II SA/Rz 620/14

PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-07-16

Skład orzekający: Magdalena Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale jest w stanie ponieść jego część, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku, gdy osoba ta wykaże jedynie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, przyznaje się prawo pomocy w zakresie częściowym. W takim przypadku możliwe jest zwolnienie od kosztów sądowych w całości, ale nie ustanowienie adwokata, gdyż oznaczałoby to przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
Skarżący W.M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie egzekucji należności pieniężnych. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, a skarżący wniósł sprzeciw. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości, II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienia adwokata).

Pełny tekst orzeczenia

z dnia 16 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2014 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku W.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W.M. na postanowienie [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [..] z dnia [..] marca 2014 r. nr [..] w przedmiocie egzekucji należności pieniężnych - p o s t a n a w i a - I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości, II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi W.M. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2014 r. referendarz sądowy odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Z zachowaniem ustawowego terminu skarżący od orzeczenia tego wniósł sprzeciw. Z akt sprawy wynika, że skarżący mieszka wspólnie z 89-cio letnią matką, chorą i wymagającą jego opieki, w domu o pow. 100 m2. Źródłem ich utrzymania jest emerytura matki w wysokości 1037 zł oraz roczne dofinansowanie do gruntów w wysokości 7000 zł przeznaczane głównie na ubezpieczenie rolnicze (798 zł na kwartał) i utrzymanie mieszkania pod adresem D. [..], w którym zamieszkuje jego bezrobotna żona. Skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 2,4 ha i z tego tytułu ciążą na nim zobowiązania z tym związane. Ponadto opłacają podatki gruntowe, rachunki za gaz, prąd, kanalizację, na dowód czego przedłożono kopie stosownych dokumentów. Nie gromadzą natomiast bezimiennych rachunków z tytułu zakupu żywności i środków higieny. Wnioskodawca nie posiada pojazdów mechanicznych, telefonu. Z akt sprawy wynika również, że przeciwko skarżącemu toczy się kilka postępowań egzekucyjnych. Poza egzekwowaną grzywną w celu przymuszenia, związaną w niniejszym postępowaniem, przedmiotem egzekucji są również należności za pobyt w policyjnej izbie wytrzeźwień oraz zobowiązania pieniężne na rzecz Gminy Z. (pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [..] stycznia 2014 r., k. 34 akt [..]). W toku tych postępowań zajęto m.in. dwa rachunki bankowe należące do skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: "Ppsa") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W zawisłej sprawie wpis od skargi wynosi 100 zł, ewentualny wpis od skargi kasacyjnej 100 zł, podobnie jak opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku na żądanie strony – w przypadku wyroku oddalającego skargę. Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 Ppsa, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na względzie zgromadzony materiał dowodowy Sąd uznał, że ziściły się przesłanki do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym. Ujawnione dochody nie są na tyle znaczące, aby pozwoliły na wygenerowanie oszczędności, które pozwoliłyby na uregulowanie pełnych wydatków mogących wiązać się z tym postępowaniem. Skarżący ponosi podstawowe wydatki związane ze swoim utrzymaniem, przede wszystkim na żywność i środki czystości, ale też utrzymanie lokalu, w którym zamieszkuje. Jednak nie ujawnił on wszystkich danych dotyczących jego sytuacji materialnej, jak chociażby posiadanych rachunków bankowych zajętych w toku postępowania egzekucyjnego. Z akt sprawy wynika również, że własnym działaniem umyślnie uszczupla swoje możliwości finansowe, skoro obowiązany jest uregulować należność za pobyt w policyjnej izbie wytrzeźwień. Powinien również podjąć czynności, aby wygenerować dodatkowy dochód z gospodarstwa rolnego albo pracy najemnej, choćby dorywczej. W tych okolicznościach uznano więc, że skarżący wykazał tylko, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Brak było natomiast podstawy do uznania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów. Dlatego przyznając mu prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd uznał za celowe objęcie tym prawem zwolnienia od kosztów sądowych w całości, co pozwoli nadać sprawie dalszy bieg, a przez to niemożliwe stało się przyznanie zawodowego pełnomocnika (adwokata), ponieważ oznaczałoby przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, do czego brak było podstaw. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 Ppsa, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło