II SA/Rz 62/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Karina Gniewek - Berezowska Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ WSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 maja 2024 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 17 listopada 2023 r. nr SKO.4111.928.2315.2023 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji – skargę oddala – Wnioskiem z 10 marca 2023 r., sprecyzowanym z pismem z 2 sierpnia 2023 r., B.W. (dalej: "wnioskodawczyni"; "skarżąca") zwróciła się o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie (dalej: "SKO"; "Kolegium") z 23 listopada 2022 r. nr SKO.4111.1217.2750.2022 uchylającą decyzję Burmistrza Miasta [...] z 31 października 2022 r., nr RWF.5212.90.2022.PB o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i orzekającą o przyznaniu wymienionej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem T.N., na okres od dnia 1 czerwca 2022 r. do dnia 31 lipca 2024 r. W podstawie prawnej wniosku wskazała na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. - dalej: "k.p.a."), z uwagi na fakt, że pojawiły się nowe istotne dowody, nieznane organowi, który wydał decyzję. Zwróciła się o rozpoznanie sprawy oraz wydanie decyzji z uwzględnieniem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2023 r., sygn. akt [...]. Wyjaśniła, że wyrok ustalający datę powstania niepełnosprawności jej męża został wydany i doręczony w dniach 10-15 marca 2023 r., czyli już po dacie wydania przez SKO w Krośnie decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne od dnia 1 czerwca 2023 r. Postanowieniem z 12 września 2023 r. nr SKO.4111.928.2315A.2023 SKO w Krośnie wznowiło postępowanie zakończone ostateczną decyzją z 23 listopada 2022 r. Następnie SKO w Krośnie decyzją z 17 listopada 2023 r. nr SKO.4111.928.2315.2023, działając na podstawie art. 150 § 1, art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., odmówiło uchylenia decyzji SKO w Krośnie z 23 listopada 2022 r. nr SKO.4111.1217.2750.2022. Organ wyjaśnił, że objęta wnioskiem decyzja Kolegium wydana została 23 listopada 2022 r. Powoływany we wniosku jako nowy dowód - wyrok Sądu Rejonowego w [...] IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2023 r., sygn. akt [...] nie istniał w dniu wydania kwestionowanej decyzji. Wskazany dowód nie jest nowym dowodem w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a tym samym wskazana we wniosku przesłanka wznowienia postępowania w sprawie nie zaistniała. Sama wnioskodawczyni wskazała, że wyrok Sądu Rejonowego w [...] ustalający datę powstania niepełnosprawności męża wnioskodawczyni wydany został już po dacie wydania przez Kolegium decyzji przyznającej jej świadczenie pielęgnacyjne od dnia 1 czerwca 2022 r. Powyższe powoduje konieczność odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej, z uwagi na fakt, że w sprawie nie zachodzi przesłanka do wznowienia postępowania. Ubocznie Kolegium wyjaśniło, że nawet gdyby treść wyroku potwierdzałaby istnienie okoliczności powstania niepełnosprawności męża wnioskodawczyni od 29 listopada 2021 r., to i tak okoliczność ta nie miałaby istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Kolegium wydając decyzję z 23 listopada 2022 r. kierowało się wnioskiem strony i dołączonymi do wniosku dokumentami. Nawet gdyby SKO miało wiedzę o okoliczności powstania niepełnosprawności męża wnioskodawczyni od dnia 29 listopada 2021 r. to i tak nie mogłoby orzec o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego od listopada (czy jak chce wnioskodawczyni od grudnia 2021 r.). Zgodnie bowiem z oświadczeniem wnioskodawczyni, złożonym pod odpowiedzialnością karną, zawartym we wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z 30 września 2022 r., zaprzestała ona prowadzenia gospodarstwa rolnego od dnia 1 czerwca 2022 r., co zgodnie z art. 17b stanowiłoby przeszkodę do ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za wcześniejszy okres tj. przed dniem 1 czerwca 2022 r. Za niezrozumiałe uznano twierdzenie wnioskodawczyni, że nie miała możliwości wpisania innej daty zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyżej opisaną decyzję złożyła B.W. zwracając się o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi celem ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa polegające na nieuzasadnionym uznaniu, że nie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania, względnie do zmiany prawomocnej decyzji, a także polegające na nieprawidłowym przeprowadzeniu postępowania dowodowego i ustaleniu stanu faktycznego w sprawie co doprowadziło do nieprawidłowej oceny zgromadzonych dowodów m.in. poprzez pominięcie w ustaleniach faktycznych wydania przez Sąd Rejonowy w [...] pozytywnego dla niej wyroku. Skarżąca wyjaśniła, że wystąpiła o przyznanie wyrównania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na uzyskanie wyroku Sądu Rejonowego w [...]