II SA/Rz 639/04
WyrokWSA w Rzeszowie2005-07-27
Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Maria Zarębska-Kobak, Jerzy Solarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca operat modernizacji ewidencji gruntów i budynków, która utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji odrzucającą zastrzeżenia dotyczące przebiegu granicy działki, może zostać wydana pomimo istnienia sporu granicznego, a jeśli tak, to na jakiej podstawie prawnej?Ratio decidendi
Ewidencja gruntów i budynków ma charakter wyłącznie informacyjno-techniczny i nie rozstrzyga sporów o prawo do gruntów. Wpisy w niej mają charakter deklaratoryjny. Spory graniczne nie wstrzymują modernizacji ewidencji, a przebieg spornych granic wykazuje się na podstawie danych zasobu geodezyjnego lub pomiaru stanu posiadania. Zmiana przebiegu granicy jest możliwa dopiero po rozstrzygnięciu sporu w odrębnym postępowaniu (np. rozgraniczeniowym) i uzyskaniu prawomocnej decyzji lub wyroku.Stan faktyczny
Skarżący B. S. zakwestionował przebieg granicy swojej działki nr 1154/1 od strony drogi powiatowej (działka nr 1150/1) w ramach modernizacji ewidencji gruntów. Starosta nie uwzględnił zastrzeżeń, wskazując, że granica opiera się na operacie wywłaszczeniowym z 1962 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał decyzję Starosty w mocy. Skarżący w skardze do WSA zarzucił organom pominięcie jego argumentów dotyczących przepisów prawa budowlanego, planowania przestrzennego i ochrony zabytków, a także kwestionował sposób spisania protokołu z pomiaru.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie NSA Maria Zarębska-Kobak /spr./ NSA Jerzy Solarski Protokolant: sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia operatu modernizacji ewidencji gruntów i budynków oddala skargę
II SA/Rz 639/04
U Z A S A D N I E N I E
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego po rozpatrzeniu odwołania B. S. od decyzji Starosty [...] z dnia [...].04. 2004 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia operatu opisowo - kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] w zakresie przebiegu granicy pomiędzy działką nr 1154/1 a drogą powiatową oznaczoną jako działka nr 1150/1 – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W podstawie prawnej decyzji powołał przepis art. 138 § l, pkt l k.p.a. oraz art. 20 ust. l i 2 oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (jedn. tekst Dz.U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.), § 39 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454).
W uzasadnieniu wyjaśnił, że Starosta [...] orzekł o zatwierdzeniu operatu opisowo - kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...]. Projekt modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] przewidywał opracowanie operatu ewidencyjnego w zintegrowanym systemie komputerowym łącznie z numeryczną mapą ewidencji gruntów i budynków.
W/w obręb powstał z dotychczasowego obrębu [...] pomniejszonego na rzecz obrębu [...] o działki położone na północ od torów kolejowych oraz powiększonego o tereny przemysłowe tego obrębu.
Modernizacja ewidencji gruntów została opracowana na podstawie dotychczas obowiązującego systemu ewidencyjnego z tym, że ponownie przeliczono powierzchnię wszystkich działek z dokładnością zapisu do 0,0001 ha metodą analityczną powierzchnię wszystkich działek z dokładnością zapisu do 0,0001 ha.
Do w/w projektu B. S. wniósł zastrzeżenie w którym to zakwestionował przebieg granicy swojej działki nr 1154/1 od strony północnej i zachodniej.
W decyzji z dnia [...].04.2004 r. nr [...] Starosta [...] nie uwzględnił w/w zastrzeżeń i wyjaśnił, że w trakcie pomiaru kontrolnego wykonanego w dniu 28.08.2003 r. ustalono, że granica działki nr 1154/1 od strony północnej przebiega wzdłuż istniejącego krawężnika, którego przebieg zgodny jest ze stanem wykazanym na mapie ewidencyjnej i w związku z tym granica nie wymaga korekty, natomiast granica od strony zachodniej z działką nr 1150/1 została wykazana na mapie zgodnie z operatem wywłaszczeniowym przyjętym do zasobu geodezyjnego w 1962 r.
Pas gruntu znajdujący się pomiędzy krawężnikiem ulicy a linią przyjętą z operatu wywłaszczeniowego oznaczony jest jako działka nr 1150/1 i jest to obszar niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania drogi powiatowej.
Od wyżej wymienionej decyzji B. S. złożył odwołanie, w którym podał, że granica wykazana w oparciu o operat wywłaszczeniowy przyjęty do zasobu geodezyjnego w 1962 r. jest krzywdząca i została wyznaczona z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. Nr 71 z 2000 r.), szczególnie: Rozdział l, art. 4, pkt l oraz art. 43, 35, 174, 179 - ustawy z lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 203 z późn. zm.), ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003r. Nr 80, poz. 717)- ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z dnia 15 czerwca 2002 r.) Dział II, Rozdział l § 10.
Wskazując na w/w akty prawne i przepisy szczególne wyjaśnił, że przedmiotowy pas terenu ograniczony od wschodu ścianą jego budynku mieszkalnego a skrajnią tej drogi z racji szerokości oraz innych zastanych warunków technicznych nie może spełniać wskazanej przez Starostę roli. W pasie tym znajdują się istotne elementy konstrukcji zabytkowego budynku mieszkalnego oraz izolacje przeciwwilgociowe fundamentu, których konserwacja wymaga okresowego odkopania. Pas jezdni drogi - ul. N. pomiędzy posesjami nr 7, 9 i 10 został wykonany niezgodnie z przepisami, a mianowicie został on przesunięty na łuku jezdni w kierunku wschodnim, co spowodowało "wprowadzenie" pasa jezdni pod okap istniejącego zabytkowego budynku mieszkalnego. Konkludując domagał się przyjęcia jako granicy linii wskazanej przez niego w dniu 28.08.2003 r. tj. linii okapu budynku usytuowanego na działce nr ewid. 1154/1 stanowiącego jego własność.
Rozpatrując odwołanie organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania i stawianych w nim zarzutów i wyjaśnił, że projekt modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] przewidywał opracowanie operatu ewidencyjnego w zintegrowanym systemie komputerowym łącznie z numeryczną mapą ewidencji gruntów i budynków.
W wyniku zgłoszonego zastrzeżenia przeprowadzono ponowny pomiar w trakcie którego skarżący wskazał przebieg granicy własnej działki nr 1154/1 z działką nr 1150/1 (ulica) przez punkty nr, nr 6, 7 i 8 - odmiennie aniżeli dotychczas wykazano na mapie ewidencyjnej.
W/w granica działki została wykazana na mapach zgodnie z operatem wywłaszczeniowym przyjętym do zasobu geodezyjnego w 1962 r i w dalszym ciągu pozostawiono jej przebieg bez zmian a wobec istniejącego sporu oznaczona została jako sporna.
Materialno-prawną podstawę do wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (jedn. tekst Dz.U. Nr 100, z 2000 r., poz. 1086 z późn. zm.) oraz przepisy wykonawcze tj. rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454/ zatem powołane przepisy przez odwołującego w odwołaniu w niniejszym postępowaniu nie mają zastosowania .
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie sprecyzował kierunku weryfikacji zaskarżonej decyzji i zarzucił organowi odwoławczemu pominięcie jego zarzutów podniesionych w odwołaniu i cyt.; "brak odniesienia do merytorycznej zawartości aktów prawnych powołanych w odwołaniu".
Wskazując na akty prawne i przepisy szczególne skarżący podniósł, że sporny pas terenu ograniczony od wschodu ścianą jego budynku mieszkalnego a skrajną drogi z racji swej szerokości oraz warunków technicznych nie może spełniać roli wskazanej przez Starostę. W pasie tym znajdują się istotne elementy konstrukcji domu zabytkowego oraz izolacje przeciwwilgociowe fundamentu, których konserwacja wymaga okresowego odkopania. Pas ten został wykonany niezgodnie z przepisami bowiem został on przesunięty na łuku jezdni w kierunku wschodnim co spowodowało wprowadzenie go pod okap budynku będącego jego własnością.
W takiej sytuacji w ocenie skarżącego granica winna być wytoczona w linii okapu w/w budynku. Nadto skarżący kwestionuje sposób spisania protokołu z dnia 3.09.2003 r i zarzucił, że nie uczestniczył w tej czynności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
skarga jest nieuzasadniona
Kontrola tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z 2002 r., Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy tej kontroli bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Przedmiotem oceny w badanej sprawie pozostaje legalność decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w sprawie zatwierdzenia operatu opisowo - kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków wydana w oparciu o przepis art. 20 ust. l i 2 oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (jedn. tekst Dz.U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.), § 39 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 200Ir. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454/.
Art. 20 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086) zwana dalej ustawą stanowi, że ewidencja gruntów i budynków stanowi zbiór informacji o gruntach i budynkach ze wskazaniem danych wymienionych w tym przepisie, w tym także dotyczących ich właścicieli a w pewnych przypadkach także podmiotów władających gruntami i budynkami.
Będąc zbiorem danych o istniejącym stanie faktycznym i prawnym w odniesieniu do przedmiotu nią objętego, ewidencja gruntów posiada tylko funkcje informacyjno -techniczne, nie tworzy natomiast stanów prawnych.
Z uwagi na swój charakter ewidencja gruntów i budynków nie rozstrzyga sporów o prawo do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje natomiast stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy orzekające. Wpisy w niej dokonywane mają charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny.
Ze względu na rolę ewidencji, która służy planowaniu przestrzennemu, wymiarowi podatków i świadczeń, a także oznaczaniu nieruchomości w księgach wieczystych, statystyce publicznej i gospodarce nieruchomościami winna być ona utrzymywana w stanie aktualności (art. 22 w zw. z § 44 pkt 2 i 47 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - Dz. U. Nr 38, poz. 454) zwane dalej rozporządzeniem.
Zadanie to należy do starosty, który winien dokonywać zmian zapewniających jej aktualność.
Zmiany te dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń, decyzji , aktów notarialnych, aktów normatywnych i innych dokumentów ilustrujących stan odmienny od uwidocznionego w operacie ewidencji gruntów (art. 20 w zw. z art. 23 ustawy i § 46 rozporządzenia).
Oznacza to, że organ prowadzący ewidencję nie może we własnym zakresie dokonywać ustaleń dotyczących danych podlegających ewidencji ( patrz; wyrok NSA II SA 862/00, Zbiór orzecznictwa komputerowego Lex Nr 53361, II SA 566/99, Lex 46217, II SA 914/98, Lex 41816, II SA 1094/98, Lex 41305), bowiem przepisy ustawy nie stwarzają możliwości prawnych do kształtowania w tym trybie stosunków własnościowych.
Z analizy akt przedmiotowej sprawy w szczególności z treści protokołu spisanego w dniu 28.08.2003 roku wynika, że pomiędzy właścicielami działek nr 1154/1 i 1150 istnieje spór graniczny. Granica pomiędzy w/w działkami została wykazana zgodnie z operatem wywłaszczeniowym przyjętym do zasobu geodezyjnego w 1962 roku i oznaczona została jako sporna.
W/w czynność znajduje uzasadnienie w normie prawnej wyrażonej w przepisie § 39 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków według którego spory graniczne nie wstrzymują czynności związanych z modernizacją ewidencji gruntów. W razie ich wystąpienia przebieg spornych granic działek ewidencyjnych wykazuje się na podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego lub wyników pomiaru stanu posiadania na gruncie.
Zgodzić się należy z organem odwoławczym, iż jedynie przepisy powołane w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji stanowią materialno-prawną podstawę do wydania decyzji w niniejszej sprawie. Powołane przepisy przez odwołującego w odwołaniu jak i w skardze w niniejszym postępowaniu nie mają zastosowania zatem słusznie organy orzekające w sprawie nie miały obowiązku wypowiadać się co do ich treści.
Wyjaśnienie zaistniałego sporu granicznego w odrębnym postępowaniu i uzyskanie ostatecznej decyzji lub wyroku sądowego pozwoli dopiero na wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów.
Zarzut skarżącego co do treści protokołu z przyjęcia przebiegu granicy spornych nieruchomości z dnia 28.08.2003 r. jest nieskuteczny, bowiem protokół ten odpowiada wszelkim wymogom przewidzianym w przepisach rozdziału 3 rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 1999 r /Dz.U. z 1999 r., Nr 45, poz. 453 ze zm./.
Treść w/w protokołu dowodzi, że skarżący był obecny w czasie dokonywania tych czynności, składał oświadczenie co do przebiegu spornej granicy i protokół ten podpisał.
Reasumując stwierdzić należy, że zmiana przebiegu granicy jest możliwa po uprzednim przeprowadzeniu postępowania rozgraniczeniowego z pozytywnym wynikiem dla skarżącego.
W tym stanie sprawy stwierdzić należy, że w obecnym stanie faktycznym sprawy zaskarżona decyzja nie narusza prawa, dlatego też Sąd skargę oddalił jako nieuzasadnioną stosownie do art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło