II SA/Rz 620/07

Dnia 5 września 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 5 września 2007 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M., E. W. na czynność Prezydenta Miasta z dnia [...] czerwca 2003 roku w przedmiocie zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie uchylenia decyzji - postanawia - odrzucić skargę. W dniu 13 lipca 2007 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga J. M. i E. W. na czynność Prezydenta Miasta z dnia [...] czerwca 2003 roku w przedmiocie zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie uchylenia decyzji z dnia [...] września 2000 roku, nr [...]. Zaskarżona czynność została podjęta w następujących okolicznościach: W dniu [...] czerwca 1994 roku Prezydent Miasta [...], na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 roku o działalności gospodarczej (Dz. U. z 1988 roku, Nr 41, poz. 324) wydał zaświadczenie o dokonaniu wpisu w ewidencji działalności gospodarczej Przedsiębiorstwa Usługowo-Handlowego spółka cywilna A, w skład której wchodzili wspólnicy – M. K., G. W. i G. R. Wpisu dokonano pod pozycją [...] - k. 31. W dniu 11 maja 1995 roku ww. organ, w oparciu o art. 19 ust. 1 ustawy o działalności gospodarczej wydał decyzję nr [...] o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej wspólnika spółki cywilnej A M. K. W ślad za przedmiotową decyzją wydano zaświadczenie o dokonaniu wskazanego w niej wpisu - k. 32-33. W dniu [...] lipca 1999 roku zmarł G. W., a jego spadkobiercami ustawowymi zostały wdowa J. W. oraz córki E. W. i J. M. - postanowienie Sądu Rejonowego w P. Wydział I Cywilny z dnia [...] września 1999 roku, sygn. akt [...] - k. 53. W dniu [...] sierpnia 1999 roku G. R. oraz spadkobiercy G. W. – J. W., E. W. i J. M. złożyły wniosek o dokonanie zmiany w ewidencji działalności gospodarczej poprzez wpisanie w miejsce zmarłego wspólnika spółki cywilnej A G. W. jego następców prawnych - k. 51. W konsekwencji, Prezydent Miasta, w dniu [...] sierpnia 1999 roku wydał decyzję o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej G. W. oraz G. R. k.36. Jednocześnie, tego samego dnia, Prezydent Miasta wydał zaświadczenie o dokonaniu wpisu w ewidencji działalności gospodarczej uwidaczniającego wstąpienie do spółki cywilnej A w miejsce zmarłego G. W., jego następców prawnych, to jest: J. W., E. W. i J. M. - k. 6. Pismem z dnia [...] grudnia 1999 roku J. W., E. W. i J. M. wniosły o dokonanie zmiany w ewidencji działalności gospodarczej poprzez ich wykreślenie w związku z wypowiedzeniem w dniu [...] listopada 1999 roku udziałów w spółce cywilnej A - k. 54. W dniu [...] grudnia 1999 roku, na podstawie art. 61 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. Nr 9 poz. 26, dalej k.p.a.) wydane zostało zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej ww. wspólników spółki cywilnej A - k. 7. W dniu [...] stycznia 2000 roku Prezydent Miasta wydał postanowienie nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wykreślenia dotyczącego spółki cywilnej A. Do postanowienia dołączono stosowne pouczenie o sposobie i trybie jego zaskarżenia. Postanowienie to nie zostało zaskarżone - k.8. Następnie w dniu [...] września 2000 roku G. R., J. W., E. W., J. M. złożyły wniosek o dokonanie wpisu w ewidencji działalności gospodarczej poprzez dopisanie jako wspólnika spółki cywilnej A Ł. R. - k. 12. W ślad za wnioskiem wydano odpowiadające jego treści zaświadczenie - k. 10. Tego samego dnia, to jest [...] września 2000 roku G. R., J. W., E. W., J. M. wniosły o wykreślenie J. W., E. W. i J. M.z ewidencji działalności gospodarczej w związku z zaprzestaniem prowadzenia działalności gospodarczej. Decyzją z dnia [...] września 2000 roku, nr [...] Prezydent Miasta orzekł o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej J. W., E. W. i J. M., figurujących pod pozycją [...], jako wspólnicy spółki cywilnej A - k. 9. Od przedmiotowej decyzji nie wniesiono odwołania. W dniu [...] maja 2003 roku J. W., E. W., J. M. wniosły o uchylenie wyżej powołanej decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2000 roku zarzucając, iż organ błędnie przyjął jako datę wykreślenia dzień [...] września 2000 roku, gdy w ich ocenie winien to być dzień [...] listopada 1999 roku, to jest dzień wypowiedzenia udziałów w spółce A - k.13. W dniu [...] czerwca 2003 roku wydane zostało zawiadomienie o wszczęciu postępowania w przedmiocie uchylenia decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2000 roku, nr [...] - k.14. Decyzją z dnia [...] czerwca 2003 roku, nr [...] Prezydent Miasta [...] odmówił uchylenia przedmiotowej decyzji. W decyzji zamieszczono stosowne pouczenie o sposobie i terminie jej zaskarżenia - k. 15. Z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia odwołania, J. W., E. W., J. M. w dniu [...] lipca 2003 roku wniosły o jego przywrócenie. Postanowieniem z dnia [...] września 2003 roku Prezydent Miasta odmówił przywrócenia terminu. Wskutek rozpoznania wniesionego na wskazane postanowienie zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia [...] października 2003 roku, nr [...] uchyliło je w całości i umorzyło postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż organem właściwym do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest organ II instancji. W wyniku rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, organ ów wydał postanowienie z dnia [...] października 2003 roku, nr [...], którym odmówił jego uwzględnienia. W postanowieniu zamieszczono stosowne pouczenie o sposobie i terminie jego zaskarżenia do sądu administracyjnego - k.23. Wskazane postanowienie nie zostało zaskarżone. Wojewódzki Sad Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483) Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Zasadniczym kryterium tej kontroli, stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) jest zgodność działalności administracji publicznej z prawem. Jak wynika z wyżej cytowanego zapisu Konstytucji, sądowa kontrola administracji publicznej nie ma charakteru bezwzględnego, nie obejmuje każdej podejmowanej przez nią aktywności. Zakres sądowej kontroli administracji określony został - stosownie do postanowień art. 184 Konstytucji - w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej jako P.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Ramy tej kontroli ustawodawca zakreślił w art. 3 § 2 P.p.s.a. poprzez wskazanie form działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż kontrola sądowo-administracyjna, co do zasady, rozciąga się wyłącznie na tę aktywność administracji publicznej, która podejmowana jest w formach wskazanych w art. 3 § 2 P.p.s.a. Działania administracji, które nie zostały przyobleczone w formy wskazane w powołanym przepisie nie podlegają kontroli sądowej, a próby jej zainicjowania poprzez wniesienie skargi nie będą skuteczne. Należy zatem wskazać, iż sądowa kontrola administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 7) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Uwzględniając całość powyższego uprawnione staje się stwierdzenie, iż wniesiona w niniejszej sprawie skarga na wydane przez Prezydenta Miasta w dniu [...] czerwca 2003 roku zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie uchylenia decyzji z dnia [...] września 2000 roku, nr [...] jest niedopuszczalna. Wydane w oparciu o art. 61 § 4 k.p.a., zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego nie mieści się w żadnej z wyróżnionych w art. 3 § 2 P.p.s.a. kategorii form działania administracji publicznej, podlegającej sądowej kontroli. Jest ono czynnością procesową, stanowiącą naturalną konsekwencję wynikającej z art. 10 k.p.a. zasady zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium tego postępowania. Jedynym celem tej czynności jest więc poinformowanie strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w celu umożliwienia podjęcia przez nią aktywności skierowanej na obronę jej praw. W konsekwencji zawiadomienie o wszczęciu postępowania nie stanowi formy nałożenia na stronę jakiegokolwiek obowiązku bądź przyznania jej określonego prawa czy to o charakterze materialnym bądź procesowym. Z tych też względów ustawodawca nie przewidział możliwości jej kwestionowania zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowym. Reasumując Sąd stwierdza, iż skarga na wydane w oparciu o art. 64 § 4 k.p.a. zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego jest niedopuszczalna. Odnośnie wskazania w skardze jako skarżącą zmarłą J. W. należy odnotować, iż stosownie do treści art. 25 § 1 P.p.s.a. zdolność sądową, a więc zdolność do występowania przed sądami administracyjnymi w charakterze strony, posiadają osoby fizyczne. Osobą fizyczną jest człowiek od chwili narodzin do chwili śmierci. Wraz ze śmiercią osoby fizycznej definitywnie wygasa jej zdolność sądowa i wszczęcie postępowania z jej udziałem nie jest możliwe. Z tych przyczyn wniesienie skargi w imieniu osoby nieżyjącej - pozbawionej zdolności sądowej - jest niedopuszczalne. Mając całość powyższego na uwadze Sąd, w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.