II SA/Rz 633/06
WyrokWSA w Rzeszowie2007-02-15
Skład orzekający: Joanna Zdrzałka, Małgorzata Wolska, Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, uznając, że skarżący nie udowodnili swojego interesu prawnego?Ratio decidendi
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nacjonalizacyjnej była przedwczesna, ponieważ organ nie przeprowadził wszechstronnego postępowania wyjaśniającego. Skarżący wykazali swoje powiązanie z nieruchomością poprzez dokumenty spadkowe i wypis z księgi wieczystej, a organ nie ustalił jednoznacznie, czy ich poprzednik prawny był właścicielem nieruchomości objętych decyzją nacjonalizacyjną.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji z 1968 r. o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości, twierdząc, że ich poprzednik prawny, D. D., był współwłaścicielem tych nieruchomości i nie został o postępowaniu powiadomiony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że skarżący nie udowodnili swojego interesu prawnego, ponieważ nie wykazano, że nieruchomości należące do ich poprzednika prawnego zostały przejęte kwestionowanym orzeczeniem. Sąd administracyjny uznał tę decyzję za przedwczesną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2006 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] stycznia 2006 r. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących solidarnie kwotę 485 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 15 lutego 2007 r. sprawy ze skargi M. D., A. C. i J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2006 r. nr[...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej w sprawie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2006 r., Nr [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących M. D., A. C. i J. D. solidarnie kwotę 485 zł /słownie: czterysta osiemdziesiąt pięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Rz 633/06
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi M. D., J. D. i A. C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2006 r. Nr [...], podjęta na podstawie art. 17 pkt 1, art. 127 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 157 § 1 i 3 k.p.a., utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia 11 stycznia 2006 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. z dnia [...] lutego 1968 r. znak [...] o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości znajdujących się we wsi D.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i przedstawionych przez organ akt administracyjnych sprawy wynika, że M. D., J. D. i A. C., reprezentowani przez radcę prawnego W. M., wystąpili do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności wymienionej wyżej decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. z uwagi na jej wydanie bez podstawy prawnej oraz przeprowadzeniu postępowania z rażącym naruszeniem prawa. Podali, że są spadkobiercami D. D., który był współwłaścicielem gospodarstwa rolnego położonego we wsi D. powiat S. W skład nieruchomości oznaczonej w księdze wieczystej nr [...] wchodziły działki katastralne nr 2890, 2891, 2892, 2893 i 2894. D. D. nie powrócił po II wojnie światowej do Polski, a jego żona z trojgiem dzieci została przesiedlona na Ziemie Zachodnie. O toczącym się postępowaniu i wydanej w 1968 r. decyzji o przejęciu gospodarstwa przez Skarb Państwa D. D. nigdy nie był powiadomiony, decyzja nie była doręczona ani ogłoszona żadnej stronie. Wnioskodawcy podnieśli też, że kwestionowana decyzja wydana została w 1968 r., tymczasem z dniem wejścia w życie Kodeksu cywilnego, tj. 1.01.1965 r. utraciły moc prawną przepisy dekretu z dnia 5 września 1947 r. o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do Z.S.R.R. (Dz. U. Nr 59, poz. 318, ze zm.) oraz dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających we faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. Nr 46, poz. 339).
Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] lutego 1968 r.
W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że wymienione orzeczenie stanowi o przejęciu we wsi D. gruntu o powierzchni 1315,9220 ha po osobach przesiedlonych i repatriowanych, nie władających przedmiotowymi gruntami. W treści decyzji enumeratywnie wskazano jakie działki zostały przejęte, a decyzja została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] kwietnia 1968 r. Nr [...] poz. [...].
Oceniając wniosek o stwierdzenie nieważności Kolegium przypomniało, że zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności może żądać wyłącznie strona czyli osoba uprawniona posiadająca interes prawny. Stronami w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu na Skarb Państwa nieruchomości mogą być jedynie osoby, którym w chwili wydawania takiej decyzji przysługiwało prawo własności do przejętych nieruchomości lub następcy prawni tych osób.
Decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. zawiera szczegółowe wskazanie jakie nieruchomości zostały przejęte na rzecz Skarbu Państwa kwestionowanym orzeczeniem, wymieniając iż przejęcie dotyczyło ogółem 1315,9220 ha gruntu położonego we wsi D. W decyzji nie określono poprzednich właścicieli przejętych gruntów.
W ocenie organu zebrana dokumentacja w sprawie uniemożliwia określenie, iż nieruchomości stanowiące uprzednio współwłasność D. D. zostały przejęte przedmiotowym orzeczeniem. Zawarte w aktach archiwalne kopie Lwh są jedynie potwierdzeniem faktu, iż do znajdujących się na terenie D. parceli gruntowych D. D. przysługiwało prawo współwłasności, nie wykazano natomiast, że parcele te na dzień przejęcia ich na rzecz Skarbu Państwa nadal stanowiły współwłasność D. D. Nie wykazano zatem, by nieruchomości należące uprzednio do ojca wnioskodawców zostały przejęte kwestionowanym orzeczeniem. Brak jest tym samym możliwości stwierdzenia, iż obecnie M. D., J. D. i A. C. legitymują się jakimkolwiek tytułem prawnym w stosunku do nieruchomości objętych postępowaniem zakończonym decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. z dnia [...] lutego 1968 r., co mogłoby stanowić podstawę do uznania ich za osoby uprawnione do żądania stwierdzenia nieważności tej decyzji.
W tych okolicznościach Kolegium w oparciu o art. 157 § 3 k.p.a. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wymienionej decyzji.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonym imieniem wszystkich wnioskodawców radca prawny W. M. zarzuciła, iż decyzja została wydana przedwcześnie. Powołała się na pismo procesowe z 19.12.2005 r., w którym powiadomiła organ, że zleciła uprawnionemu geodecie przeprowadzenie synchronizacji działek celem ustalenia jaka jest obecnie numeracja działek ujętych poprzednio jako nr 2890, 2891, 2892 i 2894 z księgi Lwh [...]. Badanie to nie zostało jeszcze wykonane. W decyzji nacjonalizacyjnej orzeczono, że przejmuje się działki według stanu prawnego z 17.09.1947 r., ale oznaczono je według nowej numeracji z 1968 r. Nie ustalono jaka była numeracja wg stanu z 1947 r. ani kto był ich ostatnim właścicielem.
We wniosku wskazano ponadto, że strony są zmuszane do ustalania okoliczności, które powinien ustalić organ administracyjny przy wydawaniu decyzji nacjonalizacyjnej.
W piśmie zawarto też wniosek o zwrócenie się do Starosty, by podał jaka jest aktualna numeracja działek ujętych w księdze Lwh oraz nadesłanie akt sprawy związanej z postępowaniem administracyjnym o wykonanie nowego oznaczenia geodezyjnego działek we wsi D.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] maja 2006 r. utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] stycznia 2006 r., podkreślając, że interes prawny w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu na Skarb Państwa nieruchomości posiadać mogą jedynie osoby, którym w chwili wydawania takiej decyzji przysługiwało prawo własności do przejętych gruntów lub spadkobiercy tych osób.
W decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. wskazano, że na Skarb Państwa przeszły nieruchomości znajdujące się we wsi D. wraz z przynależnościami, po osobach repatriowanych do ZSRR i po osobach nie zamieszkałych w tym czasie w tej wsi i nie władających bezpośrednio swymi nieruchomościami. Wskazanie w decyzji numeracji przejmowanych działek nastąpiło w oparciu o ujecie ich stanu posiadania przez Skarb Państwa w rejestrze ewidencji gruntów II etapu. Łącznie przejęto grunt o powierzchni 1315,9220 ha, bez wskazania jednak poprzednich właścicieli z uwagi na brak możliwości dokonania tego ustalenia.
Przeprowadzony dowód w postaci akt administracyjnych związanych z procesem regulacji i wymiany gruntów we wsi D. nie pozwolił na dokonanie ustalenia, iż przejęte kwestionowanym orzeczeniem grunty odpowiadają parcelom z Lwh o nr [...], do których prawo własności przysługiwało uprzednio D. D. Nie dowiedziono również, iż na dzień przejęcia gruntów poprzednikowi prawnemu wnioskodawców nadal przysługiwało prawo własności do nieruchomości we wsi D. Na podstawie przedłożonego przez Starostę porównania stanu archiwalnego z Lwh [...] ze stanem ewidencyjnym określić można jedynie aktualny numer ewidencyjny działki w skład której weszły parcele z Lwh o nr [...].
Kolegium dodatkowo naprowadziło, że w przypadku dokonania przez wnioskodawców dodatkowych ustaleń w sprawie czy też odnalezienia innych dowodów, na podstawie których możliwe byłoby stwierdzenie, iż grunty należące do poprzednika prawnego wnioskodawców zostały jednak przejęte kwestionowaną decyzją, może stanowić podstawę do ponownej analizy całej dokumentacji zebranej w sprawie. Jednak wobec dotychczasowych ustaleń zasadne jest nadal stanowisko, iż obecnie M. D., J. D. i A. C. nie mogą być uznani za stronę postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
M. D., J. D. i A. C., reprezentowani przez radcę prawnego W. M. zaskarżyli tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący podnoszą, iż przedkładając odpis z księgi Lwh udowodnili, że mają interes prawny w stwierdzeniu nieważności decyzji z 1968 r., albowiem wskazuje ona stan prawny istniejący na dzień przejęcia tj. 17.09.1947 r., wynikający właśnie z księgi Lwh. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że przeprowadzony dowód w postaci akt administracyjnych związanych z regulacją i wymianą gruntów we wsi D. pozwolił ustalić aktualny numer ewidencyjny działki w skład której weszły parcele z Lwh [...], ale nie wskazano numeru tej działki. Tymczasem skarżący przedkładają mapę przeglądową stanów prawnych nieruchomości wykonaną przez uprawnionego geodetę, z której jednoznacznie wynika, ze działki o numerach 2890, 2891, 2892, 2893 i 2894 weszły w skład działki nr 953, która została wymieniona w decyzji z 1968 r. jako przejęta na rzecz Skarbu Państwa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, z przyczyn przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. uznało za nieuzasadniony, gdyż na tym etapie dokonywało jedynie oceny zasadności wniosku pod względem formalnym. Informacyjnie podano również, ze pełnomocnik wnioskodawców złożyła również skargę do WSA w Rzeszowie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność odwołania od decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. z dnia [...] lutego 1968 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli we wskazanym wyżej zakresie Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Dotyczy ona decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania w jednym z trybów nadzwyczajnych – stwierdzenia nieważności. Wydanie takiej decyzji przewiduje art. 157 § 3 k.p.a., a poprzedzać je powinno postępowanie wyjaśniające, w którym organ bada kwestie formalne – czy istnieje rozstrzygnięcie, które może być w tym trybie wzruszone, czy z żądaniem stwierdzenia nieważności wystąpił legitymowany podmiot oraz czy wnioskodawca wskazał jedną z przesłanek wymienioną w art. 156 § 1 k.p.a. Decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności nie może natomiast dotyczyć ustalenia czy przyczyny nieważności rzeczywiście miały miejsce, ponieważ rozpatrywanie kwestii merytorycznych nie jest istotą postępowania wyjaśniającego i powinno zostać wyjaśnione w dalszym postępowaniu rozpoznawczym, jakie toczy się po wszczęciu postępowania o stwierdzenie nieważności (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 grudnia 1994 r., I SA 1143/93, ONSA 1995/3/155, z dnia 8 listopada 1995 r., III SA 182/95, ONSA 1996/4/167). Podkreślić też należy, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ nie jest związany żądaniem strony. W wyroku z dnia 12 stycznia 1994 r., II SA 2164/92, ONSA 1995/1/32 Sąd uznał, że "organ nadzoru stwierdza nieważność decyzji lub wydanie jej z naruszeniem prawa (art. 158 § 2 k.p.a.) w takim zakresie, w jakim ustali występowanie wady określonej w art. 156 § 1 k.p.a., bez względu na granice żądania zgłoszonego przez stronę żądającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji".
Decyzja o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wydana na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. jest więc wynikiem oceny zdolności do działania w sprawie osoby wnoszącej żądanie, legitymacji strony, wykazania tego, że nie istnieje decyzja (nieostateczna lub ostateczna), której ważność należy poddać ocenie, istnienia przeszkód prawnych ustanowionych w ustawach odrębnych (B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H.Beck, Warszawa 2004, s. 743).
W przedmiotowej sprawie o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. z dnia [...] lutego 1968 r. Nr [...] zwrócili się M. D., J. D. i A. C., przedkładając wraz z wnioskiem kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego w S. stwierdzającego nabycie przez nich spadku po D. D., zmarłym w 1993 r. oraz kserokopię wykazu zamkniętego Lwh nr [...] obejmującego działki nr 2890, 2891, 2892, 2893 i 2894, z którego wynika, że na podstawie "dekretu dziedzictwa z 1 lutego 1937 r. i zaświadczenia z 5 czerwca 1937 r. (...) wpisuje się prawo własności tej realności na rzecz: J. D. w 4/8 cz., D. D. s. J. w 2/8 cz., M. i mał. L. D. s. J. po 1/8 cz.. Do akt sprawy dołączone też zostały materiały dotyczące przeprowadzonej w 1963 r. regulacji i wymiany gruntów we wsi D. oraz porównanie stanu archiwalnego ze stanem ewidencyjnym, z którego wynika, że parcele gruntowe nr 2890-2894 wykazane w Lwh nr [...] wchodzą obecnie w skład działki nr ewid. 982 o pow. 44,25 ha i pozostają własnością Skarbu Państwa, we władaniu [...].
Rozpoznając wniosek skarżących Kolegium wskazało, że zgromadzone dowody, w szczególności dotyczące regulacji i wymiany gruntów we wsi D. nie pozwoliły na dokonanie ustalenia, iż przejęte kwestionowanym orzeczeniem grunty odpowiadają parcelom z Lwh o nr [...], do których prawo własności przysługiwało uprzednio D. D., jak również nie dowiedziono, że na dzień przejęcia gruntów prawo własności przysługiwało mu nadal. Te przyczyny zadecydowały o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności.
W ocenie Sądu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest przedwczesna, zapadła bowiem bez wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
W podstawie prawnej kwestionowanego orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. wskazano przepisy dwóch aktów prawnych: art. 1 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających we faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. Nr 46, poz. 339) oraz art. 1 i art. 3 ust. 1 dekretu z dnia 5 września 1947 r. o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do Z.S.R.R. (Dz. U. Nr 59, poz. 318, ze zm.).
Art. 1 pierwszego z wymienionych dekretów przewidywał możliwość przejęcia nieruchomości ziemskich położonych na wymienionych w nim terenach wówczas, gdy nie pozostawały we faktycznym władaniu właściciela. Ustawodawca ustanowił też szczególny sposób określania przejmowanych na własność Państwa nieruchomości ziemskich, w razie gdy ich granice zostały zatarte oraz tryb postępowania w przypadku, gdy właściciel nieruchomości nie jest znany. Kwestie te uregulowane zostały w przepisie wykonawczym – rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950 r. (Dz. U. Nr 45, poz. 416). W przypadku, gdy właściciel przejmowanej nieruchomości nie był znany, decyzja winna zawierać wzmiankę o tym, a samo orzeczenie podlegało ogłoszeniu w dzienniku wojewódzkim, w pozostałych wypadkach decyzja winna być doręczona stronom. Ponadto § 1 rozporządzenia stanowił, że w razie zatarcia granic przejmowanej nieruchomości w orzeczeniu określa się ją przez opis granic zespołów gruntów składających się na tę nieruchomość lub przez wymienienie nieruchomości o ustalonych granicach, które bezpośrednio otaczają ten zespół gruntów. Wymienione przepisy nie dozwalały natomiast na globalne przejmowanie gruntów położonych na terenie określonej wsi przez wymienienie tylko łącznej powierzchni i bez przypisania określonych nieruchomości poszczególnym właścicielom wymienionym w decyzji, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 listopada 1999 r., sygn. akt IV SA 1632/97, System orzecznictwa LEX Nr 48665. Sformułował tezę, że przepisy dekretu z 1949 r. (...) nie przewidywały przejmowania z mocy prawa tych gruntów, które nie były we władaniu właścicieli, lecz dopuszczały możliwość takiego przejęcia i nie mogły być traktowane jako podstawa nacjonalizacji gruntów przez wydanie orzeczeń administracyjnych, które orzekały o przejmowaniu areału wskazanego tylko co do wielkości powierzchni bez wyszczególnienia gruntów składających się na nieruchomość ziemską, należącą do danego właściciela.
Podobne zresztą wnioski wynikają z lektury przepisów dekretu z dnia 5 września 1947 r. o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do Z.S.R.R. Wskazany w podstawie prawnej orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. art. 1 tego dekretu w ust. 1 przewidywał przejście z mocy prawa na własność Państwa mienia osób przesiedlonych do Z.S.R.R, pozostałego na obszarze Państwa Polskiego z chwila przesiedlenia tych osób bez odszkodowania. Orzeczenie stwierdzające fakt przejścia nieruchomości ziemskich na własność Państwa i jego datę wydawały po myśli z art. 3 ust. 1 powiatowe władze administracji ogólnej, zaś procedura wydawania tych orzeczeń uregulowana została w rozporządzeniu Ministra Skarbu i Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 15 lipca 1948 r. (Dz. U. Nr 37, poz. 271). Zgodnie z jego § 2 orzeczenie o przejęciu, obejmujące mienie jednej lub więcej osób, winno określać imię i nazwisko osoby przesiedlonej, rodzaj mienia, w przypadku nieruchomości – miejsce położenia, wskazanie księgi wieczystej i wymienionych w niej wpisów w tej księdze oraz datę przejścia mienia. Także więc i te przepisy nie dozwalały na globalne przejmowanie gruntów położonych w określonej wsi bez wyszczególnienia nieruchomości i ich właścicieli.
Stwierdzenie zatem organu, że w kwestionowanym przez skarżących orzeczeniu nie określono poprzednich właścicieli gruntów, w świetle przytoczonych unormowań może oznaczać, że orzeczenie to dotknięte jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., nie może natomiast być równoznaczne z brakiem przyznania skarżącym legitymacji strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tego orzeczenia.
Skarżący wykazali bowiem, że ich poprzednik prawny został w 1937 r. współwłaścicielem nieruchomości oznaczonych nr od 2890 do 2894 położonych we wsi D.
Do wyjaśnienia pozostawała kwestia czy nieruchomości te weszły w skład działek objętych orzeczeniem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. z dnia [...] lutego 1968 r. Takich ustaleń organ nie poczynił, co czyni zaskarżoną decyzję przedwczesną i wydaną z naruszeniem art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. Przepisy te obligują organ do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej rozstrzygnięcia, po wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, przy uwzględnieniu słusznego interesu strony i zastosowaniu zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Z obowiązków tych nie zwalnia organu fakt, że postępowanie toczyło się na wniosek skarżących.
W niniejszej sprawie organ zwrócił się (z inicjatywy zresztą skarżących) do Starosty S. o zbadanie stanu ewidencyjnego nieruchomości we wsi D. wykazanych w Lwh nr [...], jednakże kwestia ta nie została w pełni wyjaśniona. Ustalono bowiem jedynie obecne oznaczenie ewidencyjne działek od 2890 do 2894, bez wskazania jak były one oznaczone lub w skład jakich nieruchomości weszły według numeracji przyjętej w kwestionowanym orzeczeniu .
Z dołączonej do skargi "Mapy przeglądowej stanów prawnych nieruchomości w skali 1:2880", sporządzonej przez uprawnionego geodetę wynika, że obszar parcel gruntowych nr 2890, 2891, 2892, 2893 i 2894 jest częścią składową obszaru działki nr 953 według oznaczenia na mapach z 1963 r.
Kwestia ta winna być przedmiotem uwagi organu przy ponownym rozpatrywaniu wniosku skarżących. Biorąc pod uwagę poczynione wyżej uwagi odnoszące się do postępowania dowodowego i pamiętając również o tym, że niedopuszczalne jest przerzucanie ciężaru gromadzenia dowodów na stronę, organ prześledzi - w razie potrzeby przy pomocy biegłego geodety - zmiany gruntowe w zakresie nieruchomości wykazanych jako parcele gruntowe w Lwh nr [...] i ustali czy orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. z [...].02.1968 r. obejmuje wymienione we wniosku parcele.
Mając na uwadze przytoczone wyżej względy i uznając, iż stwierdzone naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd uwzględnił skargę i w oparciu o art. 145 § 1 pkt lit. c) P.p.s.a. uchylił obie zapadłe w sprawie decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego
Z uwagi na negatywny charakter zaskarżonej decyzji, która nie przyznaje żadnych praw i obowiązków, Sąd odstąpił od określenia czy i w jakim zakresie decyzja ta nie może być wykonana (art. 152 P.p.s.a.).
O kosztach Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 209 P.p.s.a., uwzględniając w tym zakresie wniosek pełnomocnika skarżących.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło