II SA/Rz 642/10
WyrokWSA w Rzeszowie2010-10-20
Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Zbigniew Czarnik, Robert Sawuła
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy (SKO) miał obowiązek doręczyć decyzję pełnomocnikowi strony, mimo że strona złożyła odwołanie osobiście, a pełnomocnictwo zostało udzielone po wydaniu decyzji organu I instancji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy miał obowiązek doręczyć decyzję pełnomocnikowi strony, nawet jeśli pełnomocnictwo zostało udzielone po wydaniu decyzji organu I instancji, a strona złożyła odwołanie osobiście. Brak takiego doręczenia stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, skutkując uchyleniem zaskarżonej decyzji. Ponadto, ustalenie okresu zajęcia pasa drogowego oraz granic tego pasa wymagało precyzyjnych i jednoznacznych dowodów, których brak w aktach sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o nałożeniu na J. K. kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym brak jego statusu strony w postępowaniu, błędne ustalenie właściciela kiosku oraz sposobu naliczenia kary. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów procesowych, w szczególności brak doręczenia decyzji SKO ustanowionemu pełnomocnikowi, a także wadliwe ustalenie okresu zajęcia pasa drogowego i jego granic.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Rz., stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądzenie od SKO na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ WSA Robert Sawuła Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 20 października 2010 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie zajęcia pasa drogowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2009 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego J. K. kwotę 134 zł /słownie: sto trzydzieści cztery złote/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze dalej SKO utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Rz. z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w sprawie zobowiązania J. K. do uiszczenia kary pieniężnej w wysokości 3 347,30 złotych za zajęcie pasa drogowego ul. M. w Rz. bez zezwolenia zarządcy drogi pod kiosk o pow. 7,48 m2 w okresie od dnia 12 stycznia 2009 r. do dnia 9 lipca 2009 r. W podstawie prawnej decyzji SKO wskazało art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98, z 2000 r., poz. 1071 ze zm.) dalej k.p.a. oraz art. 40 ust. 12 pkt 1 w związku z ust. 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. Nr 204, poz. 2086 ze zm.). Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy podkreślił, że odwołanie J. K. nie mogło zostać uwzględnione, bo decyzja określająca wysokość kary pieniężnej odpowiada przepisom prawa. W szczególności wydana została w stanie faktycznym nie budzącym wątpliwości przy ustaleniu przesłanek wymierzenia kary. Wszystkie prawem przewidziane okoliczności zostały ustalone w ramach postępowania wyjaśniającego, zatem brak podstaw do uznania zarzutów odwołania.
Z rozstrzygnięciem SKO nie zgodził się J. K. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zarzucił decyzji naruszenie przepisów postępowania. Wskazał, że nie jest stroną postępowania, w którym ustalono karę za zajęcie pasa drogowego. Z tych powodów wniósł o uchylenie decyzji SKO oraz decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Skarżący zawnioskował także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając skargę wskazał, że organy błędnie przyjęły, że jest on właścicielem kiosku, przy czym w ramach postępowania wyjaśniającego nie wskazano dowodów, na podstawie których taki wniosek byłby zasadny. Skarżący zakwestionował sposób ustalenia okresu do naliczenia opłaty, gdyż w tym zakresie postępowanie w ogóle nie było prowadzone. W takim stanie faktycznym brak było podstaw do ustalenia opłaty (kary) za zajęcie pasa drogowego.
