II SA/Rz 636/12

PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-11-28

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, pomimo zwolnienia od kosztów sądowych, spełnia przesłanki do przyznania częściowego prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, biorąc pod uwagę jej sytuację materialną i rodzinną?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca spełniła przesłanki do przyznania częściowego prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Mimo zwolnienia od kosztów sądowych, jej sytuacja materialna, charakteryzująca się brakiem oszczędności i dochodami ledwie pokrywającymi bieżące wydatki, uniemożliwia jej poniesienie kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Odmowa ustanowienia adwokata pozbawiłaby ją możliwości skorzystania z ustawowych uprawnień, w tym z kontroli instancyjnej orzeczenia.
Stan faktyczny
Skarżąca M. B. złożyła wniosek o ustanowienie adwokata w związku z wniesieniem skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił jej skargę na decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Wnioskodawczyni wskazała na swoją sytuację materialną jako osobę bezrobotną, której dochody męża wystarczają jedynie na bieżące wydatki. W skład jej gospodarstwa domowego wchodzą mąż, syn i schorowana ciotka, nad którą sprawuje opiekę. Posiadają dom i nieruchomość rolną, jednak ich dochody i wydatki są bilansujące się.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata. Wyrokiem z dnia 27 września 2012 r. sygn. akt j.w. WSA w Rzeszowie oddalił skargę M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2012 r. Nr [...], wydaną w przedmiocie odmowy przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Po sporządzeniu i doręczeniu skarżącej uzasadnienia wyroku, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, wnioskiem złożonym na obowiązującym osoby fizyczne w postępowaniu sądowoadministracyjnym formularzu PPF zwróciła się ona o ustanowienie adwokata wskazując, że sytuacja finansowa nie pozwala jej na jego ustanowienie z wyboru. Jest osobą bezrobotną, a zarobki męża wystarczają jedynie na pokrycie bieżących wydatków. Wg zawartego we wniosku oświadczenia, we wspólnym gospodarstwie domowym (oprócz męża) pozostaje wraz z 18-letnim synem oraz 83-letnią ciotką, nad którą – jak wynika z akt sprawy – sprawuje opiekę (z tytułu czego ubiega się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego). Posiadany przez nich majątek to dom o pow. 100 m² oraz nieuprawiana z uwagi na brak odpowiedniego sprzętu nieruchomość rolna o pow. 1,61 ha. Na uzyskiwane przez członków gospodarstwa domowego dochody (brutto) składa się wynagrodzenie za pracę męża wnioskodawczyni (2270 zł.) oraz świadczenie socjalne wraz z dodatkiem opiekuńczym ciotki (745 zł.). Wykazane wydatki obejmują: opłaty za energię elektryczną i gaz – 100 zł./m-c, zakup opału – 4000 zł./rok, żywności – 750 zł./m-c, dojazd męża do pracy do R. (100 km) – 300 zł./m-c, utrzymanie syna (ucznia LO w R., obejmujące m.in. opłaty za stancję, wyżywienie itp.) – 670 zł./m-c, koszty utrzymania ciotki (środki higieny, opatrunki, leki itp.) – 710 zł./m-c, ubezpieczenia skarżącej w KRUS – 122 zł./m-c. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: Wniosek skarżącej o ustanowienie adwokata (mimo przysługującego jej z uwagi na przedmiot sprawy ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych) dotyczy przyznania częściowego prawa pomocy, które zgodnie z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Niezbędnym tego warunkiem – stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy - jest wykazanie przez osobę wnioskującą braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonana na podstawie powyższych informacji ocena całokształtu sytuacji materialno – bytowej M. B. wskazuje, że przesłanka ta została przez nią spełniona. Wobec braku jakichkolwiek oszczędności czy składników majątkowych przynoszących dochody, jedyne źródło pokrycia przez skarżącą wydatków związanych z ustanowieniem adwokata z wyboru należałoby upatrywać w wynagrodzeniu za pracę jej męża i świadczeniu pobieranym przez jej ciotkę. Wobec zawartego w uzasadnieniu wniosku wskazania, że zarobki męża wystarczają jedynie na bieżące wydatki, a przeznaczane na utrzymanie ciotki bilansują się z pobieranym przez nią świadczeniem, zbadania w kontekście koniecznego utrzymania wymaga wzajemna relacja tych dochodów do wydatków. Rozliczenie tych ostatnich w stosunku miesięcznym daje kwotę ok. 2235 zł., a więc równoważną z tymi dochodami w ujęciu netto. Ponieważ rodzaj tych wydatków wskazuje, że dotyczą one zaspokajania podstawowych i niezbędnych potrzeb związanych z bieżącym utrzymaniem a ich wysokość nie nasuwa wątpliwości co do zgodności z rzeczywistością, przemawia to za uznaniem zasadności złożonego przez M. B. wniosku, związanej z brakiem po jej stronie możliwości poczynienia dodatkowych oszczędności i wygospodarowania środków na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Odmienne uznanie pozbawiałoby ją możliwości skorzystania w pełni z przysługujących ustawowo uprawnień, w tym do kontroli instancyjnej orzeczenia Sądu I instancji. Stosownie do powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło