II SA/Rz 644/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 27 września 2013 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. Wezwany do uiszczenia wpisu od swej skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013 r. w przedmiocie odmowy wymeldowania, A. J. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadnił aktualnym stanem zdrowia (cierpi na schizofrenię). Wskazał na ponoszone przez siebie koszty leczenia Podniósł, że utrzymuje się jedynie z niskiej renty w kwocie 1233 zł. Posiada dom o powierzchni 80 m. kw., jak też jest współwłaścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 5,83 ha. Posiada zadłużenie w kwocie 7 000 zł. Podkreślił, że bez pomocy adwokata nie poradzi sobie w postępowaniu sądowym. Celem uzyskania bardziej szczegółowych danych dotyczących sytuacji materialnej skarżącego, wezwano go do podania średnich miesięcznych wydatków na swoje utrzymanie i utrzymanie domu oraz na leczenie. Wezwano także wnioskodawcę do wskazania, czy otrzymuje dopłaty do posiadanego gruntu rolnego, wysokości czynszu uzyskiwanego z tytułu wydzierżawiania nieruchomości, której jest współwłaścicielem oraz do określenia z jakiego tytułu posiada zadłużenie i udokumentowanie tej okoliczności wraz z przedstawieniem harmonogramu spłaty ewentualnych rat. Skarżący wezwany także został do przedstawienia wyciągów z posiadanych rachunków bankowych. Doręczenie wezwania nastąpiło dnia 9 września 2013 r., natomiast termin do jego wykonania upłynął bezskutecznie z dniem 16 sierpnia 2013 r. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono, co następuje Skarżący A. J. domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, co mieści się w prawie pomocy w całkowitym zakresie zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako "P.p.s.a.". Uzyskanie pomocy w takim zakresie uzależnione zostało w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. od wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W świetle brzmienia tego ostatniego przepisu nie może budzić wątpliwości, że ciężar udowodnienia, iż ubiegający się o pomoc ze środków Skarbu Państwa znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do uzyskania tego rodzaju pomocy, spoczywa właśnie na nim. Związane jest to z obowiązującą na gruncie procedury sądowoadministracyjnej zasadą, iż strony postępowania obowiązane są do ponoszenia jego kosztów, związanych ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Tego rodzaju szczególnymi regulacjami umożliwiającymi stronie dochodzenie swych praw przed sądem, mimo, iż nie ma ona stosownych środków na sfinansowanie swojego udziału w postępowaniu są przepisy normujące instytucję prawa pomocy. Jak już wyżej zaznaczono, prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika może zostać przyznane osobie, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Chodzi tutaj zatem o osoby rzeczywiście ubogie, nie posiadające żadnego stałego dochodu bądź też uzyskujące go w wysokości nie pozwalającej nawet na pokrycie wydatków związanych z najbardziej podstawowymi potrzebami (mieszkania, żywienia, leczenia). A. J. tymczasem posiada stały dochód (rentę), ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, a nadto jest jeszcze współwłaścicielem nieruchomości rolnej, którą wydzierżawia. Spłaca także zadłużenie z tytułu zaciągniętej w banku pożyczki (kredytu). Nie może być tym samym uznany za osobę o braku jakichkolwiek możliwości pokrycia choćby części kosztów zainicjowanego przez siebie postępowania. Z uwagi na fakt, iż argumentacja wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy była zbyt lakoniczna, wezwano go do jego uzupełnienia w podanym wyżej zakresie. Pomimo jednak upływu wyznaczonego siedmiodniowego terminu, wezwanie to pozostało bez jakiejkolwiek odpowiedzi. Skarżący nie przedstawił zatem żadnych konkretnych danych dotyczących wydatków, jakie co miesiąc ponosi na utrzymanie własne, domu oraz z tytułu leczenia. Nie odniósł się także do okoliczności w postaci długu oraz nie podał wysokości czynszu uzyskiwanego z tytułu dzierżawy nieruchomości rolnej. Nie przedłożył także rachunków bankowych. Tym samym nie podjął z Sądem należytej współpracy, której celem miała być rzetelna analiza złożonego przez niego wniosku pod kątem przesłanek przyznania prawa pomocy. Nie jest więc możliwe porównanie comiesięcznych obciążeń finansowych skarżącego z jego dochodami w aspekcie sprawdzenia możliwości wyżej wymienionego w zakresie pokrycia kosztów niniejszego postępowania Prawo pomocy z uwagi na wyjątkowy charakter nie może być zaś nadużywane, dlatego też przy rozstrzyganiu w tym przedmiocie nie mogą istnieć wątpliwości dotyczące faktycznej sytuacji strony w kontekście możliwości poniesienia przez nią kosztów postępowania. Wątpliwości te w niniejszej sprawie nie zostały przez skarżącego wyjaśnione, dlatego więc odmówiono uwzględnienia jego wniosku uznając, że nie wykazał, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy tak w całości, jak też w części. Podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 257 § 1, § 2 w zw. z art. 245 § 2 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a.