SKO odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, wskazując na argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. W dniu 12 stycznia 2009 r. Miejski Zarząd Dróg i Zieleni w Rz. prowadził kontrolę stanu dróg. Kontrolując ulicę M. w Rz. stwierdzono, że w jej pasie drogowym znajduje się kiosk handlowy. Korzystając z telefonu umieszczonego za szybą ustalono, że właścicielem kiosku jest J. K. Na tej podstawie wszczęto postępowanie w sprawie zajęcia pasa drogowego. W dniu 4 lutego 2009 r. dokonano oględzin miejsca usytuowania kiosku. W tej czynności nie wziął udziału J. K. Organ stwierdził, że zawiadomienie o oględzinach zostało doręczone zainteresowanemu prawidłowo. Odebrała je żona w dniu 29 stycznia 2009 r. W trakcie oględzin dokonano pomiaru powierzchni kiosku. W toku dalszych czynności ustalono kategorię drogi (ul. M.) oraz lokalizację kiosku w stosunku do granic pasa drogowego. Pismem z dnia 14 lipca 2009 r. Miejski Zarząd Dróg i Zieleni został powiadomiony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rz., że w pasie drogowym ul. M. nie ma zlokalizowanego kiosku, który miał być nielegalnie umieszczony na działce nr 155 obr. 213 w Rz. Fakt ten potwierdzono w dniu 16 lipca 2009 r. Prezydent Miasta Rz. wystąpił do J. K. z wezwaniem do złożenia oświadczenia, w jakim czasie usunął kiosk z pasa drogowego. Na to wezwanie skarżący nie odpowiedział. Wobec braku odpowiedzi organ przyjął okres zajęcia pasa drogowego na podstawie własnych ustaleń. Dnia 23 września 2009 r. Prezydent Miasta Rz. ustalił dla J. K. karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia w wysokości 3 347, 30 złotych za okres od 12.01.2009 r. do 9.07.2009 r. SKO rozpoznając od tej decyzji odwołanie utrzymało ją w mocy decyzją będącą przedmiotem skargi.
Skarga J. K. zasługuje na uwzględnienie. Trafnie wskazuje skarżący, że skarżona decyzja i poprzedzającą ją decyzja Prezydenta Miasta Rz. z dnia [...] września 2009 r. wydane zostały z naruszeniem prawa procesowego, przy czym naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W sprawie jest bezsporne, że w dniu 8 października 2009 r. J. K. udzielił pełnomocnictwa radcy prawnemu J. W. do reprezentowania w sprawie ustalenia kary przed wszystkimi sądami i organami. Ustanowienie pełnomocnika miało miejsce już po doręczeniu decyzji organu I instancji. Odwołanie od decyzji złożył J. K., co pozostaje w zgodzie z przepisami prawa. SKO rozpoznając odwołanie miało wiedzę o istnieniu pełnomocnika, zatem było zobowiązane doręczyć decyzję pełnomocnikowi. W aktach brak dowodu takiego doręczenia, zaś istnieje dowód doręczenia decyzji bezpośrednio odwołującemu się. Od tej decyzji złożył on osobiście skargę. Zaistnienie takiej sytuacji musi skutkować przyjęciem, że skarżący został pozbawiony udziału w postępowaniu odwoławczym, a to jest przyczyną skutkującą wznowieniem postępowania. W takiej sytuacji Sąd jest zobowiązany do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Z takiego powodu skargę należało uwzględnić.
Niezależnie od tego naruszenia Sąd zauważa, że skarżona decyzja narusza art. 7, art. 77 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Akta sprawy nie zawierają dowodów, które w sposób przekonujący wskazywałyby okres zajęcia pasa drogowego. Sposób ustalenia tej okoliczności przez organy obu instancji jest niedopuszczalny. Podkreślić należy, że ta okoliczność ma istotny wpływ na ustalenie wysokości kary, która została nałożona na skarżącego. W takim przypadku, który wiąże się z określeniem wysokości kary ustalenie podstaw jej wymiaru musi być bardzo precyzyjne i jednoznaczne. Nie można przyjąć domniemania, że terminem końcowym dla ustalenia kary jest dzień sprzed daty kontroli prowadzonej przez organ nadzoru budowlanego, jak czynią to organy obu instancji. Wreszcie należy mieć na uwadze fakt, że przyjęcie podstaw do wymierzenia kary za zajęcie pasa drogowego wymaga ustalenia granic tego pasa. W aktach sprawy brak takiego dowodu, który wskazywałby granice pasa w powiązaniu z treścią art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych. Wskazane braki są wadami postępowania, bo nie prowadzą do pełnego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy.
Pamiętać należy, że granica pasa drogowego wynikać powinna z planu miejscowego lub decyzji lokalizującej drogę, a pas związany być musi z urządzeniami niezbędnymi do funkcjonowania drogi i bezpieczeństwa ruchu drogowego. Pas nie pokrywa się co do zasady z granicami ewidencyjnymi działek, jak przyjmują to organy.
Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do treści art. 210 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło