II SA/Rz 643/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Paweł Zaborniak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu -skargę oddala- Przedmiotem skargi K.B. jest decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, dalej "KWPSP" z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że młodszy ogn. K.B. starszy ratownik-kierowca w służbie stałej w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w U. złożył w dniu 20 grudnia 2016 r. wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie domu. Do wniosku załączył potwierdzenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 23 września 2016 r., nr [...], o zgłoszeniu zakończenia budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr 1/5 w miejscowości L. i niewniesieniu sprzeciwu, co do użytkowania obiektu, decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] znak [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] zmieniającą decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] przenoszącą na K.B. decyzję Starosty [...] o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wydruk z treści Księgi Wieczystej Nr [...] dotyczącej działki 1/8 w miejscowości L. potwierdzającą, iż właścicielem działki nr 1/8 położonej w L. powstałej z podziału działki nr 1/5 jest K.B. Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] Komendant Powiatowy PSP w U. odmówił K.B. przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu wskazując w jej uzasadnieniu, że fakt, iż K.B. w dniu złożenia wniosku był już właścicielem domu jednorodzinnego w miejscowości pobliskiej wyłączał na podstawie art. 80 ust. 1 i art. 81 pkt. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (j. t. Dz. U. z 2016 r., poz. 603 ze zm., dalej "uPSP") przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie domu. W odwołaniu K.B. zarzucił zaskarżonej decyzji pominięcie, że pomoc finansowa na uzyskanie lokalu lub domu nie jest ograniczona, niewłaściwe sporządzenie uzasadnienia decyzji oraz sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zgromadzonego w sprawie, materiału przez błędne przyjęcie, że wniosek o przyznanie pomocy finansowej należało złożyć przed terminem nabycia domu. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że przepisy prawne, na które powołuje się organ I instancji nie wprowadzają limitu czasu, w jakim pomoc ma być przyznana ani w jakim czasie ma być złożony wniosek o jej przyznanie. KWPSP opisaną na wstępie decyzją działając na podstawie art. 80 ust. 1 i art. 81 pkt 2 w zw. z art. 11a ust. 2 pkt 1 uPSP oraz art. 104, art. 107 § 1 i 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej "k.p.a.") utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 74 ust. 1 uPSP strażakowi mianowanemu na stałe przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny. Strażakowi mianowanemu na stałe, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu, chyba że strażak nie spełnia warunków do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Podstawę prawną przyznania strażakowi prawa do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu stanowi przepis art. 80 ust. 1 uPSP. Prawo do otrzymania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego przysługuje strażakowi, który spełnia warunki do przydzielenia mu lokalu mieszkalnego, jednakże lokalu takiego nie uzyskał. Art. 81 uPSP określa przypadki, w których strażakowi nie przysługuje prawo do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, a tym samym do otrzymania pomocy finansowej i wśród nich w pkt 2 ustawodawca między innymi wymienił posiadanie przez strażaka w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego odpowiadającego, co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej lub domu. Decydujące znaczenie dla ustalenia prawa funkcjonariusza do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego ma sytuacja mieszkaniowa funkcjonariusza składającego wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia, a zatem pomoc finansowa przysługuje funkcjonariuszowi tylko wówczas, gdy zgłaszając roszczenie nie ma on zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej. K.B. nie posiadał domu w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej i z tego tytułu pobierał równoważnik za brak lokalu. W trakcie służby stał się właścicielem budynku mieszkalnego jednorodzinnego w miejscowości pobliskiej (L.) o powierzchni mieszkalnej 142 mkw. (wg wniosku o przyznanie pomocy finansowej) tj. odpowiadający przysługującej mu powierzchni mieszkalnej dwóch norm mieszkaniowych od 14 do 20 mkw. powierzchni mieszkalnej na podstawie art. 76 ust. 2 i § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2005 r. w sprawie przydziału i zwalniania lokali mieszkalnych oraz kwater tymczasowych przysługujących strażakom Państwowej Straży Pożarnej, a także warunków zamiany lokali mieszkalnych (Dz. U. Nr 241, poz. 2035), co wynika z przedłożonej przez niego dokumentacji. W dniu 20 grudnia 2016 r. tj. w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej nie spełniał, zatem warunków do przydziału lokalu mieszkalnego, a tym samym udzielenia pomocy finansowej na uzyskanie lokalu, czy domu. Okoliczność, iż w chwili wystąpienia z wnioskiem o udzielenie pomocy finansowej miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, bowiem posiadał dom, spowodowała że jego prawo do przyznania pomocy finansowej wygasło. Potwierdzeniem tej argumentacji są przedstawione wyroki Sądu, które w stosunku do zacytowanych w odwołaniu prezentują aktualną interpretację art. 80 ust. 1 w zw. z art. 81 pkt.2 uPSP. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na opisaną na wstępie decyzję K.B. wnosząc o jej uchylenie zarzucił: 1) naruszenie prawa materialnego w postaci 81 pkt 2 uPSP przez błędne przyjęcie, że składanie wniosku o przyznanie pomocy na uzyskanie lokalu jest ograniczone czasowo i nie można jej uzyskać po zgłoszeniu zakończenia budowy, 2) naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez rażące naruszenie zasady praworządności i pominięcie interesu skarżącego wyrażające się w pominięciu istotnych okoliczności w postaci obciążającego skarżącego wysokiego kredytu , który spłaca w związku z realizacją budowy domu 3) naruszenie art. 107 par. 3 k.p.a. poprzez błędne sporządzenie pisemnego uzasadnienia zaskarżonej decyzji przez pominiecie ustosunkowania się do okoliczności, że przed zasiedleniem domu skarżący celem jego wybudowania uzyskał kredyt w kwocie 220.000 zł i obecnie go spłaca, co przeczy, że w chwili zgłoszenia wniosku o udzielenie pomocy miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, 4) sprzeczność istotnych ustaleń KWPSP z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przez przyjęcie, że zgłoszenie zakończenia budowy domu, co miało miejsce 23 września 2016 r. wyklucza możliwość złożenia wniosku o udzielenie pomocy finansowej skoro skarżący ma do spłacenia kredyt w wysokości ok. 220.000 zł uzyskany na budowę tego domu. W ocenie skarżącego obowiązujące przepisy w istocie nie wprowadzają limitu czasu w jakim pomoc ma być przyznana ani w jakim czasie powinien być złożony wniosek o jej przyznanie. Wystąpienie z wnioskiem o przyznanie pomocy może nastąpić w dowolnym momencie zarówno jeszcze przed uzyskaniem lokalu mieszkalnego, jak też po dokonaniu tej czynności. Przytoczył orzecznictwo sądów administracyjnych, z którego wynika, że przepisy uPSP nie przewidują wygaśnięcia prawa do pomocy finansowej określonej w art. 80 ust. 1 ustawy na skutek upływu czasu, czy też zrealizowania celu na jaki pomoc jest przeznaczona, przed wystąpieniem z wnioskiem o jej przyznanie, a odmienna wykładnia tego przepisu w sposób nieusprawiedliwiony ograniczałaby ustawowe prawo do uzyskania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, które przysługuje każdemu, kto spełnia warunki określone w art. 80 ust. 1 ustawy. Podał, że Naczelny Sąd Administracyjny w jednym z wyroków opowiedział się za szerokim pojęciem "pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego", odnoszącym się także do przypadków udzielania pomocy na spłatę zobowiązań finansowych zaciągniętych w związku z nabyciem lokalu mieszkalnego lub domu przez policjanta. Przyznanie środków w postaci pomocy finansowej ma służyć częściowej rekompensacie poniesionych wydatków przez strażaka na uzyskanie mieszkania lub wydatków, które na ten cel będzie ponosił w przyszłości (np. spłata kredytu budowlanego itp.). W świetle przywołanego w skardze orzecznictwa sądów administracyjnych, w szczególności wyroku NSA błędne są ustalenia KWPSP, z których wynika że fakt nabycia domu lub lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, nawet wówczas, gdy przed takim nabyciem funkcjonariusz spełniał przesłanki do przydziału lokalu mieszkalnego skutkuje wygaśnięciem uprawnień funkcjonariusza do pomocy finansowej. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga została oddalona, bowiem okazała się zupełnie niezasadna. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 369; zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. WSA nie mógł na podstawie przytoczonych regulacji uwzględnić skargi bowiem decyzja KWPSP nie narusza prawa zarówno na płaszczyźnie materialnoprawnej jak również procesowej. Stan faktyczny sprawy został właściwie ustalony, tj. zgodnie z regułami art. 7, 77 i 80 K.p.a., dzięki czemu może stanowić materiał odniesienia dla właściwych przepisów prawa. Nie jest w niniejszej sprawie kwestionowane to, że skarżący do wniosku o przyznanie pomocy finansowej załączył dokumenty potwierdzające jego prawo do dysponowania budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym zlokalizowanym w miejscowości L. Miejscowość L. jest miejscowością pobliską względem U. w rozumieniu art. 74 ust. 3 uPSP, bowiem czas dojazdu publicznymi środkami transportu przewidziany w rozkładzie jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji (przystanku) najbliższej miejsca pełnienia służby do stacji (przystanku) najbliższej miejsca zamieszkania. Odległość pomiędzy miejscowością L. a U. wynosi ok. 25 km. Wobec tego Organy prawidłowo uznały stosownie do treści art. 80 ust. 1 uPSP, że w tych okolicznościach wnioskodawcy nie przysługuje skuteczne roszczenie o udzielenie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu. W myśl tej regulacji, strażakowi mianowanemu na stałe, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu, zwana dalej "pomocą finansową", z zastrzeżeniem ust. 5, chyba że strażak nie spełnia warunków do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Powołana regulacja w swej końcowej części wyraża negatywną przesłankę przyznania pomocy finansowej opartą na konstrukcji odesłania do przepisu art. 81 uPSP. W art. 81 powołanej ustawy ustawodawca zamieścił wykaz czterech powodów skutkujących odmową przydziału lokalu mieszkalnego. W rezultacie, zaistnienie choćby jednego z nich, uniemożliwia pozytywne rozpoznanie wniosku o przyznanie pomocy finansowej strażakowi mianowanemu na stałe. Pośród przyczyn decydujących o odmowie przyznania pomocy mieszkaniowej zarówno w formie finansowej jak również przydziału lokalu, ustawodawca umieścił stan posiadania przez strażaka w miejscowości, w której wnioskodawca pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno-pensjonatowego – art. 81 pkt 2 uPSP. Z uwagi na powyższe, jeżeli potrzeby mieszkaniowe strażaka na dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej były zaspokojone, to oznacza to, że nie spełnia on warunków do przyznania pomocy finansowej, o której mowa w art. 80 ust. 1 w związku z art. 81 pkt 2 i 3 uPSP. Podniesione przez skarżącego kwestie w zakresie wykładni przepisów uPSP zostały rozstrzygnięte mocą abstrakcyjnej uchwały NSA z dnia 29 kwietnia 2009 r., o sygn. I OPS 7/08, w której wskazano, że decydujące znaczenie dla ustalenia prawa funkcjonariusza do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego ma sytuacja mieszkaniowa funkcjonariusza składającego wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia. Zatem pomoc finansowa przysługuje funkcjonariuszowi tylko wówczas, gdy zgłaszając roszczenie nie ma on zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej. Stąd też fakt nabycia domu lub lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, nawet wówczas gdy przed takim nabyciem funkcjonariusz spełniał przesłanki do przydziału lokalu mieszkalnego, może skutkować wygaśnięciem uprawnień funkcjonariusza do omawianej pomocy finansowej, jeżeli w następstwie nabycia domu lub lokalu funkcjonariusz posiada już dom lub lokal o odpowiedniej powierzchni w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. Skład orzekający WSA nie dostrzegł podstaw do zastosowania art. 269 § 1 p.p.s.a. Ponieważ decyzje Organów nie są obarczone wadami, o których pisze w swej skardze K.B., to jego zarzuty nie mogły zostać uwzględnione. Sąd działając z urzędu – art. 134 § 1 p.p.s.a. - także nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które mogłyby skutkować zastosowaniem kompetencji kasacyjnych w postaci uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonych do WSA decyzji. Wobec tych okoliczności faktycznych i prawnych skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.