II SA/Rz 637/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie NSA Anna Lechowska WSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 12 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi K.G. FHU "K." na decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia (...) czerwca 2007 r. Nr (...) w przedmiocie kary pieniężnej za niewłaściwe postępowanie z powstającymi w czasie produkcji ubocznej produktami pochodzenia zwierzęcego -skargę oddala- Uzasadnienie do wyroku z dnia 13 grudnia 2007 r. Decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r., Nr [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA w zw. z art. 3, art. 4, art. 6, ust. 2, art. 26 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2006r. Nr 17, poz. 127 ze zm.), art. 3 , ust. 1 i ust. 2, pkt 5, lit b oraz art. 15, ust. 2, pkt 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2004r. Nr 33, poz. 287 ze zm.), art. 6 rozporządzenia (WE) Nr 1774/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 października 2002 r. ustanawiającego przepisy sanitarne dotyczące produktów pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, art. 54 rozporządzenia (WE) Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. UE L 165 z 30.04.2004 r., str. 1), rozporządzenia MRiRW z dnia 19.12.2006 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2007 r., Nr 2, poz. 22) po rozpatrzeniu odwołania K. G. od decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] kwietnia 2007 r., Nr [...] nakładającej karę pieniężną utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu podano, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii wymierzył K. G. właścicielce zakładu rozbioru mięsa FHU "K." K. G. karę pieniężną w wysokości 5000 zł za niewłaściwe postępowanie z powstającymi w czasie produkcji ubocznymi produktami pochodzenia zwierzęcego. W odwołaniu od tej decyzji K. G. zarzuciła naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 KPA, błędne zastosowanie i interpretowanie rozdziału VI załącznika II do rozporządzenia (WE) Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych. Organ II instancji uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Powiatowy Lekarz Weterynarii przeprowadził w dniu 21 marca 2007r. kontrolę okresową w zakładzie rozbioru mięsa FHU "K." K. G. Organ stwierdził występowanie tam nieprawidłowości, tj. brak odpadów poprodukcyjnych stanowiących materiał kategorii 3 oraz braki w dokumentacji dotyczącej ich gromadzenia (rejestr) i wysyłek (dokument handlowy) odpadów produkcyjnych w okresie od ostatniego przekazania odpadów do utylizacji do dnia przedmiotowej kontroli, tj. od 15 grudnia 2006 r. do 21 marca 2007 r. do zatwierdzonego zakładu utylizacyjnego pomimo trwania przez cały ten okres procesu rozbioru i produkcji mięsa w zakładzie. Nieprawidłowości te stwierdzone były również w trakcie wcześniej przeprowadzonych kontroli zakładu w dniu 18.10.2006 r. Organ II instancji przeprowadził w dniu 28 maja 2007 r. kontrolę w zakładzie, która potwierdziła występowanie nieprawidłowości dotyczących niewłaściwego postępowania w zakresie zagospodarowywania ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego kategorii 3. Kontrolujący stwierdził brak ciągłości wpisów w rejestrze pozyskiwanego materiału kategorii 3, niezgodności co do ilości materiału kategorii 3 wpisanego w prowadzonym rejestrze z ilością materiału kategorii 3 wykazaną w dokumentach handlowych w odniesieniu do stanu faktycznego w magazynie przechowywania materiału kategorii 3. Ponadto właścicielka oświadczyła podczas kontroli do protokołu, że część materiału kategorii 3 zostaje wykorzystana jako karma dla własnych psów. Art. 3 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. Nr 17, poz. 127) m. in. stanowi, że sposób postępowania z produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego kategorii 1, 2 i 3, powstającymi przy produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego, jest określony w przepisach rozporządzenia (WE) Nr 1774/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 października 2002 r. ustanawiającego przepisy sanitarne dotyczące produktów pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi. Powołane przepisy szczegółowo określają sposób postępowania z ubocznymi produktami pochodzenia zwierzęcego kategorii 1, 2 i 3 w zakładach produkujących żywność dla ludzi, a Powiatowy Lekarz Weterynarii zgodnie z ustawowymi kompetencjami