie terminu do przedłożenia pełnomocnictwa do reprezentowania w sprawie odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...].06.2015 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej. W uzasadnieniu wniosku adwokat wskazał, że pismem z dnia 26 czerwca 2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego w sprawie sygn. akt [...] wezwał do przedłożenia pełnomocnictwa do reprezentowania dla adw. Ł.B. Z powodu trudności w zakresie skontaktowania się ze Skarżącym, który przebywał na wakacyjnym wyjeździe, pełnomocnik bez uzasadnionej zwłoki dokonuje czynności i wnosi o jej dopuszczenie oraz zatwierdzenie czynności dokonanych w ramach pełnomocnictwa. Do wniosku dołączono pełnomocnictwo datowane na dzień 22.06.2015 r. upoważniające adwokata Ł.B. do reprezentowania Pana S.C. przed Naczelnikiem Urzędu Celnego i Dyrektorem Izby Celnej w sprawie o wymierzenie kary pieniężnej sygn. akt [...]. Po dokonaniu analizy wniosku pełnomocnika Strony i okoliczności, które zgodnie z przepisami prawa stanowią podstawę przywrócenia terminu, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do przywrócenia terminu do przedłożenia pełnomocnictwa dla adwokata Ł.B. do reprezentowania Pana S.C. w sprawie odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego znak [...] z dnia [...].06.2015 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. W konsekwencji powyższego postanowieniem znak [...] z dnia [...].10.2015 r. Dyrektor Izby Celnej odmówił przywrócenia terminu do usunięcia braku formalnego odwołania polegającego na przedłożeniu pełnomocnictwa do reprezentowania w sprawie z odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego znak [...] z dnia [...].06.2015 r. wymierzającej Panu S.C., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Z. S.C., ul. P. [...], [...] K., karę pieniężną w wysokości 12.000 zł z tytułu urządzania gier na automacie [...] nr [...]poza kasynem gry. Powyższe rozstrzygnięcie zostało doręczone pełnomocnikowi Strony w dniu 12.10.2015 r. Nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem pismem z dnia 12.10.2015 r. (data nadania - 16.10.2015 r.) Strona, działając przez pełnomocnika, złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu do przedłożenia pełnomocnictwa do reprezentowania w sprawie odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...].06.2015 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej, ewentualnie o uchylenie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu pełnomocnik Skarżącego zarzucił naruszenie art. 162 Ordynacji podatkowej, albowiem jego zdaniem spełnił on skutecznie wszystkie warunki do przywrócenia terminu do przedłożenia pełnomocnictwa do reprezentowania w sprawie odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...].06.2015r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej, w tym wykazał brak winy w uchybieniu terminu. Żądanie to nie zostało uwzględnione w kontrolowanym postanowieniu, gdyż w ocenie organu pełnomocnik nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu. Zdaniem Sądu stanowisko organu jest prawidłowe. Stosownie do art. 162 O.p., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (§ 2). Organ administracji publicznej obowiązany jest zatem przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie ze złożeniem wniosku zainteresowany dopełnił czynności dla której wnosi o przywrócenie terminu. W sprawie nie budzi wątpliwości, że adwokat Ł.B. złożył wniosek o przywrócenie terminu, a wraz z nim pełnomocnictwo uprawniające go do działania w imieniu skarżącego. Kwestią sporną pozostaje, czy wskazana przez niego przyczyna, tj. trudności w skontaktowaniu się z mocodawcą, wyczerpuje znamiona uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi oraz czy sam wniosek został złożony z zachowaniem ustawowego 7-dniowego terminu od dnia ustania przyczyny jego uchybienia. Wg utrwalonego w tym zakresie orzecznictwa sądowego i poglądów doktryny, o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że jego dopełnienie stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (tak m. in. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2000 r. III SA 1716/99). Taką przeszkodą może być siła wyższa (powódź, gwałtowne i silne anomalie pogodowe, przerwy w komunikacji), bądź zdarzenia losowe spowodowane nagłą chorobą lub wypadkiem itp.). Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W ocenie Sądu organy trafnie przyjęły, że wskazany przez pełnomocnika skarżącego argument w postaci trudności w nawiązaniu kontaktu z mocodawcą nie mógł stanowić podstawy do przywrócenia uchybionego terminu. Nawet jeżeli pełnomocnik z przyczyn od siebie niezależnych faktycznie pozbawiony był kontaktu ze swoim klientem, nie jest to okoliczność, która bezpośrednio dotyczy skarżącego, a tylko przyczyny leżące po jego stronie co do zasady mogą być brane pod uwagę przy rozpatrywaniu takiego wniosku. Działania i zaniechania pełnomocnika - tak samo jak przywrócenie i odmowa przywrócenia terminu - wywołują bowiem skutki dla podmiotu reprezentowanego, a nie dla pełnomocnika. W kontekście przesłanek przywrócenia terminu, brak możliwości skontaktowania się pełnomocnika z mocodawcą nie może być więc rozpatrywany w kategoriach winy pełnomocnika, lecz reprezentowanej przez niego strony, która mając świadomość toczącego się z jej udziałem postępowania, nie reaguje na żadne podejmowane przez niego próby nawiązania kontaktu (telefony, wiadomości e-mail i sms-y, nagrania na pocztę głosową oraz powiadomienia listowne), tym bardziej, że z odebranego przez nią pierwotnego wezwania o uzupełnienie braków formalnych odwołania mogła wnioskować co do ewentualnych przyczyn, z jakich pełnomocnik stara się z nią kontakt nawiązać. Pełnomocnik we wniosku o przywrócenie uchybionego terminu nie wykazał zaś żadnych leżących po stronie skarżącego przyczyn, z powodu których to właśnie skarżący nie mógł odpowiedzieć na liczne i różnorodne próby w tym zakresie z jego strony. Kwestia zabezpieczenia kontaktów i właściwego przepływu informacji jest sprawą wyłącznie pomiędzy mocodawcą a pełnomocnikiem i nie może być postrzegana jako obiektywna okoliczność wyłączająca winę i uzasadniająca przywrócenie uchybionego z tego powodu terminu. Sąd nie podziela przy tym twierdzenia pełnomocnika, wg którego samo powołanie się we wniosku na brak możliwości skontaktowania z klientem w wystarczający sposób uprawdopodabnia brak winy w uchybieniu terminowi, a oczekiwanie przedstawienia konkretnych dowodów przekracza wymogi ustawowe, kwalifikując się już jako udowadnianie. Uprawdopodobnienie polega na uwiarygodnieniu podniesionej we wniosku argumentacji, ze szczególnym wymogiem wykazania, że przeszkoda w terminowym dokonaniu czynności była od strony niezależna i istniała aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Nie wymaga szczegółowego dowodzenia, niemniej powinno stwarzać wiarygodne przekonanie, że wskazywany we wniosku powód uchybienia terminu rzeczywiście zaistniał, co z reguły wymaga przedłożenia odpowiednich dokumentów, zaświadczeń lub chociażby powołania się na okoliczności powszechnie znane. Z wniosku pełnomocnika nie wynika, czym spowodowana była niemożność nawiązania kontaktu z klientem (jakie przyczyny po stronie skarżącego stały temu na przeszkodzie), nie mówiąc o ich wykazaniu w jakiejkolwiek formie. Z podanych względów Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.