II SA/Rz 623/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 8 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. C. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji przyznającej zasiłek stały postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego. Wnioskując na obowiązującym osoby fizyczne w postępowaniu sądowo administracyjnym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego, skarżący A. C. powołał się na otrzymywaną "z opieki społecznej pomoc Państwa w zakresie dożywiania w kwocie 105 zł." oraz zbieranie surowców wtórnych (puszek, butelek), co daje mu niezależność finansową od rodziców. Wskazał, że w wyniku wypadku nie jest w stanie ciężko pracować, jest nieporadny, ma problemy z porozumiewaniem się, a radca prawny zadbałby o jego prawa. Jak wynika z treści zawartego we wniosku oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z rodzicami oraz 2 braci (21 i 25 lat), zamieszkując w domu o pow. 36 m² (stanowi on jedyny wykazany wartościowy składnik ich majątku). Na uzyskiwane przez nich miesięczne dochody składa się zasiłek skarżącego z GOPS w wysokości 105 zł. wraz z kwotą ok. 200 zł. ze sprzedaży surowców wtórnych, zasiłek stały ojca w kwocie 444 zł. oraz wynagrodzenie za pracę matki w wysokości 1024 zł. (bracia są bezrobotni, bez prawa do zasiłku). Rozpatrując wniosek skarżącego o ustanowienie radcy prawnego stwierdzono, co następuje: Ponieważ A. C. z uwagi na przedmiot sprawy korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 239 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jego wniosek dotyczy przyznania częściowego prawa pomocy. Warunkiem tego jest wykazanie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy. Jak wynika z analizy złożonego wniosku, sytuacja materialno – bytowa skarżącego nakazuje uznanie jego zasadności. Wynika to przede wszystkim z wysokości środków finansowych pozostających zarówno do dyspozycji jego (wobec akcentowanej niezależności od rodziców), jak i wszystkich pozostałych osób wymienionych jako wspólnie z nim gospodarujące. Łączna kwota miesięcznych dochodów wnioskodawcy i zamieszkujących z nim domowników, tj. 1773 zł. odnoszona do ich liczby (5 osób) nie stwarzają mu żadnych realnych możliwości ustanowienia fachowego pełnomocnika z wyboru. Dochody te bez wątpienia pozwalają tym osobom na zaspokojenie jedynie najważniejszych i najbardziej pilnych wydatków związanych z utrzymaniem, nie wykluczając przy tym – a wręcz nawet zakładając znaczne prawdopodobieństwo występowania trudności finansowych; pośrednio świadczy o tym sytuacja życiowa skarżącego, którego możliwości zarobkowe wobec problemów zdrowotnych spowodowanych zdarzeniem losowym zostały znacząco ograniczone, zmuszając go do zbierania i sprzedaży surowców wtórnych celem uzyskania środków na zaspokojenie bieżących potrzeb życiowych. W przedstawionej sytuacji bez wątpienia A. C. i zamieszkujące z nim osoby swoich wydatków nie są już w stanie w żaden sposób ograniczyć i poczynić w nich jakichkolwiek oszczędności (w tym zakresie niecelowe jest nawet wzywanie go do określenia wysokości tych wydatków w drodze dodatkowego oświadczenia). Skarżący nie posiada też żadnych wartościowych składników majątkowych, które poprzez uzyskiwany z nich dochód lub ewentualne zbycie mogłyby być na ten cel wykorzystane. Skoro zatem celem prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej możliwości skorzystania z wszystkich przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień a wniosek skarżącego wskazuje na spełnienie warunkującej go przesłanki, uzasadnione jest ustanowienie dla niego w ramach tego prawa wnioskowanego radcy prawnego. Decydujące znaczenie w tym zakresie ma faktyczny brak możliwości poniesienia przez niego związanych z tym wydatków bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania i to niezależnie od oceny celowości ustanowienia zastępcy prawnego. Zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2008 r. I FZ 433/08, w art. 246 P.p.s.a. przesłanka celowości ustanowienia pełnomocnika nie występuje i brak podstaw, by ją domniemywać. W tym zakresie, o ile w kontekście stanu zdrowia skarżącego ustanowienie dla niego pełnomocnika także niewątpliwie będzie dla niego pomocne, to nie stanowi to decydującego kryterium jego przyznania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.