ma prawo i obowiązek egzekwowania ich przestrzegania. Zgodnie z przepisami art. 6 rozporządzenia 1774/2002 z dnia 3 października 2002 r. w prowadzonym przez K. G. zakładzie rozbioru mięsa powstają, podczas procesu technologicznego, wyłącznie surowce kategorii 3, które muszą być gromadzone, przewożone i niezwłocznie identyfikowane zgodnie z art. 7. Surowce te z wyjątkami, dla których przewidziano inaczej w art. 23 i 24, podlegają : bezpośredniemu usuwaniu jako odpady przez spalenie w zatwierdzonej spalarni, przetworzeniu w zakładzie przetwórczym lub innym procesom wymienionym w art. 6, ust. 2. W związku z tym, że zakład posiada umowę na odbiór odpadów kategorii 3 z zakładem przetwórczym w grę wchodzi, tylko i wyłącznie, wysyłka tego materiału do przedmiotowego zakładu utylizacyjnego. Oznacza to, że surowiec kategorii 3, powstający w tym zakładzie, nie może być w żaden inny sposób zagospodarowany, jak przez przetworzenie w całości w zakładzie utylizacyjnym. Oznacza to również, że nie może być skarmiany przez zwierzęta domowe, np. psy właścicielki zakładu. Hodowla psów właścicielki zakładu nie została zatwierdzona zgodnie z art. 23 w/w rozporządzenia przez właściwego miejscowo Powiatowego Lekarza Weterynarii do skarmiania odpadów kategorii 3 powstających w rzeźniach zwierząt, zakładach rozbioru i/lub przetwórstwa mięsa. Zatem, przedmiotowe zagospodarowanie materiału kategorii 3 było niezgodne z obowiązującymi przepisami. Każde inne zagospodarowanie surowców kategorii 3 wymaga, zgodnie z przepisami, zgody Powiatowego Lekarza weterynarii wydanej w drodze decyzji administracyjnej i tylko w takich przypadkach, które są dopuszczalne w drodze odstępstw zgodnie z art. 23 rozporządzenia 1774/2002. Stwierdzone przez organ I i II instancji w zakładzie nieprawidłowości stanowią dowód w sprawie naruszenia przepisów rozporządzenia Nr 1774/2002 przez stronę odwołującą się. Z akt sprawy wynika również, że strona odwołująca się nie wykonywała poleceń pokontrolnych z poprzednich kontroli urzędowych prowadzonych przez organ Inspekcji Weterynaryjnej w zakresie postępowania z ubocznymi produktami pochodzenia zwierzęcego powstającymi w prowadzonym zakładzie rozbioru mięsa. Twierdzenie strony odwołującej się, że Powiatowy Lekarz Weterynarii wydał kwestionowaną decyzję nie w oparciu o stwierdzone i udokumentowane fakty jest niezgodne z prawdą. Organ I instancji działając zgodnie z art. 54 rozporządzenia (WE) Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. UE L 165 z 30.04.2004, str. 1), na podstawie art. 27 ust 1 i art. 26, ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2006r. Nr 17, poz. 127) oraz § 1 pkt 6 rozporządzenia MRiRW z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2007 r. Nr 2, poz. 22) zasadnie nałożył karę pieniężną, na stronę odwołującą się, za nieprzestrzeganie przepisów rozporządzenia (WE) Nr 1774/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 października 2002 r. ustanawiającego przepisy sanitarne dotyczące produktów pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi. Wysokość kary pieniężnej nałożona została w najniższej wysokości przewidzianej przepisami. Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżyła K. G. i zarzucając naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 KPA, oraz naruszenie "prawa żywnościowego" poprzez błędne zastosowanie i interpretowanie rozdziału VI załącznika II do rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji, zwrotu zapłaconej kary 5.000 zł wraz z odsetkami oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów sądowych. W uzasadnieniu skargi podano, że nie stwierdzono, by materiał K3 był usuwany z zakładu w sposób niezgodny z przepisami. Zakład dysponuje odpowiednimi urządzeniami, jak konfiskator i zamrażarka przeznaczonymi do gromadzenia surowca K3. Surowiec ten jest w zakładzie prawidłowo klasyfikowany i identyfikowany. Zakład ma podpisaną umowę z zakładem utylizacyjnym. Surowiec kat.3 pozyskiwany w zakładzie usuwany jest zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Zarzut braku lub małej ilości surowca kategorii 3 produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego zakwalifikowanych, jako kategorii 3, a także fakt niestwierdzenia zwiększających się ilości gromadzonego surowca kat. 3 nie stanowi naruszenia rozporządzenia nr 1774/2002 z dnia 3 października 2002 r. W tym rozporządzeniu, a także w innych aktach prawnych dotyczących postępowania z produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego brak jest określenia ilości surowca kat. 3, który należy uzyskać poddając rozbiorowi określoną partię półtusz wieprzowych. Zakład poddaje rozbiorowi średnio te same ilości mięsa, w związku z powyższym ilość surowca kat.3 nie musi ulegać znacznemu zwiększeniu. W dniu 28 maja 2007 r. podczas kontroli w związku z odwołaniem od decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii nr [...]kontrolującemu przedłożono, potwierdzone przez zakład utylizacji HDI (Handlowy Dokument Identyfikacyjny) na odbiór materiałów K3 m. in. z dnia 20.03.2007 r., co wyjaśnia brak materiału K3 w dniu kontroli przeprowadzonej przez Powiatowego Lekarza Weterynarii 21.03.2007. Wojewódzki Lekarz Weterynarii powołuje się na to, że organ I instancji ustalił braki dokumentacji dotyczącej gromadzenia materiału K3 (rejestr) i wysyłek (dokument handlowy). Jest to niezgodne z treścią protokołu kontroli Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia 21.03.2007 r. W protokole stwierdzono brak materiału K3, a dokumentacja nie była sprawdzana. Wojewódzki Lekarz Weterynarii nie wziął pod uwagę że niezgodność ilości przekazywanego materiału K3 z rejestru polega na tym, że więcej oddano materiału K3 do utylizacji niż zapisano w rejestrze. W momencie wysyłki materiału K3 dokładano materiał K3 ze sklepu firmowego, który mieści się w budynku zakładu, a księgowość jest łączna dla zakładu i sklepu, zatem Handlowy Dokument Identyfikacyjny i faktury są wystawiane łącznie. Stwierdzenie przez Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii, że pies nie może być karmiony materiałem K3 jest niezgodne z interpretacją SANCO. Rozporządzenie (WE) 1774/2002 zezwala na zastosowanie surowej karmy dla zwierząt domowych pochodzącej z części zwierząt poddanych ubojowi (a następnie rozbiorowi), które są zdatne do spożycia przez ludzi, ale nie są przeznaczone do spożycia przez ludzi ze względów handlowych i stanowią surowiec kategorii 3 (art. 6 pkt 1 ppkt a, b cyt. rozporządzenia). Ponadto rozporządzenie określa w art. 1 pkt 2 ppkt a, iż nie ma zastosowania do surowej karmy dla zwierząt domowych pochodzącej z m. in. placówek w których mięso jest dzielone i przechowywane, co ma miejsce w niniejszej sprawie. Karmienie własnego psa takim mięsem nie zagraża w żaden sposób zdrowiu i życiu ludzi. Decyzja administracyjna powinna być wydana w oparciu o stwierdzone i udokumentowane fakty, a nie o przekonanie organu wydającego decyzje. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269) przy czym sąd - z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli aktu administracyjnego we wskazanych wyżej granicach Sąd uznał, że zaskarżone decyzje prawa nie naruszają. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2006r. Nr 17, poz. 127) oraz § 1 pkt 6 rozporządzenia MRiRW z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2007 r. Nr 2, poz. 22). Przepis art. 26 ust. 1 lit. 1 powołanej ustawy przewiduje dla powiatowego lekarza weterynarii możliwość nałożenia kary pieniężnej na prowadzącego przedsiębiorstwo sektora spożywczego, który nie wykonuje obowiązków lub narusza wymagania - w zakresie dotyczących produktów pochodzenia zwierzęcego, określone w rozporządzeniu nr 852/2004 lub w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie art. 14 ust. 2 tego rozporządzenia lub - określone w rozporządzeniu nr 853/2004 lub w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie art. 12. ust. 2 tego rozporządzenia. Powołany przepis § 1 pkt 6 rozporządzenia MRiRW z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego przewiduje wysokość kary pieniężnej w zakresie niespełnienia wymagań określonych w rozporządzeniu nr 852/2004 w załączniku II w rozdziale IV, VI, VII lub X w granicach od 5.000 zł do 33.000 zł. Organy obu instancji przyjęły, że skarżąca, prowadząc przedsiębiorstwo sektora spożywczego nie spełniła wymagań określonych w rozporządzeniu nr 852/2004 w załączniku II w rozdziale VI. Nieprawidłowości stwierdzone przez organy polegały na niewłaściwym postępowaniu w zakresie zagospodarowywania ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego kategorii 3. Organy stwierdziły brak ciągłości wpisów w rejestrze pozyskiwanego materiału kategorii 3, niezgodności co do ilości materiału kategorii 3 wpisanego w prowadzonym rejestrze z ilością materiału kategorii 3 wykazaną w dokumentach handlowych w odniesieniu do stanu faktycznego w magazynie przechowywania materiału kategorii 3, ustaliły, że właścicielka część materiału kategorii 3 wykorzystuje, jako karma dla psów. Dokonane wyżej ustalenia, które przynajmniej, co do wykorzystywania części odpadów kategorii 3, jako karmy dla psów, zostały potwierdzone oświadczeniami skarżącej w pełni uzasadniają zasadność nałożonej na K. G. kary. Sposób postępowania z produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego, powstającymi przy produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego jest określony między innymi w rozporządzeniu (WE) nr 1774/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 października 2002 r. ustanawiającego przepisy sanitarne dotyczące produktów pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi (Dz. Urz. WE L 273 z 10.10.2002, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 37, str. 92) - art. 3 pkt 1 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego. Rozporządzenie to w art. 6 definiuje pojęcie surowca kategorii 3, który powstaje - co pozostaje poza sporem - w zakładzie prowadzonym przez skarżącą. Przepis ten w ust. 2 określa precyzyjnie sposób postępowania z surowcami kategorii 3. Norma ta nie przewiduje możliwości wykorzystania surowca kategorii 3, jako karmy dla psów, chyba iż zostanie on wykorzystany, jako surowiec w wytwórni karmy dla zwierząt domowych zatwierdzonej zgodnie z art. 18 rozporządzenia (sytuacja taka w analizowanej sprawie nie zachodzi). Obowiązkiem skarżącej było przekazanie surowca do utylizacji, zgodnie z zawartą przez nią umową. Mając na uwadze potwierdzone przez skarżącą ustalenia, co do wykorzystywania części odpadów kategorii 3 jako karmy dla psów stwierdzić należy, iż siłą tego faktu dokumentacja w zakresie gromadzenia surowca kategorii 3 i przekazywania odpadów do utylizacji nie mogła być prowadzona w sposób prawidłowy. Przecież zawsze w niej, w stosunku do ilości powstałego surowca kategorii 3, brakowało tego surowca, który skarżąca przeznaczyła do karmienia psów. Surowiec w tym zakresie nie był ani gromadzony, ani przekazywany do utylizacji, ponieważ był zjadany przez psy. Stwierdzone wyżej uchybienia powodują, że wymierzenie skarżącej K. G. kary pieniężnej było w pełni uzasadnione. Skarżąca - prowadząc przedsiębiorstwo sektora spożywczego - dopuściła się naruszenia wymagań określonych w określone w załączniku II, rozdziale VI do rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych. Grzywna została wymierzona w najniższej kwocie, przewidzianej przez przepis § 1 pkt 6 rozporządzenia MRiRW z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził, by przy wydaniu zaskarżonych decyzji doszło do naruszenia przepisów art. 7 i 77 KPA. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności oświadczenie samej skarżącej potwierdza, że części odpadów kategorii 3 wykorzystywana była, jako karma dla psów, więc siłą rzeczy dokumentacja w zakresie gromadzenia surowca kategorii 3 i przekazywania odpadów do utylizacji nie mogła być prowadzona w sposób prawidłowy. W stosunku do ilości powstałego surowca kategorii 3, musiało brakować tego surowca, który skarżąca przeznaczyła do karmienia psów. Surowiec w tym zakresie nie był ani gromadzony, ani przekazywany do utylizacji, ponieważ był zjadany przez psy. Zarzut, iż rozporządzenie (WE) 1774/2002 zezwala na zastosowanie surowej karmy dla zwierząt domowych pochodzącej z części zwierząt poddanych ubojowi (a następnie rozbiorowi), które są zdatne do spożycia przez ludzi, ale nie są przeznaczone do spożycia przez ludzi ze względów handlowych i stanowią surowiec kategorii 3 (art. 6 pkt 1 ppkt a, b cyt. rozporządzenia) oraz iż rozporządzenie 1774/2002 nie dotyczy surowej karmy dla zwierząt domowych pochodzącej z m. in. placówek w których mięso jest dzielone i przechowywane (art. 1 pkt 2 ppkt a rozporządzenia) nie jest zasadny. Rozporządzenie 1774/2002 nie dotyczy istotnie surowej karmy dla zwierząt domowych pochodzącej z m. in. placówek w których mięso jest dzielone i przechowywane, jednak w niniejszej sprawie mamy do czynienia z surowcem kategorii 3, a nie z surową karmą dla zwierząt domowych. Do tej kategorii surowca rozporządzenie ma zastosowanie. Surowiec kategorii 3 może być wykorzystany, jako surowiec w wytwórni karmy dla zwierząt domowych, jednak w wytwórni zatwierdzonej zgodnie z art. 18 rozporządzenia 1774/2002. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.