II SA/Rz 639/08

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2008r., na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P., o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi J. P. na decyzję, Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] lipca 2008r., nr [...], wydaną w przedmiocie zezwolenia na wycięcie drzewa, - postanawia - przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez: 1) zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych w całości 2) ustanowienie adwokata. Sygn. II SA/Rz 639/08 Uzasadnienie J. P. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych w całości oraz na ustanowieniu adwokata. Jego wniosek złożony w przewidzianej przez prawo formie dotyczy sprawy o sygn. II SA/Rz 639/08. Sprawa o podanej powyżej sygnaturze nie została do chwili obecnej zakończona przed WSA. Stan majątku wnioskodawcy oraz jego zdolności dochodowych został przedstawia się następująco: J.P. zamieszkuje wraz z żoną w segmencie o pow. 100 m². Posiada nieruchomość rolną o pow. 0,40 ha. Podstawą utrzymania rodziny jest renta uzyskiwana przez J. P. w wysokości 954,44 zł. Małżeństwo P. nie posiada innych źródeł dochodu. Z przedstawionych w uzasadnieniu wniosku wyliczeń wynika, że po pokryciu wydatków niezbędnych o charakterze stałym tj. gaz, elektryczność, rodzinie pozostaje kwota 405,44 zł. Ta kwota zostać spożytkowana na zakup żywności oraz ubrań. Wnioskodawca oświadczył, iż jego żona po osiągnięciu wieku 55 lat, otrzyma decyzję w sprawie renty strukturalnej. Ponieważ, żona skarżącego urodziła się w 1955r., na dodatkowe dochody rodzina wnioskującego może liczyć dopiero w 2010r., a więc prawdopodobnie po zakończeniu niniejszego postępowania. Na obecnym etapie postępowania skarżący zobowiązany jest do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł., z tytułu wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydaną w sprawie zezwolenie na wycięcie drzewa. Stwierdzono co, następuje : Na prawo pomocy składa się zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Według treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przesłanki przyznania prawa pomocy określa natomiast art. 246 wyżej powołanej ustawy. Na mocy art. 246 § 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy podkreślić, że prawo pomocy jest instytucją szczególną; mogąca znaleźć zastosowanie jedynie w sytuacjach wyjątkowych. Zwolnienie od kosztów sądowych czy przyznanie fachowego pełnomocnika skutkuje, bowiem pozbawieniem budżetu państwa należnych dochodów. Wyjątkowość tej instytucji podkreślają bardzo rygorystyczne wymogi przyznania prawa pomocy. Dotyczy to zwłaszcza prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wniosek J. P. obejmuje nie tylko zwolnienia od kosztów sądowych, ale również ustanowienia fachowego pełnomocnika wykonującego zawód adwokata. Z tego wzglądu strona powinna udowodnić brak jakichkolwiek możliwości pokrycia kosztów finansowych prowadzonego postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Strona skarżąca wykazała przesłanki przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie tej instytucji, gdyż jej majątek i związane z nim rzeczywiste możliwości mogą zaspokajać wyłącznie potrzeby konieczne rodziny. Zdolność majątkowa J. P., którą ujawnia treść wniosku PPF, pozwala funkcjonować rodzinie wyłącznie na poziomie utrzymania koniecznego. Kwota 405,55 zł., jaka pozostaje skarżącemu i jego żonie po opłaceniu wydatków związanych z zakupem energii oraz lekarstw, nie może zostać naruszona na skutek uiszczenia kosztów postępowania sądowego, gdyż jest potrzebna do zakupu żywności i lekarstw. Ten poziom egzystowania odpowiada wymogom przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, albowiem przesłanki wskazane art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., będzie spełniać nie tylko ten kto nie osiąga dochodów oraz nie posiada majątku, ale także osoba, która uzyskuje dochody wystarczające na zapewnienie sobie i rodzinie jedynie minimalnych warunków socjalnych. Dlatego też skarżący w niniejszej sprawie zasadnie twierdzi, że nie posiada jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W jego przypadku poniesienie nawet części kosztów postępowania skutkowałoby uszczerbkiem na poziomie niezbędnego utrzymania, a ten poziom stanowi granice, po której przekroczeniu powinna zostać podjęta interwencja sądu. Bez tej interwencji J. P. nie będzie mógł skutecznie realizować prawa do sprawiedliwego i rzetelnego procesu. Z wyżej powołanych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1, art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.