II SA/Rz 638/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Sędziowie NSA Anna Lechowska NSA Ryszard Bryk Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 21 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zmiany wysokości zaliczki alimentacyjnej -skargę oddala- Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2008 roku [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze – działając w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt.1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 poz. 1071 z 2000 r. ze zm. ) oraz art. 2 pkt.5 i pkt.7, art. 7 , art. 8 , art. 10 ust.1, 7 i 8 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 roku o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej ( Dz. U. nr 86 poz. 732 ze zm.) – po rozpoznaniu odwołania Z. R. od decyzji Burmistrza z [...] maja 2008 roku znak: [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej, utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Wyrokiem z dnia 22 lipca 1999 r. sygn. akt : [...] , ojciec M. i K. R. – G. R. został zobowiązany do płacenia alimentów w wysokości po 180 zł miesięcznie na każdego z synów. Wobec bezskuteczności egzekucji w stosunku do zobowiązanego, Burmistrz Gminy [...], decyzją z dnia [...] pażdziernika 2007 roku przyznał Z. R. zaliczkę alimentacyjną po 180 zł na każdego z synów. Komornik Sądowy Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w R. powiadomił organ, że wyegzekwował za miesiące od września do grudnia 2007 roku część należnych uprawnionym świadczeń alimentacyjnych . W tej sytuacji Burmistrz Gminy [...] decyzją z dnia [...] marca 2008 roku znak: [...] zmienił decyzję własną z dnia [...] pa.ździernika 2007 roku w ten sposób, że zmniejszył zaliczki dla każdego uprawnionego do kwoty 114,14 zł miesięcznie w okresie od 1 stycznia do 31 sierpnia 2008 roku. Wskazana decyzja z [...] marca 2007 roku nie została zaskarżona i stała się ostateczna. Wobec pomniejszenia zaliczki we wskazanym zakresie, nastąpiła nadpłata zaliczki w kwocie 395,16 zł, a Burmistrz Gminy [...] wydał w dniu [...] maja 2008 roku decyzję o zmianie decyzji z dnia [...] pażdziernika 2007 roku poprzez dodanie pkt.II ustalającego wysokość nadpłaconej w okresie od 1 stycznia 2008 roku zaliczki alimentacyjnej w łącznej kwocie 395,16 zł oraz poprzez dodanie pkt. III wskazującego, że nadpłacona kwota zaliczki zostanie potrącona z bieżących świadczeń. Odwołanie od decyzji z [...] maja 2008 roku złożyła Z. R. zarzucając, że znajduje się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej . Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium odwoławcze nie znalazło podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji organu I instancji. Organ wskazał na przepis art. 10a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, zgodnie z którym organ właściwy wierzyciela może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną , na mocy której strona nabyła prawo do zaliczki , jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do zaliczki albo osoba nienależnie pobrała zaliczkę. Organ przytoczył też przepis art. 10 ust. 7 i 8 cytowanej ustawy , wedle których organ właściwy wierzyciela po upływie kwartału dokonuje rozliczenia pomiędzy wypłaconą zaliczką a wyegzekwowanym przez komornika świadczeniem alimentacyjnym. Wysokość zaliczki w następnym kwartale stanowi różnicę pomiędzy świadczeniem alimentacyjnym a wysokością wyegzekwowanego świadczenia alimentacyjnego. Uwzględniając brzmienie powyższych przepisów organ odwoławczy uznał, iż wobec zmiany sytuacji dochodowej rodziny, w związku z wyegzekwowanym przez Komornika sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w R. części należnych uprawnionym świadczeń alimentacyjnych, Burmistrz Gminy [...] obowiązany był do zmiany decyzji z [...] pażdziernika 2007 poprzez zmniejszenie w okresie od 1 stycznia do 31 sierpnia 2008 roku kwoty zaliczki na każdego uprawnionego, rozliczając alimenty za okres od 1 września do 30 listopada 2007 roku. Jednocześnie pomniejszenie zaliczki za wspomniany okres decyzją z dnia [...] marca 2008 roku spowodowało, iż nastąpiła nadpłata w kwocie zaliczki w łącznej wysokości 395,16 zł ( 180 zł – 114,14 zł = 65,86 x 3miesiące = 197,58 x dwóch uprawnionych = 395,16 zł ). W tej sytuacji Burmistrz Gminy [...] obowiązany był do wydania decyzji z dnia [...] maja 2008 roku o zmianie decyzji z [...] pażdziernika 2007 przez ustalenie wysokości nadpłaconej zaliczki w okresie od 1 stycznia do 31 marca 2008 roku. Z decyzją SKO nie zgodziła się Z. R. składając na nią skargę DO Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, nie wskazując kierunku jej weryfikacji. Zarzuciła, że decyzja organu I instancji wydana została z trzymiesięcznym opóżnieniem bez wcześniejszego poinformowania jej. Wskazała, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej , a nadto cierpią wraz z dziećmi na choroby przewlekłe, wymagające stałego leczenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, ponawiając argumentację uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153 poz. 1269 z 2002 roku / sądy te sprawują w zakresie swej działalności kontrolę pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz.1270 z 2002 roku / zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy , których dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. W myśl przepisu art. 145 P.p.s.a. Sąd obowiązany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny określone w przepisie art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Dokonując w powyższym zakresie zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ono prawa w sposób, który uzasadniałby jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Stan sprawy, niezbędny do rozstrzygnięcia przedstawia się następująco. Z powodu bezskuteczności egzekucji alimentów zasądzonych na rzecz M. i K. R. od ich ojca ,G. R., matka uprawnionych – Z. R., wystąpiła o przyznanie zaliczki alimentacyjnej. Decyzją [...] z [...] pażdziernika 2007 roku Burmistrz Gminy [...] przyznał Z. R. w wysokości po 180 zł dla każdego uprawnionego na okres od 1 września 2007 roku do 31 sierpnia 2008 roku. Pismem z dnia 9 stycznia 2008 roku Komornik Sądowy Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w R. poinformował Miejsko – Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej o wyegzekwowaniu od dłużnika części alimentów. Burmistrz Gminy [...], decyzją z [...] marca 2008 roku znak: [...] postanowił zmienić swoją decyzję z [...] pażdziernika 2007 przez przyznanie w okresie od 1 stycznia 2008 do 31 sierpnia 2008 roku zaliczki po 114,14 zł na rzecz każdego z uprawnionych. Decyzja nie została zaskarżona i stała się ostateczna. Burmistrz Gminy [...] kolejną decyzją [...] z [...] maja 2008 roku zmienił swoją decyzję z [...] pażdziernika zmienioną decyzją z [...] marca 2008 , ustalając wysokość nadpłaconej w okresie od 1 stycznia do 31 marca 2008 roku zaliczki na kwotę 395,16 zł i postanawiając, że kwota ta zostanie potrącona z bieżących świadczeń. W podstawie prawnej decyzji organ wskazał przepisy art. 10 ust.7 i 8 oraz art. 10a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 roku o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej ( Dz. U. Nr 86 poz. 732 z 2005 roku ze zm.) zwanej dalej ustawą. Przepis art. 10 ustawy reguluje zasady ustalania przez właściwy organ prawa do zaliczki. W ust.7 przepis ten stanowi, ze organ właściwy wierzyciela po upływie kwartału dokonuje rozliczenia pomiędzy wypłaconą zaliczką a wyegzekwowanym przez komornika świadczeniem alimentacyjnym. Zgodnie z art. 10 ust.8 wysokość zaliczki w następnym kwartale stanowi różnicę pomiędzy świadczeniem alimentacyjnym (...) a wysokością wyegzekwowanego świadczenia alimentacyjnego. Jak wskazano wyżej, w rozpatrywanej sprawie , przy zastosowaniu przytoczonego przepisu , rozliczenie nastąpiło w decyzji [...] z [...] marca 2008. Ustalona decyzją z [...] pażdziernika 2007 r. kwota zaliczki alimentacyjnej została pomniejszona o wyegzekwowane przez komornika świadczenie alimentacyjne. Takie działanie organu zgodne jest z przepisem art. 10a ustawy, stosownie do którego organ właściwy wierzyciela może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną , na mocy której strona nabyła prawo do zaliczki, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do zaliczki albo osoba nienależnie pobrała zaliczkę. Taka sytuacja nastąpiła w rodzinie skarżącej po wyegzekwowaniu przez komornika części należnych alimentów. Zarzuty skargi dotyczące trudnej sytuacji materialnej i problemów zdrowotnych rodziny skarżącej nie mogły być przez Sąd uwzględnione, bowiem przedmiotem oceny była jedynie zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami ustanawiającymi zasady przyznawania i rozliczania zaliczek alimentacyjnych. Natomiast okazane na rozprawie decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] i [...] z [...] grudnia 2008 roku dotyczą innego okresu zasiłkowego od 1 pażdziernika 2008 do 30 września 2009 , a zatem okresu nie objętego zaskarżoną decyzją. Wskazując na powyższe, Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i oddalił ją w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a.