. W jej ocenie wyrok ten na nowo ukształtował jej sytuację prawną. Reprezentujący ją pełnomocnik, wobec otrzymanego wezwania, sprecyzował, że wniosek dotyczy wznowienia postępowania. Takie wznowienie powinno mieć miejsce, gdyż jej sytuacja prawna z uwagi na uzyskanie wyroku zmieniła się. Wyrok ten na nowo kształtuje prawo. Powinna uzyskać stosowne wyrównanie skoro w wyroku tym wskazano, że znaczny stopień niepełnosprawności jej męża został ustalony od 29 listopada 2021 r. Natomiast data zaprzestania wykonywania działalności gospodarstwie została wskazana jako 1 czerwca 2022 r. Nastąpiło to w oparciu o informację pracownika MOPS’u w S., który pomagał jej uzupełnić wniosek. Data ta została wskazana z uwagi na okoliczność, że z tym dniem jej mąż został uznany jako osoba niezdolna do samodzielnej egzystencji na mocy decyzji KRUS. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Skarga jest niezasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja SKO z dnia 17 listopada 2023 r. o odmowie uchylenia własnej decyzji z dnia 23 listopada 2023 r. nr SKO.4111.1217.2750.2022. Decyzją z dnia 23 listopada 2022 r. znak: SKO.4111.1217.2750.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie, w wyniku rozpoznania odwołania B.W., uchyliło decyzję Burmistrza Miasta [...], z dnia 31 października 2022 r., znak: RWF.5212.90.2022.PB wydaną w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i orzekło o przyznaniu B.W. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem T.N., na okres od dnia 1 czerwca 2022 r. do dnia 31 lipca 2024 r. Wnioskiem z dnia 10 marca 2023 r., sprecyzowanym pismem z dnia 2 sierpnia 2023 r. (a zatem bez wątpienia z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm.) - dalej jako Kpa) B.W., reprezentowana przez adw. M.M., zwróciła się o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Kolegium z dnia 23 listopada 2022 r. znak: SKO.4111.1217.2750.2022. Jako podstawę wznowienia, profesjonalny pełnomocnik strony wskazał przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, z uwagi na fakt, że pojawiły się nowe istotne dowody, nie znane organowi, który wydał decyzję i wniósł o rozpoznanie sprawy oraz wydanie decyzji z uwzględnieniem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2023 r., sygn. akt [...]. W treści wniosku wskazano, że Wyrok ustalający datę powstania niepełnosprawności męża wnioskodawczym został wydany i doręczony wnioskodawczym w dniach 10-15 marca 2023 r., czyli już po dacie wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie decyzji przyznającej jej świadczenie pielęgnacyjne od dnia 1 czerwca 2023 r. Jednocześnie wskazano, że jak wynika z załączonego oświadczenia wnioskodawczym data zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej z dniem 1 czerwca 2022 r. została wskazana na potrzeby składanego wtedy wniosku o świadczenie pielęgnacyjne, jednak faktyczny początek sprawowania całodobowej opieki nad mężem przez wnioskodawczynię, a co za tym idzie konieczność zaprzestania pracy w gospodarstwie rolnym miał miejsce od listopada 2021 r. Do wniosku strona załączyła: Wyrok Sądu Rejonowego w [...] IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia[...] lutego 2023 r., sygn. akt [...] ustalający, że T.N. jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym w okresie od dnia 29 listopada 2021 roku do dnia 31 stycznia 2025 r., oświadczenie B.W. z dnia 1 sierpnia 2023 r., zgodnie z którym ww. Wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia 20 lutego 2023 r. otrzymała w dniach 10 — 15 marca 2023 r. oraz oświadczenie B.W. z dnia 1 sierpnia 2023 r., wyjaśniające, iż we wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (wniosek z dnia 30 września 2022 r. - przyp. Kolegium), wpisała datę 1 czerwca 2022 r. jako datę zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego, gdyż innej możliwości nie miała. W związku z powyższym, postanowieniem z dnia 12 września 2023 r. Kolegium wznowiło postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 23 listopada 2022 r. znak: SKO.4111.1217.2750.2022. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Przez "nową okoliczność istotną" dla sprawy - w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. - należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Okoliczności te muszą mieć charakter prawotwórczy, z punktu widzenia znajdującego zastosowanie w sprawie przepisu prawa materialnego. Równocześnie taka "nowa, istotna okoliczność" musiała istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i nie mogła być znana organowi, który wydał decyzję. W wyroku z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. II OSK 1631/16 (LEX nr 2493404) Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że przez nowe istotne okoliczności dla sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. należy rozumieć tylko okoliczności o takim znaczeniu, że ich istnienie lub brak bezpośrednio wpływają na treść rozstrzygnięcia. Oceniając zaistnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie wystarcza samo stwierdzenie, że po wydaniu decyzji doszło do ujawnienia nowych istotnych dla sprawy dowodów lub okoliczności faktycznych, istniejących w dniu wydania tego aktu, nieznanych organowi orzekającemu, lecz konieczne jest ustalenie ich istotności dla sprawy poprzez dokonanie oceny przydatności dowodów przedstawionych przez stronę dla potrzeb ponownego postępowania przed organem. W przedmiotowej sprawie profesjonalny pełnomocnik strony wskazał właśnie na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., z uwagi na fakt, że pojawiły się nowe istotne dowody, nieznane organowi, który wydał decyzję. Tym nowym dowodem zdaniem wnioskodawczym miałby być Wyrok Sądu Rejonowego w [...] IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 lutego 2023 r., sygn. akt [...] ustalający, że T.N. (osoba wymagająca opieki) jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym w okresie od dnia 29 listopada 2021 roku do dnia 31 stycznia 2025 r. Wnioskodawczym stwierdziła, że przy uwzględnieniu treści ww. wyroku świadczenie winno jej być przyznane od grudnia 2021 r. a nie jak w pierwotnej decyzji Kolegium z dnia 23 listopada 2022, od czerwca 2022 r. Sąd podziela w całości stanowisko SKO, że wskazana przez skarżącą podstawa wznowienia nie spełnia kryteriów z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Rację ma Kolegium stwierdzając, że kwestionowana decyzja Kolegium znak: SKO.4111.1217.2750.2022 wydana została w dniu 23 listonada 2022 r., zatem powoływany we wniosku jako nowy dowód Wyrok Sądu Rejonowego w [...] IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2023 r. sygn. akt [...] nie istniał w dniu wydania kwestionowanej decyzji. Już tylko z tego powodu wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kolegium z dnia 23 listopada 2023 r. nie mógł odnieść oczekiwanego przez stronę skutku, bowiem wskazany dowód nie jest nowym dowodem w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a tym samym wskazana we wniosku przesłanka wznowienia postępowania w sprawie nie zaistniała. Zresztą sam profesjonalny pełnomocnik wnioskodawczym powołując się na istnienie przesłanki wznowienia w postaci pojawienia się nowego dowodu istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy wskazał, że wyrok Sądu Rejonowego w [...] ustalający datę powstania niepełnosprawności męża wnioskodawczym wydany został już po dacie wydania przez Kolegium decyzji przyznającej jej świadczenie pielęgnacyjne od dnia 1 czerwca 2022 r. Po drugie przedłożony przez skarżącą wyrok nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Rację ma bowiem Kolegium stwierdzając, że nawet gdyby uznać, że treść Wyroku Sądu Rejonowego w [...] potwierdzałaby istnienie okoliczności powstania niepełnosprawności męża wnioskodawczyni od dnia 29 listopada 2021 r. to i tak okoliczność ta nie miałaby istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Należy wyjaśnić, że Kolegium wydając decyzję z dnia 23 listopada 2022 r. znak: SKO.4111.1217.2750.2022, kierowało się wnioskiem strony i dołączonymi do wniosku dokumentami (m.in. Orzeczenie Lekarza Rzeczoznawcy KRUS z dnia [...] lipca 2022 r. zaliczające męża wnioskodawczyni do osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji od dnia 1 czerwca 2022 r. do lipca 2024 r.). Co jednak najistotniejsze, nawet gdyby Kolegium miało wiedzę o okoliczności powstania niepełnosprawności męża wnioskodawczym od dnia 29 listopada 2021 r. to i tak nie mogłoby orzec o przyznaniu wnioskodawczym świadczenia pielęgnacyjnego od listopada (czy jak chce wnioskodawczym) od grudnia 2021 r. Jak zauważa Sąd wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego skarżąca złożyła 30 września 2022 r. Do wniosku dołączyła orzeczenia lekarza orzecznika KRUS O/[...] z dnia [...] lipca 2022 r. ustalające, że jej mąż jest niezdolny do samodzielnej egzystencji do 31 lipca 2024 r. Zgodnie z art. 24 ust. 2a ustawy, jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji T.N. wydane zostało w dniu 13 lipca 2022 r., natomiast wniosek o przyznanie świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji złożony został w dniu 10 czerwca 2022 r., a więc przed upływem 3 miesięcy od daty wydania orzeczenia. Powyższe uzasadniało ustalenie prawa do tego świadczenia na okres począwszy od początku miesiąca, w którym złożono wniosek o przyznanie świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej, a więc od dnia 1 czerwca 2022 r., tym bardziej że od tego dnia wnioskodawczyni zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym. Wg art. 24 ust. 4 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W takim przypadku prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. Tak więc nawet, gdyby wyrok Sadu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2023 r. istniał w dacie złożenia wniosku ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego albo innej gdyby lekarz orzecznik 13 lipca 2022 r. ustalił, że niepełnosprawność męża skarżącej w stopniu znacznym istnieje od 29 listopada 2021 r., niczego by to nie zmieniło jeśli chodzi o datę początkową przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Końcowo Sąd zauważa, że akceptuje także argumentację SKO co do znaczenia złożonego przez skarżącą oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego z dniem 1 czerwca 2022 r. Zgodnie z art. 17b u.ś.r. stanowiłoby to przeszkodę do ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z datą wcześniejszą, tj. przed 1 czerwca 2022 r. Podnoszone przez skarżącą argumenty, że we wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie mogła wskazać innej daty, są niewiarygodne i tak na prawdę nie mają znaczenia w kontekście wcześniejszych rozważań. Uznając, że SKO prawidłowo orzekło na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.