II SA/Rz 63/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. N. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie wyłączenia z użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w postaci zwolnienia od związanych ze sprawą kosztów sądowych. J. N. wnosząc skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] załączył do niej stosowany w postępowaniu sądowoadministracyjnym względem osób fizycznych urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym z uwagi na sytuację materialną zwrócił się o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów w całości. Nie stać go na opłacenie skargi, gdyż nie pracuje zawodowo, prowadząc niewielkie gospodarstwo rolne (pow. ok. 1 ha) nie przynoszące żadnych dochodów. Jedynym źródłem utrzymania jego i zamieszkującej z nim matki jest pobierana przez nią emerytura w wysokości 697 zł. netto, która musi wystarczyć na zakup żywności, opłacenie rachunków za tzw. media (energia elektryczna i gaz – odpowiednio ok. 130 i 100 zł. co 2 m-ce), podatków i składek KRUS (321 zł. /kwartał). Posiadany przez nich majątek oprócz wskazanej nieruchomości rolnej obejmuje dom o pow. 110 m² oraz samochód osobowy Citroen Berlingo (rok prod. 2003) o wartości ok. 13 tys. zł., zakupiony za pieniądze mieszkającego i pracującego za granicą brata. Do wniosku PPF skarżący załączył kserokopie: nakazu płatniczego za 2010 r. na łączną kwotę 49 zł., wykazu obciążających go składek na KRUS za okres październik – grudzień 2010 r. wraz z dowodem wpłaty, odcinka przekazu pocztowego emerytury jego matki za styczeń 2011 r. oraz dowodów wpłat za energię elektryczną i gaz. Rozpatrując złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Mimo braku bezpośredniego wskazania w przeznaczonej do tego rubryce nr 4 formularza PPF zakresu wnioskowanego do przyznania prawa pomocy, ustalono go w oparciu o zawarte w nim uzasadnienie. Zwolnienie od kosztów sądowych obejmujących opłaty sądowe: wpis i opłatę kancelaryjną oraz zwrot wydatków wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które może być przyznane osobie fizycznej po wykazaniu przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 245 § 3 w/z z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Kryterium to w odniesieniu do J. N. uznano za spełnione i mające oparcie w przedstawionych przez niego okolicznościach. Z uwagi na brak wolnych zasobów pieniężnych (oszczędności) oraz składników majątku które przynosiłyby dochód (zgodnie z oświadczeniem nie kwalifikuje się do nich gospodarstwo rolne) lub których ewentualne zbycie z przeznaczeniem na opłacenie związanych ze sprawą kosztów byłoby możliwe, jedynego źródła ich pokrycia można by upatrywać w dochodach pochodzących z pobieranej przez matkę skarżącego emerytury (dla potrzeb prawa pomocy pod uwagę brane są dochody i składniki majątkowe posiadane przez wszystkie osoby z którymi wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe – warunku tego nie spełnia brat skarżącego, chociażby doraźnie udzielał mu finansowego lub rzeczowego wsparcia). Uwzględniając kwotę tych dochodów, tj. 697 zł. miesięcznie i potrzebę pokrycia sygnalizowanych przez skarżącego wydatków związanych z utrzymaniem jego i matki, domu oraz wymienionych obciążeń podatkowych i na rolnicze ubezpieczenie społeczne należy jednak stwierdzić, że są one niewystarczające do jednoczesnego opłacenia związanych ze sprawą kosztów sądowych. Dotyczy to zarówno kosztów bezpośrednio związanych z wniesieniem skargi do Sądu, tj. wpisu, który w sprawie objętej skargą J. N. wynosi 500 zł., jak i tych które mogą wystąpić w przyszłości (do najbardziej prawdopodobnych należy opłata kancelaryjna od wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w przypadku oddalenia skargi oraz wpis od skargi kasacyjnej w przypadku jej wnoszenia od wyroku Sądu I instancji – odpowiednio 100 i 250 zł.). Praktycznie wszystkim wskazywanym przez skarżącego wydatkom należy przypisać miano niezbędnych, co mając na uwadze zasady doświadczenia życiowego prowadzi do konkluzji, że z kwoty ok. 700 zł. miesięcznie będącej do dyspozycji 2 osób nie sposób wygospodarować środków na pokrycie innych wydatków niż zabezpieczających konieczne potrzeby życiowe, w tym chociażby na część związanych ze sprawą kosztów sądowych. Wysokie prawdopodobieństwo przy tym należałoby przypisać twierdzeniu, że kwota ta często jest wręcz niewystarczająca do pokrycia wydatków związanych z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych skarżącego i jego matki, o czy świadczy związany z przedmiotem skargi zły stan techniczny ich budynku mieszkalnego oraz wskazywany w niej jako uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji argument o braku środków na zapewnienie sobie we własnym zakresie innego lokum. Powyższe potwierdza zasadność wniosku J. N. co do zwolnienia go w sprawie objętej skargą od związanych z nią kosztów sądowych. Z tej przyczyny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.