II SA/Rz 640/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Joanna Zdrzałka Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 października 2014 r. sprawy ze skargi M.Ż. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków -skargę oddala- Przedmiotem skargi M. Ż. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (zwany dalej WINGiK) z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], wydana w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Wnioskiem z 13 marca 2013 r. M. Ż. zwrócił się do Starostwa Powiatowego [...] o dokonanie zmian w operacie ewidencji gruntów obrębu N., gm. [...] dotyczących zmiany przebiegu granicy między działką nr ewid. 161, a działkami nr ewid. 160 i 188/2. Po rozpatrzeniu tego wniosku Starosta [...] decyzją z [...] grudnia 2013 r. nr [...], odmówił wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu N., gm. [...] dotyczących zmiany przebiegu granicy między działką nr ewid. 161, a działkami nr ewid. 160 i 188/2. W uzasadnieniu Starosta wskazał, że stan faktyczny na gruncie odnośnie przebiegu zachodniej granicy działki nr ewid. 161, nie odpowiada stanowi w ewidencji gruntów oraz stanowi prawnemu. Starosta stwierdził, że przyjęty podczas odnowienia operatu ewidencji gruntów obrębu N. przebieg granic miedzy działką nr ewid. 161, a działkami nr ewid. 160 i 188/2, uwidoczniony na obecnie obowiązującej mapie ewidencyjnej zgodny jest z dokumentami będącymi podstawą wprowadzonych danych do rejestru ewidencji gruntów i budynków. Roszczenie wnioskodawcy co do "przesunięcia" granicy miedzy działką nr 161, a działką nr 188/2 aż po drogę gminną (działka nr 189) są bezzasadne, gdyż wówczas powierzchnia działki nr ewid. 161 powiększyła by się znacznie, co nie byłoby zgodne ze stanem prawnym oraz stwierdzeniem właściciela działki nr ewid. 188/2, podczas zapoznania się aktami sprawy, że granica miedzy działką nr ewid. 188/2, a działką nr ewid. 161 przebiega tak, jak w obecnej ewidencji gruntów. Starosta wyjaśnił, że w sytuacji niejednoznacznego określenia przebiegu granicy przez zainteresowane strony, postępowanie winno być prowadzone w odrębnych trybach, a po ich zakończeniu uwidocznione w operacie ewidencji gruntów. W piśmie z 28 czerwca 2013 r. oraz zawiadomieniu poinformowano wnioskodawcę o tym, że osoby zgłaszające zmiany obowiązane są dostarczyć dokumenty niezbędne do wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Do chwili obecnej nie wpłynęły dokumenty będące podstawą do wprowadzenia zmian. Odwołanie od tej decyzji wniósł M. Ż. domagając się jej uchylenia w całości i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy przez wydanie rozstrzygnięcia o treści zgodnej ze złożonym wnioskiem. WINGiK decyzją z [...] marca 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że kwestionowany przez M. Ż. przebieg granicy oraz powierzchnia działki nr 161 zostały wykazane w ewidencji na podstawie odnowionego operatu ewidencji gruntów obrębu N., który został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu 11 lutego 1992 r. pod nr [...] i został zatwierdzony prawomocnie decyzją Starosty [...] z [...] grudnia 2000 r. Wnioskodawca nie przedstawił innej dokumentacji geodezyjnej, która mogłaby stanowić podstawę wprowadzenia żądanej przez niego zmiany przebiegu granicy działek ewidencyjnych. Dokonanie zmiany w operacie ewidencyjnym, możliwe jest przez udokumentowanie rozbieżności pomiędzy danymi znajdującymi się w ewidencji, a danymi wynikającymi z przedłożonych dokumentów. Organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zachodzi potrzeba zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi ani ujawnienia nowych danych ewidencyjnych, gdyż do organu prowadzącego ewidencję nie wpłynęła dokumentacja zawierająca takie dane, nie zachodzi również potrzeba wyeliminowania danych błędnych, gdyż dane dotyczące przedmiotowej granicy zostały wykazane zgodnie z dostępną organowi dokumentacją geodezyjną. M. Ż. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję WINGiK z [...] marca 2014 r. wnosząc o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy tj.; 1) art. 35 § 1 i 3 w zw. z art. 12 k.p.a. przez wydanie decyzji po upływie miesiąca od złożenia odwołania, 2) art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. przez ustalenie okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w sposób odpowiadający rzeczywistości co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., 3) art. 7, 77 § 1 i 78 w zw. z art. 136 k.p.a. przez nie przeprowadzenie wnioskowanych przez stronę dowodów w oparciu o wnioskowane uzupełniające postępowanie dowodowe oraz brak wyjaśnienia w sposób wyczerpujący stanu faktycznego niniejszej sprawy, a w konsekwencji brak istotnych dla sprawy ustaleń, 4) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez wadliwą ocenę materiału dowodowego w stopniu mającym istotny wpływa na wynik sprawy. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w niniejszej sprawie nie zostały wszechstronnie wyjaśnione wszystkie okoliczności mające istotny wpływ na wynik sprawy. Podniósł, że nieuwzględnienie zawnioskowanych w odwołaniu dowodów stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające wpływ na wynik sprawy. Prowadzi to do wybiórczego potraktowania materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie jak też do wadliwej jego oceny, co ma negatywne skutki dla skarżącego. W odpowiedzi na skargę WINGiK wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych referendarz sądowy postanowieniem z 23 czerwca 2014 r., odmówił przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Skarga jest nieuzasadniona i dlatego została przez Sąd oddalona. W pierwszej kolejności wypada wyjaśnić, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Należy dodać, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawi jest decyzja WINGiK o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji o odmowie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Kwestie dotyczące wprowadzania zmian do operatu ewidencji gruntów i budynków normują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.; zwana dalej P.g.i.k.) oraz przepisy wydane na jej podstawie. Stosownie do treści § 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 38, poz. 454 ze zm.; zwane dalej rozporządzeniem), dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, iż Istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych, na podstawie dokumentów powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym (decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, aktów normatywnych), czy wytworzonych w toku postępowania ewidencyjnego w związku z obowiązkiem utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu prowadzącego ewidencję dokumentami i materiałami źródłowymi. W pojęciu "aktualizacji" ewidencji gruntów i budynków, mieści się także, usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych (tak WSA w Krakowie w wyroku z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 1048/12). Nie znalazł potwierdzenia w toku kontroli sądowej żaden z zarzutów wyrażonych w skardze. Po pierwsze zarzut naruszenia art. 35 § 1 i 3 K.p.a. w związku z art. 12 K.p.a. nie mógł zostać przez Sąd uwzględniony bowiem przedmiotem jego kontroli była decyzja administracyjna o odmowie wprowadzenia żądanych przez stronę zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Naruszenie tych regulacji może skutkować uwzględnieniem skargi w postępowaniach dotyczących skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Ewentualne uchybienia tych przepisów nie mają wpływu na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia przyjmującego postać decyzji administracyjnej. Nie zyskały również akceptacji Sądu pozostałe zarzuty skargi. Organy właściwie ustaliły bowiem stan faktyczny sprawy. W toku całego postepowania starały się one wyjaśnić stronie, że w myśl § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 38, poz. 454 ze zm.; zwane dalej rozporządzeniem), przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: 1) w postępowaniu rozgraniczeniowym, 2) w celu podziału nieruchomości, 3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, 4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, 5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, 6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków, 7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji, 8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych. Pomimo skierowanego do M. Ż. wezwania, skarżący nie dostarczył dokumentów mogących w świetle obowiązujących przepisów prawa stanowić podstawę wprowadzenia wnioskowanych przez niego zmian w zakresie przebiegu granic. Wskazanie przez niego na możliwość przeprowadzania dowodu z zeznań świadków, nie miało dla sprawy znaczenia skoro zeznania świadków nie mogą stanowić źródła ustalania przez organ przebiegu granic nieruchomości. Dlatego złożone wnioski dowodowe w tym względzie nie mogły zostać przez organy uwzględnione. Należy wskazać, że organ odwoławczy ustosunkował się do złożonych żądań i wyjaśnił, przedstawiając w tym względzie właściwą argumentacje prawną oraz przyczyny, dla których nie może ich zaakceptować. Wytłumaczono również, że zarówno oświadczenie K. M. jak i umowa darowizny sporządzona w formie aktu notarialnego nie są tego rodzaju dokumentami, które wymienia treść § 36 rozporządzenia. Innymi słowy, wskazane w umowie darowizny granice działki o nr 161, nie stanowiły w świetle obowiązujących organ przepisów podstawy dokonania korzystnej z punktu widzenia skarżącego zmiany przebiegu granic. Sąd w pełni akceptuje stanowisko WSA w Warszawie wyrażone w wyroku z dnia 19 stycznia 2011 r. o sygn. akt VII SA/Wa 1837/10 (LEX nr 954372), iż organ ewidencyjny może wpisać do ewidencji gruntów i budynków tylko takie prawo do nieruchomości, które jednoznacznie, w sposób niewątpliwy, wynika z dokumentów wskazanych w § 36 rozporządzenia, nie może zaś takiego prawa ani ustanowić, ani wyinterpretować, tj. przyjąć, iż wprawdzie danego prawa nie poświadcza w sposób bezpośredni żaden dokument, niemniej jego istnienie można wywieść z przesłanek pośrednich. Powoływana przez stronę kopia archiwalnej mapy ewidencyjnej obrazuje stan ewidencyjny z roku 1968 r. Nie jest to dokument, który powstałby po wydaniu przez Starostę [...] decyzji o zatwierdzeniu odnowionego operatu ewidencyjnego z dnia [...] grudnia 2000 r. znak: [...]. Nie budzi wątpliwości stanowisko, iż dokumenty określające poprzedni stan prawny działek gruntu nie mogą stanowić podstawy do zarejestrowania tego stanu w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli stan późniejszy został stwierdzony kolejnymi dokumentem, z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 listopada 2000 r., o sygn. akt IV SA/Wa 1558/10). Reasumując, ponieważ skarżący nie przedłożył takiej dokumentacji geodezyjnej, która byłaby podstawą wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków i jednocześnie nie zachodziły okoliczności uzasadniające wprowadzenie tych zmian przez organ z urzędu w drodze aktualizacji, na podstawie § 45 rozporządzenia, to decyzje organów obu instancji prawa nie naruszają. Należy jednocześnie wskazać, iż złożone w trakcie oględzin granic nieruchomości zeznania M. Ż. oraz G. M. dotyczące faktycznego użytkowania działek o nr 161 i 188, mogą świadczyć o wystąpieniu sporu o zasięg przestrzenny prawa własności do nieruchomości. Rozstrzyganie tego typu sporów nie leży w gestii organów prowadzących ewidencje gruntów i budynków. Właściwym postępowaniem jest dla nich postępowanie w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości. Dopiero dokumentacja geodezyjna powstała w wyniku ustalenia granic, będzie podstawą zaktualizowania operatu gruntów i budynków na drodze decyzji administracyjnej. Powyższe oznacza, że zaskarżona do WSA decyzja nie narusza przytoczonych w skardze przepisów prawa. Sąd działając z urzędu, także nie doszukał się takich uchybień w stosowaniu jak i wykładni prawa materialnego i procesowego, które nakazywałyby zastosowanie kompetencji kasacyjnych w postaci stwierdzenia nieważności czy uchylenia decyzji WINGiK. Z tych przyczyn należało skargę oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach postępowania nie orzekano z uwagi na treść art. 200 p.p.s.a.