II SA/Rz 632/07
WyrokWSA w Rzeszowie2007-11-30
Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Joanna Zdrzałka, Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów, gdy strona domagająca się tych zmian zbyła nieruchomość przed wydaniem decyzji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, ponieważ zbycie nieruchomości przez stronę skarżącą w trakcie postępowania spowodowało utratę przez nią przymiotu strony i interesu prawnego w dalszym prowadzeniu sprawy. Zgodnie z art. 30 § 4 k.p.a., w przypadku zbycia praw zbywalnych w toku postępowania, na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni, co czyni postępowanie w stosunku do zbywcy bezprzedmiotowym.Stan faktyczny
Skarżąca H. T. domagała się wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów dotyczących powierzchni działki nr 1361. Po odmowie wprowadzenia zmian przez Starostę, skarżąca wniosła odwołanie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że skarżąca utraciła przymiot strony w wyniku zbycia większej części działki przed wydaniem decyzji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc, że część działki pozostała poza ogrodzeniem i nie została zbyta, a także domagając się odszkodowania lub zwrotu tej części. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka AWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 30 listopada 2007 r. sprawy ze skargi H. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków -skargę oddala-
Decyzją z dnia [...] czerwca 2007r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwana daje w skrócie k.p.a.) oraz art. 20 ust. 1 i 2, art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. nr 240, poz. 2027 ze zm. zwana dalej w skrócie p.g.k.) umorzył postępowanie odwoławcze wywołane odwołaniem H. T. oraz jej pełnomocnika S. T. od decyzji Starosty z dnia [...] maja 2007r. nr [...] odmawiającej wprowadzenia zmian powierzchni działki nr 1361 w operacie ewidencji gruntów wsi C. gmina F.
W odwołaniu skarżąca wyjaśniła, że aktem notarialnym nr Rep. [...] z dnia [...] listopada 1965r. otrzymała jako darowiznę działkę budowlaną 1361 o pow. 0,1928 ha i przez 40 lat do 2005r. opłacała podatek. Działkę ogrodzono w latach 80-tych ubiegłego stulecia, ale od strony drogi ogrodzenie przesunięto w głąb działki, pozostawiając poza ogrodzeniem pas działki o pow. około 2 arów, odpowiadający brakującej powierzchni działki. Przeprowadzony z udziałem geodety pomiar działki potwierdził istniejący stan rzeczy. O zmianie powierzchni działki z 0,1928 do 0,1720 ha została poinformowana na gruncie, ale na to nie wyraziła zgody. Po zapewnieniu przez pracownika urzędu, że powierzchnia działki nie ulegnie zmianie podpisała dokumenty. Poinformowano ją, że ich niepodpisanie spowoduje konieczność wykonania pomiarów na własny koszt. W oparciu o przedstawione okoliczności zwróciła się o unieważnienie podpisu. Przy czynnościach tych obecny był mąż skarżącej, gdyż jest inwalidką I grupy z powodu niedowidzenia. Nowi właściciele działki nie mogą mieć żadnych uwag do powierzchni działki, gdyż zapłacili za określoną w wykazie powierzchnię tj. 0,1720 ha. Pozostała część działki znajdująca się poza ogrodzeniem o pow. 2a 8m2 jest nadal własnością skarżącej, za którą żąda odpowiedniego odszkodowania wraz z kilkuletnimi kosztami, albo zwrot zabranej części działki.
Organ odwoławczy na podstawie całokształtu materiału dowodowego ustalił, że działka nr 1361 o pow. 0,1720 objęta Kw nr [...] stanowi własność J. i J. K. na prawach współwłasności ustawowej na podstawie zawiadomienia z dnia [...] lipca 2005r. Dz. Kw [...] Sądu Rejonowego w S. Wydział Ksiąg Wieczystych. Przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie administracyjne zgodnie z art. 30 § 4 k.p.a. wykazało, że następcy prawni, obecni właściciele działki nr 1361 nie podtrzymali żądań zawartych we wniosku z dnia 20 września 2004r. wysuwanych przez H. T. Organ przytoczył definicję strony określoną w art. 28 k.p.a., który przymiot strony łączy z istnieniem interesu prawnego, a skarżąca nie posiada interesu prawnego ze względu na utratę tytułu własności do nieruchomości nr 1361. Stanowisko takie zostało przedstawione w uchwale NSA (7) z dnia 5 lipca 1999r. sygn. akt OSP 16/98 poz. 119 oraz wyroku NSA OZ w Rzeszowie z 7.02.2002r. sygn. akt SA/Rz 2179/01.
W skardze do Sądu skarżąca nie wskazała kierunku weryfikacji zaskarżonej decyzji. Zarzuciła, że u podstaw przedmiotowej sprawy tkwi błędne założenie organu, że sporna część działki nr 1361 o pow. 2,08 ara była kiedykolwiek wywłaszczona w zakresie powierzchni, której dotyczy aktualny spór. W 1963r. faktycznie miało miejsce wywłaszczenie gruntów na poszerzenie drogi R.-K. i dotyczyło ojca skarżącej, który w tym czasie był właścicielem działki nr 1361. Przed wywłaszczenia działka miała powierzchnię 0,2158 ha. Wywłaszczono 0,0230 ha, pozostała powierzchnia działki wynosiła 0,1928 ha. W 2003r. w czasie wadliwych pomiarów geodezyjnych wsi C. zamierzono tylko cześć działki ogrodzonej w 1980r. pomniejszonej o 2,08 ara na skutek przesunięcia ogrodzenia w głąb działki od strony ulicy. W dalszej części skargi powtórzono argumenty zawarte w odwołaniu.
Większą cześć działki nr 1361 o pow. 0,1720ha skarżąca zbyła [...] lipca 2005r. na rzecz J. i J. K., lecz stara się o zwrot części działki nr 1361 o pow. 2,08 ara i zostały one podjęte na rok przed zbyciem działki. Nowi właściciele zakupili tylko ogrodzoną część działki i włączenie ich do postępowania było błędem. Wykonane przez skarżącą pomiary wykazały, że oprócz jej działki o pow. 2,08 ara istnieje jeszcze niewykorzystana część działki po wywłaszczeniu z 1963r. na poszerzenie drogi. Nowi właściciele nie mogą pozbawić jej żądań zawartych we wniosku z dnia 20 września 2004r., to jest o zwrot działki nr 1361 o pow. 2,08 ara lub odszkodowania w wysokości 3000 zł. Wniosła o zwrot kosztów postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podał, że w decyzji z dnia [...] marca 2007r. nr [...] poinformował skarżącą, że wniosek odnośnie wywłaszczonej nieruchomości winien być rozpoznany przez organ rzeczowo właściwy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 stawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest nieuzasadniona.
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. po myśli którego organ odwoławczy umarza postępowanie odwoławcze. Umorzenie postępowania odwoławczego następuje, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 k.p.a.). Innymi słowy decyzja taka kończy formalnie postępowanie administracyjne, jeżeli w trakcie postępowania zaistniały przyczyny uniemożliwiające wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę merytorycznie.
W zaskarżonej decyzji organ prawidłowo wskazał, że w trakcie prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie wystąpiła bezprzedmiotowość podmiotowa w wyniku zbycia nieruchomości, co do której skarżąca domaga wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów, gdyż uwidoczniona w ewidencji gruntów powierzchnia jest mniejsza od powierzchni rzeczywistej. W skardze natomiast skarżąca jako alternatywę żądania podała zwrot pasa działki pomiędzy drogą a ogrodzeniem, który nie został sprzedany, bo umowa sprzedaży dotyczy tylko powierzchni wykazanej w ewidencji gruntów
Okolicznością bezsporną i przyznaną przez pełnomocnika skarżącej na rozprawie jest fakt zbycia nieruchomości nr 1361 położonej w C. na rzecz J. i J. K. Konsekwencją zbycia prawa własności nieruchomości była utrata przymiotu strony postępowania administracyjnego w dacie jej zbycia.
Problematyka ta jest uregulowana w art. 30 § 4 k.p.a., stosownie do którego w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. W prawa dotychczasowej strony weszli nowi właściciele nieruchomości i to im przysługiwało prawo do kontynuowania postępowania w przedmiocie wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów. Z tych tez przyczyn organ prawidłowo ocenił sytuację procesową dotychczasowej strony postępowania wydając decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3. k.p.a. Skarżąca zbywając prawo własności utraciła interes prawny, do bycia stroną postępowania.
Przyjęcie takiej konstrukcji prawnej uzasadnia treść art. 28 k.p.a., który definiuje pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym oraz art. 30 § 4 k.p.a., określający następstwo prawne zaistniałe w toku postępowania. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny ma charakter osobisty, własny indywidualny, konkretny i aktualny. Interes prawny musi być oparty na normie prawnej należącej do prawa materialnego tak administracyjnego jak i cywilnego.
Przedstawione cechy interesu prawnego prowadza do wniosku, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji zbycie nieruchomości spowodowało utratę interesu prawnego, gdyż przestał on być aktualny. Wydanie decyzji orzekającej o istocie sprawy dla podmiotu, który w toku postępowania przestał być stroną po myśli art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. skutkuje jej nieważnością.
Z tego też względu Sąd nie mógł uznać za zasadny zarzut, iż skarżącej przysługuje roszczenie o zwrot części działki nr 1361 położonej poza ogrodzeniem tej nieruchomości. Nieuzasadnione jest też żądanie zwrotu działki nr 1361 o pow. 2, 08 ara oparte na twierdzeniu, że to skarżąca nadal jest właścicielką tej części działki. Bezzasadność zadania wynika z zapisów samej ewidencji gruntów, w której nie figuruje działka nr 1361 o pow. 2,08 ara. W ewidencji gruntów wykazana jest działka o tym 1361 o powierzchni 0,1720 ha położona w C., będąca własnością J. i J. K. (karta akt admin. I inst. nr 82).
Powyższe wywody Sądu znajdują wsparcie w art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001r. nr 124, poz. 1361 ze zm.), bowiem podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości. Do czasu wprowadzenia katastru dane zawarte w ewidencji gruntów. Zatem o cechach danej nieruchomości, w tym powierzchni decydują wpisy w ewidencji gruntów. Dla porządku dodać wypada, że Prawo kartograficzne i geodezyjne nie zna postępowania o zwrot nieruchomości. Z istoty samej nazwy ewidencji wynika, że jej zadaniem jest utrzymywanie w stanie aktualności danych o nieruchomościach zgodnie z art. 20 tej ustawy.
Sąd kontrolą objął wymienioną na wstępie decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego. Poza zakresem kontroli pozostała sprawa zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości opisanej w skardze. Akta administracyjne dowodzą, że z wniosku skarżącej zostało uruchomione postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.
Mając na względzie przedstawiony stan rzeczy Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i na podstawie art. 151 p.p.s.a Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło