II SA/Rz 636/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi wg kategorii B postanawia I. Umorzyć postępowanie o zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych, II. Ustanowić dla wnioskodawcy adwokata. Wyrokiem z dnia 18 lutego 2009 r. sygn. akt j.w. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2008 r. Nr [...]. W wyniku wniosku skarżącego zostało sporządzone i doręczone mu uzasadnienie tego wyroku, po czym kolejnym wnioskiem zwrócił się on o przyznanie prawa pomocy "w formie ustanowienia pełnomocnika do sporządzenia kasacji i zwolnienia go z opłat". W jego uzasadnieniu wnioskodawca wskazał na swój wiek (70 lat), bardzo złą sytuację materialną (oprócz świadczenia z pomocy społecznej nie posiada żadnych źródeł dochodu) i wydane z uwagi na zły stan zdrowia orzeczenie o niepełnosprawności. Z zawartego we wniosku i złożonego w wyniku wezwania (także na formularzu PPF) dodatkowego oświadczenia oraz dołączonych załączników wynika, iż: - skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i matką; zamieszkujący uprzednio z nimi synowie "wyjechali w poszukiwaniu pracy i rzadko przebywają w domu" (wg załączonych kserokopii decyzji PUP w L. żona i synowie skarżącego utracili przysługujący im wcześniej status osób bezrobotnych), - zajmowany przez nich lokal mieszkalny stanowi praktycznie jedyny wartościowy składnik majątku i jest własnością matki skarżącego (na nią są wystawiane faktury z tytułu należności za dostawę wody i odprowadzenie ścieków, wywóz śmieci, energię elektryczną), jego starszy syn jest posiadaczem 2 samochodów osobowych, tj. Opla Vectry (rok prod. 1990) i Poloneza Atu (z 1996 r), - uzyskiwane przez nich dochody obejmują przyznany J. P. przez GOPS w H. zasiłek stały w kwocie 351 zł./m-c, zasiłek okresowy (do 30 kwietnia 2009 r.) jego żony 175zł./m-c oraz emeryturę jego matki w wysokości 775 zł. (netto). Rozpatrując złożony wniosek stwierdzono, co następuje: J. P. na podstawie postanowienia z dnia 13 listopada 2008 r. korzysta już w niniejszej sprawie z prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. Skoro zatem został już w całości zwolniony od obowiązku ich ponoszenia, ponowne składanie wniosku w tym zakresie jest zbędne i skutkuje umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego. W tej jednak sytuacji wniosek o "ustanowienie pełnomocnika do sporządzenia kasacji" podlega analizie pod względem spełniania przez skarżącego przesłanki do przyznania całkowitego prawa pomocy, a więc wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania - art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Mając na uwadze okoliczności dotyczące sytuacji materialno - bytowej skarżącego wynikające z udzielonych informacji o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz tzw. przymus adwokacki w zakresie sporządzania skarg kasacyjnych od wyroków wydawanych przez wojewódzkie sądy administracyjne stwierdzono zasadność wniosku J. P. o ustanowienie zastępcy prawnego; w tym zakresie – mimo braku wskazania przez skarżącego w rubryce nr 4 formularza PPF i w dodatkowym oświadczeniu – o ustanowienie jakiego pełnomocnika (radcy prawnego lub adwokata) wnosi, uznaniowo postanowiono o wyborze adwokata. Wynika to przede wszystkim z bardzo niskich dochodów jego i zamieszkujących z nim członków rodziny i to nawet przyjmując zgodnie z oświadczeniem, że do osób z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe oprócz żony należy jego matka; odmienne informacje wynikają z załączonych kserokopii decyzji "zasiłkowych" (wg nich matka prowadzi odrębne gospodarstwo), przy czym z uwagi na praktyczną nieobecność w domu nie uwzględniono synów skarżącego wobec braku podstaw do przyjęcia, iż może on liczyć na jakiekolwiek wsparcie z ich strony. W tym przedmiocie brak jest podstaw do kwestionowania twierdzenia skarżącego o bardzo złej sytuacji materialnej. Będącą do dyspozycji 3 osób kwotę 1301 zł. (od maja 2009 r. 1126 zł.) należy uznać za wystarczającą do pokrycia jednie ich podstawowych potrzeb życiowych i to w bardzo ograniczonych zakresie; skutkuje to brakiem możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności (podkreślenia wymaga zwłaszcza to, iż pobierane obecnie przez skarżącego i jego żonę świadczenia w postaci zasiłków pochodzą ze źródeł pomocy społecznej). Skarżący wraz z domownikami nie dysponuje także żadnymi zasobami finansowymi, składnikami majątkowymi przynoszącymi dochód lub których ewentualne spieniężenie mogłyby stanowić źródło pokrycia kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Z uwagi na wiek i stan zdrowia nie ma też żadnych możliwości podjęcia pracy zarobkowej i poprawy w ten sposób swojej sytuacji finansowej. Powyższe informacje korelują z wcześniejszymi, stanowiącymi podstawę przyznania skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych. Jak wynika z ich porównania, jego sytuacja materialna od tego czasu nie zmieniła się, co uniemożliwia chociażby częściowe partycypowanie przez niego w kosztach postępowania. Ponieważ możliwości płatnicze osoby wnioskującej stanowią jedyny ustawowy wyznacznik przyznawania prawa pomocy a skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej wymaga jej sporządzenia przez osobę uprawnioną, w sytuacji gdy skarżący nie jest w stanie wygospodarować na to środków we własnym zakresie, zasadnym jest uwzględnienie złożonego przez niego wniosku i ustanowienie dla niego w ramach prawa pomocy adwokata. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 258 § 3 i art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.