II SA/Rz 645/17
WyrokWSA w Rzeszowie2017-09-26
Skład orzekający: Marcin Kamiński, Elżbieta Mazur - Selwa, Piotr Godlewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie zamiaru przekształcenia szkoły podstawowej z sześcioklasowej na trzyklasową, wraz z oddziałem przedszkolnym, narusza przepisy prawa, w szczególności przepisy dotyczące konsultacji społecznych i procedury podejmowania uchwał?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że uchwała rady gminy w sprawie zamiaru przekształcenia szkoły podstawowej z sześcioklasowej na trzyklasową wraz z oddziałem przedszkolnym została podjęta zgodnie z prawem. Zostały spełnione wymogi dotyczące zapewnienia kontynuacji nauki uczniom w innej szkole, a także wymogi informacyjne wobec rodziców i kuratora oświaty. Konsultacje społeczne zostały przeprowadzone zgodnie z przyjętymi zasadami, a brak uwag ze strony mieszkańców nie wymagał formalnego przedstawiania wyników. Procedura podejmowania uchwały, w tym przekazanie materiałów radnym, również została uznana za prawidłową.Stan faktyczny
Skarżący J. G., radny i rodzic, zaskarżył uchwałę Rady Gminy Raniżów z dnia 28 grudnia 2016 r. w sprawie zamiaru przekształcenia Szkoły Podstawowej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Staniszewskiem z sześcioklasowej na trzyklasową z oddziałem przedszkolnym. Zarzucił naruszenie statutu gminy i uchwały o konsultacjach społecznych, a także podanie nieprawdziwych okoliczności w uzasadnieniu uchwały. Organ gminy w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa uznał uchwałę za zgodną z prawem, wskazując na pozytywną opinię kuratora oświaty i brak podstaw do stwierdzenia nieważności przez organ nadzoru.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Piotr Godlewski /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2017 r. sprawy ze skargi J. G. na uchwałę Rady Gminy Raniżów z dnia 28 grudnia 2016 r. nr XX/119/16 w przedmiocie zamiaru przekształcenia szkoły podstawowej z VI-cio klasowej na III klasową -skargę oddala-
II SA/Rz 645/17
U z a s a d n i e n i e
Przedmiotem skargi J. G. jest podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2016 r., poz. 446 ze zm., dalej: u.s.g.), art. 59 ust. 1 i 6, art. 61 ust. 2 w zw. z art. 5c pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2015 r., poz. 2156
ze zm., dalej: u.s.o.). uchwała Rady Gminy Raniżów z dnia 28 grudnia 2016 r.
Nr XX/119/16 w sprawie zamiaru przekształcenia Szkoły Podstawowej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Staniszewskiem z VI-cio na III klasową.
Z § 1 wymienionej uchwały wynika, że z dniem 31 sierpnia 2017 r.
RG Raniżów podejmuje zamiar przekształcenia Szkoły Podstawowej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Staniszewskiem o strukturze organizacyjnej klas I-VI
w trzyletnią Szkołę Podstawowej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego
w Staniszewskiem o strukturze organizacyjnej klas I-III i oddział przedszkolny
(ust. 1). Postanowiono także, że uczniowie klas IV-VI przekształconej Szkoły będą kontynuować naukę w Szkole Podstawowej w Raniżowie, wchodzącej w skład Zespołu Szkół w Raniżowie (ust. 2). Zobowiązano i upoważniono Wójta Gminy Raniżów do dokonania czynności niezbędnych do przeprowadzenia procesu przekształcenia szkoły, w szczególności do zawiadomienia o zamiarze przekształcenia szkoły rodziców uczniów i Podkarpackiego Kuratora Oświaty oraz do wystąpienia do Kuratora o wydanie opinii dotyczącej przekształcenia szkoły (§ 2).
W § 3 i 4 stwierdzono, że wykonanie uchwały powierza się Wójtowi Gminy Raniżów
i wchodzi ona w życie z dniem podjęcia.
W uzasadnieniu uchwały podano, że jej podjęcie uzasadnione jest niżem demograficznym oraz dużymi kosztami utrzymania szkoły w związku z małą liczbą uczęszczających do niej uczniów. Ograniczenie stopnia organizacyjnego do klas I-III z oddziałem przedszkolnym jest kompromisem między możliwościami finansowymi Gminy Raniżów, warunkami demograficznymi a oczekiwaniami społecznymi. Pozwoli na bardziej racjonalne wykorzystanie środków publicznych oraz będzie optymalne ze względów społecznych; pozostanie szkoła, w której najmłodsze dzieci nadal będą korzystać z edukacji w miejscu zamieszkania.
W dniu 17 marca 2017 r. wpłynęło do RG Raniżów wystosowane na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. przez J. G. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z wnioskiem o uchylenie uchwały z 28 grudnia 2016 r. Zarzucono w nim, że jej podjęcie nastąpiło z naruszeniem Statutu Gminy Raniżów (poprzez przekazanie radnym materiałów na sesję w terminie krótszym niż w nim określony) oraz z naruszeniem § 8 ust. 3 uchwały Rady Gminy Raniżów Nr XXXII/318/13
z 16 października 2013 r. w sprawie określenia zasad i trybu przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami Gminy Raniżów (poprzez brak zapoznania radnych Rady Gminy z wynikami konsultacji społecznych zarządzonych w sprawie).
J. G. wyjaśnił, że jako radny wybrany z sołectwa Staniszewskie i ojciec dzieci w wieku szkolnym posiada interes prawny w domaganiu się uchylenia uchwały inicjującej procedurę likwidacji części klas w SP w Staniszewskiem. Podał, że zarówno w jego interesie jak i pozostałych mieszkańców jest zapewnienie dzieciom możliwości kontynuowania nauki na poziomie szkoły podstawowej, w pełnym zakresie czasowym w miejscu zamieszkania. W jego ocenie zarówno przyjęty "internetowy" tryb prowadzenia konsultacji, jak też nieprzedstawienie ich wyników na sesji RG przed poddaniem uchwały pod głosowanie, mogły mieć wpływ na decyzję radnych i ich świadomość co do wszystkich okoliczności przemawiających za dalszym funkcjonowaniem Szkoły. Podjęta uchwała nie uwzględnia interesów lokalnej społeczności sołectwa Staniszewskie i mieszkańców, którzy wybudowali Szkołę w czynie społecznym.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, Przewodniczący RG Raniżów pismem z dnia 6 kwietnia 2017 r. (doręczonym 11 kwietnia 2017 r.) poinformował J. G., że wezwanie to zostało przedstawione radnym na sesji w dniu 30 marca 2017 r. RG stanęła na stanowisku, że uchwała z 28 grudnia 2016 r. jest zgodna z prawem. Na podstawie art. 90 ust. 1 zd. 1 u.s.g. została bowiem przedłożona organowi nadzoru (Wojewodzie Podkarpackiemu), który nie znalazł podstaw do stwierdzenia jej nieważności. Uchwała ta uzyskała ponadto pozytywną opinię Podkarpackiego Kuratora Oświaty. W tych okolicznościach nie znaleziono podstaw prawnych do jej uchylenia.
W dniu 10 maja 2017 r. (data wpływu do Urzędu Gminy w Raniżowie) J. G. – zastępowany przez pełnomocnika r. pr. H. G. - złożył na opisaną powyżej uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności, zasądzenie kosztów postępowania oraz przeprowadzenie dowodów z dołączonych do skargi dokumentów.
Kwestionowanej uchwale zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez podjęcie rozstrzygnięcia na podstawie uzasadnienia zawierającego nieprawdziwe okoliczności oraz naruszenie art. 61 ust. 2 u.s.o. poprzez podjęcie zamiaru ograniczenia struktury organizacyjnej SP w Staniszewskiem w sytuacji, gdy warunki miejscowe nie uzasadniają stworzenia szkoły obejmującej tylko część klas szkoły podstawowej.
Skarżący zarzucił ponadto naruszenie:
- przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
w szczególności § 8 ust. 3 uchwały RG Raniżów z 16 października 2013 r.
Nr XXXII/318/13 w sprawie określenia zasad i trybu przeprowadzania konsultacji
z mieszkańcami Gminy Raniżów poprzez brak przedstawienia radnym Gminy Raniżów wyników konsultacji społecznych na najbliższej sesji po ich przeprowadzeniu a przed głosowaniem nad uchwałą;
- § 28 ust. 5 Statutu Gminy Raniżów poprzez podjęcie uchwały mimo braku przekazania przez Wójta zawiadomienia o sesji wraz z materiałami (w tym projektami uchwał) na co najmniej 14 dni przed wyznaczonym terminem sesji poświęconej uchwalaniu budżetu.
W rozwinięciu zarzutów skarżący podkreślił, że uzasadnienie zaskarżonej uchwały zredagowane jest w sposób wprowadzający w błąd. Podano w nim ilość dzieci uczęszczających do poszczególnych klas SP, bez wskazania rzeczywistej liczebności poszczególnych roczników w SP w Staniszewskiem. Podane liczby sugerują, że w niektórych rocznikach w sołectwie nie było żadnych urodzeń.
Z danych ewidencji ludności wynika, że w latach 2007-2016 zarejestrowano
w sołectwie Staniszewskie łącznie 70 urodzeń i w każdym z roczników jest co najmniej kilkoro dzieci mogących uczęszczać do szkoły. Brak uczniów w niektórych rocznikach nie jest spowodowany niskim wskaźnikiem urodzeń, lecz skonfliktowaniem dyrektora SP z rodzicami, którzy posyłają dzieci do innych szkół. Zdaniem skarżącego powołanie się w uzasadnieniu uchwały na nieprawdziwe okoliczności stanowi naruszenie zasady związania prawem organów administracji publicznej.
Skarżący zarzucił ponadto, że przy podejmowaniu kwestionowanej uchwały Rada nie uwzględniła interesów lokalnej społeczności sołectwa Staniszewskie i mieszkańców którzy wybudowali szkołę w czynie społecznym. Naruszona ponadto została procedura podejmowania uchwał, a mianowicie nie przedstawiono najpóźniej na
14 dni przez sesją projektu uchwały. Przeprowadzono pozorne i niezapewniające udziału mieszkańców konsultacje, o których nie rozpowszechniono żadnej informacji, ograniczając się do opublikowania projektu uchwały w BIP na dalszej podstronie,
w sposób uniemożliwiający dostrzeżenie tej informacji.
Reasumując skarżący podkreślił, że przekształcenie Szkoły narusza zdefiniowany interes jego i jego rodziny, a także całej lokalnej społeczności sołectwa Staniszewskie.
W odpowiedzi na skargę RG Raniżów – imieniem której działał Wójt Gminy Raniżów - wniosła o jej oddalenie, uznając podniesione zarzuty za chybione i nie zasługujące na uwzględnienie. Wskazano, że zarówno materiały jak i powiadomienie o terminie sesji budżetowej zostały przekazane radnym z zachowaniem terminów określonych w Statucie. Przyznano, że projekt kwestionowanej uchwały został dostarczony radnym w dniu 22 grudnia 2016 r., jednakże nie skorzystano
z procedury określonej w § 28 ust. 6 Statutu i nie złożono wniosku o odroczenie sesji; wszystkie zatem uchwały podjęte na sesji w dniu 28 grudnia 2016 r. są zgodne
z prawem.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, konsultacje zostały przeprowadzone zgodnie
z prawem, stosownie do zasad określonych w uchwale Nr XXXII/318/13 z dnia
16 października 2013 r. w sprawie określenia zasad i trybu przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami Gminy Raniżów. Wyjaśniono, że osobą odpowiedzialną za przeprowadzenie konsultacji była M. W. Na posiedzeniu sesji RG
28 grudnia 2016 r. odbyła się dyskusja dotycząca przeprowadzonych konsultacji, a wg uzyskanych od wyżej wymienionej wyjaśnień, "jest przekonana, że poinformowała radnych o tym, że nie wniesiono żadnych uwag do treści projektu uchwały w sprawie zamiaru przekształcenia Szkoły". Okoliczność tę potwierdza sporządzony protokół.
Odnośnie zarzutu dotyczącego sposobu przeprowadzenia konsultacji podano, że projekt uchwały umieszczony był na oficjalnej stronie internetowej UG Raniżów. Ponadto pisemnie o konsultacjach społecznych informowana była dyrektor Szkoły – A.Ż. Sam skarżący, radny J. G., poinformowany został o nich odrębnym pismem doręczonym 13 grudnia 2016 r. Organ zaznaczył, że w takiej samej formie zostały przeprowadzone konsultacje dotyczące projektów innych uchwał.
Wbrew zarzutom skargi, uzasadnienie uchwały zostało sporządzone rzetelnie
i prawidłowo. Podana liczba dzieci zgodna jest z danymi zawartymi w sprawozdaniu Systemu Informacji Oświatowej. Aktualnie obowiązek szkolny w SP
w Staniszewskiem realizuje 14 uczniów. Jest to rzeczywista liczba dzieci uczęszczających do tej placówki i stanowi podstawę do naliczenia subwencji oświatowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego - art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a. W myśl
art. 147 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub
w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Przedmiotem kontroli sądu w rozpatrywanej sprawie jest uchwała RG Raniżów z dnia 28 grudnia 2016 r. Nr XX/119/16 w sprawie zamiaru przekształcenia SP
w Staniszewskiem z VI-cio na III klasową z oddziałem przedszkolnym, podjęta
w oparciu o art. 59 ust. 1 i 6 oraz art. 61 ust. 2 u.s.o. (w dacie orzekania przez Sąd przepisy te już nie obowiązywały, bowiem zostały uchylone przez art. 15 pkt 114 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe, Dz.U. z 2017 r., poz. 60, zmieniającej u.s.o. z dniem 1 września 2017 r.; pozostaje to bez znaczenia z punktu widzenia możliwości sądowej kontroli legalności podjęcia wskazanej uchwały).
Zgodnie z art. 59 ust. 1 u.s.o., szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 1a i 2, mogła być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący był w takim przypadku obowiązany, co najmniej na
6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów (w przypadku szkoły dla dorosłych - uczniów), właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu; stosownie do ust. 6 tego artykułu, przepis ten miał odpowiednie zastosowanie w przypadku przekształcenia szkoły lub placówki. Na podstawie zaś art. 61 ust. 2 u.s.o., w przypadkach uzasadnionych miejscowymi warunkami, mogły być tworzone szkoły obejmujące część klas szkoły podstawowej, w tym także szkoły filialne.
Skarga J. G. wniesiona została w oparciu o art. 101 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
W sprawie nie budzi wątpliwości, że zaskarżona uchwała jest uchwałą z zakresu administracji publicznej, a skarżący – którego dzieci są uczniami przekształcanej szkoły – ma interes prawny w domaganiu się zbadania jej legalności (kwestia legitymacji prawnej rodzica dziecka uczęszczającego do szkoły objętej zamiarem likwidacji lub przekształcenia do zaskarżenia takiej uchwały nie budzi zastrzeżeń
w orzecznictwie sądowym – por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 19 października 2016 r. I OSK 1153/16 oraz z dnia 18 marca 2014 r. I OSK 3045/13). Skarżący przed wniesieniem skargi dochował także ustawowego trybu warunkującego dopuszczalność jej wniesienia, tj. wezwał RG do usunięcia naruszenia prawa, a do wniesienia skargi doszło z zachowaniem 30-dniowego terminu o jakim mowa w art. 53 § 2 P.p.s.a., liczonym od dnia doręczenia odpowiedzi o braku podstaw do uwzględnienia wezwania.
Tym samym w sprawie spełnione zostały warunki dopuszczalności skargi, pozwalające na jej merytoryczne rozpoznanie.
W ocenie Sądu, w związku z podjęciem zaskarżonej uchwały, nie zostały naruszone wymagania przewidziane w art. 59 ust. 1 u.s.o. (nie jest to też kwestionowane w skardze). Jak wynika z jej treści (§ 1 ust. 2), w przypadku przekształcenia SP w Staniszewskiem z VI na III klasową, uczniowie klas IV-VI mają zapewnioną możliwość kontynuacji nauki w SP w Raniżowie, oddalonej
wg uzasadnienia uchwały ok. 2,5 km od ich miejsca zamieszkania, do której będą też mieli zapewniony transport. Przed upływem 6 miesięcy liczonym względem
31 sierpnia 2017 r. - wskazanym jako zamierzony dzień przekształcenia, organ prowadzący Szkołę pismami z dnia 16 stycznia 2017 r. dokonał także zawiadomienia o tym rodziców 45 uczniów - w tym skarżącego (na spełnienie tego wymogu wskazują nadesłane na wezwanie Sądu kopie pism wraz z potwierdzeniami odbioru, z których najpóźniejsze oznaczone jest datą 1 lutego 2017 r.) oraz Podkarpackiego Kuratora Oświaty, który postanowieniem z dnia 23 stycznia 2017 r.
Nr PiP.542.5.2017 wyraził pozytywną opinię w tym zakresie.
W okolicznościach sprawy Sąd nie podziela zarzutu skargi wskazującego na naruszenie § 8 ust. 3 uchwały RG Raniżów z 16 października 2013 r.
Nr XXXII/318/13 w sprawie określenia zasad i trybu przeprowadzania konsultacji
z mieszkańcami Gminy Raniżów. Za punkt wyjścia w tym zakresie należy uznać
art. 5a ust. 1 u.s.g., wg którego w wypadkach przewidzianych ustawą oraz w innych sprawach ważnych dla gminy mogą być przeprowadzane na jej terytorium konsultacje z mieszkańcami gminy; zgodnie z ust. 2 tego artykułu, zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami gminy określa uchwała rady gminy. Ponieważ przepisy u.s.o., w tym zwłaszcza jej art. 59, nie przewidywały obowiązku przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami gminy w sprawie likwidacji /przekształcenia szkoły, kwestie te mogły stanowić przedmiot konsultacji wyłącznie poprzez uznanie zamiaru przekształcenia SP w Staniszewskiem za sprawę ważną dla Gminy. Ponieważ jest to związane ze sposobem realizacji jednego z kluczowym zadań własnych gminy, tj. zaspokajaniem zbiorowych potrzeb wspólnoty z zakresu edukacji publicznej i bez wątpienia ma istotne znaczenie dla lokalnej społeczności, nie sposób w związku z tym podważać słuszności stanowiska Wójta Gminy Raniżów, który zarządzeniem Nr 64/2016 z dnia 12 grudnia 2016 r. na podstawie § 3 ust. 1 w/w uchwały z dnia 16 października 2013 r. zadecydował o przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami sołectwa Staniszewskie dotyczących zamiaru przekształcenia funkcjonującej tam SP z VI na III klasową. W zarządzeniu tym określono m.in. termin przeprowadzenia konsultacji (13 – 19 grudnia 2016 r.) oraz ich formę, tj. umieszczenie projektu uchwały na stronie internetowej BIP UG Raniżów. Wskazano także, że konsultacje polegają na wyrażeniu opinii lub wniesieniu uwag do treści projektu uchwały do osoby odpowiedzialnej za przeprowadzenie konsultacji (p.o. kierownika Zespołu Oświatowego Gminy Raniżów), w sekretariacie UG Raniżów lub poprzez pocztę elektroniczną. W pełni koresponduje to z § 6 uchwały
z dnia 16 października 2013 r. wskazującym, że konsultacje społeczne mogą mieć formę umieszczenia projektu aktu prawa miejscowego, projektu dokumentu lub założeń do projektu dokumentu na stronie internetowej UG Raniżów i przyjmowanie uwag następuje na piśmie za pomocą m.in. poczty elektronicznej, formularza zgłoszenia uwagi, formularza ankietowego (pkt 1) oraz zebrań wiejskich, spotkań
z przedstawicielami grup społeczno – zawodowych, organizacji pozarządowych lub innych podmiotów (pkt 2). Stosownie zaś do § 8 ust. 1 tej uchwały, opinie i uwagi zgłoszone w czasie konsultacji kierowane są do wyznaczonego przez Wójta Gminy Raniżów pracownika UG Raniżów, który rozpatruje opinie i uwagi, przekazując propozycję stanowiska do zatwierdzenia Wójtowi (ust. 2). Ponieważ zgodnie z § 3 ust. 2 uchwały, zarówno forma przeprowadzenia konsultacji jak i osoba odpowiedzialna za ich przeprowadzenie powinny zostać określone w treści zarządzenia o przeprowadzeniu konsultacji, należy uznać, że decyzja w tym zakresie pozostawiona jest do uznania organu podejmującego decyzję o ich przeprowadzeniu (Wójta Gminy Raniżów) i o ile forma konsultacji mieści się w zakresie przewidzianym tą uchwałą a projekt uchwały wraz z informacją o konsultacjach zamieszczony został na oficjalnej stronie internetowej Gminy - a tak jest w rozpoznawanej sprawie, brak jest podstaw do skutecznego wywodzenia z tego zarzutów o ich przeprowadzeniu
w sposób pozorny i niezapewniający udziału mieszkańców (kwestią indywidualnej
i pozaprawnej oceny pozostaje zatem, którą z przewidzianych uchwałą form przeprowadzenia konsultacji należałoby uznać za najbardziej adekwatną
i oczekiwaną przez miejscową społeczność).
Zgodnie z § 8 ust. 3 uchwały RG Raniżów z dnia 16 października 2013 r., wyniki konsultacji Wójt Gminy Raniżów przedkłada RG Raniżów na najbliższej sesji od dnia zakończenia konsultacji. Nie kwestionując, że w protokole z sesji RG Raniżów odbytej 28 grudnia 2016 r. w części poświęconej podjęciu zaskarżonej uchwały brak jest o tym informacji, niemniej jak wynika również z akt sprawy i co potwierdzono
w odpowiedzi na skargę, w wyniku tych konsultacji nie wpłynęły żadne opinie i uwagi, nie było zatem potrzeby formalnego ich przedstawiania. Skoro nie miało to żadnego znaczenia dla głosowania nad przyjęciem uchwały, brak jest podstaw do wywodzenia naruszenia wskazanej regulacji.
Ubocznie należy zwrócić uwagę, iż w praktyce brak przedłożenia opinii i uwag
o projekcie uchwały mógł wprawdzie być wynikiem braku rozpowszechnienia informacji o konsultacjach w inny sposób niż przyjęty (zwłaszcza wśród najbardziej zainteresowanych, czyli rodziców dzieci), co jednak nie pozbawia ich prawnej skuteczności i w żaden sposób nie czyni zarzutu naruszenia wskazanego § 8 ust. 3 uzasadnionym. W tej mierze należy zauważyć, że do odrębnego, indywidualnego powiadomienia rodziców dzieci doszło pismami z dnia 16 stycznia 2017 r. (zgodnie
z wymogiem art. 59 ust. 1 u.s.o.), stwarzając im możliwość wyrażenia stanowiska przed ewentualnym podjęciem kolejnej uchwały o przekształceniu Szkoły (uchwała
o zamiarze przekształcenia jest tzw. uchwałą intencyjną, uruchamiającą związaną
z tym procedurę, niemniej sama w sobie nie wywołuje skutku w postaci przekształcenia).
Niezasadny jest także zarzut naruszenia § 28 ust. 5 Statutu Gminy Raniżów (uchwała RG Raniżów z dnia 3 marca 2003 r. Nr V/31/03) poprzez podjęcie zaskarżonej uchwały mimo braku przekazania przez Wójta zawiadomienia o sesji wraz z materiałami (w tym projektami uchwał) na co najmniej 14 dni przed wyznaczonym terminem sesji poświęconej uchwalaniu budżetu.
Jak wynika z zawiadomienia Przewodniczącego RG Raniżów z dnia 21 grudnia
2016 r., planem sesji RG Raniżów w dniu 28 grudnia 2016 r. oprócz podjęcia uchwały w sprawie zamiaru przekształcenia SP w Staniszewskiem objęte zostało również podjęcie uchwały budżetowej Gminy na rok 2017. W myśl § 28 ust. 2 pkt 3 Statutu, przygotowanie sesji obejmuje zapewnienie dostarczenia radnym materiałów, w tym projektów uchwał, dotyczących poszczególnych punktów porządku obrad
w terminie 3 dni przed dniem odbycia sesji, przy czym o terminie, miejscu
i proponowanym porządku obrad sesyjnych powiadamia się radnych najpóźniej na
5 dni przed terminem obrad (ust. 4), zaś powiadomienie z materiałami dotyczącymi sesji poświęconej uchwaleniu budżetu przesyła się radnym najpóźniej na 14 dni przed sesją (ust. 5).
Mimo że prawidłowość podjęcia uchwały budżetowej pozostaje poza zakresem orzekania w rozpoznawanej sprawie, w oparciu o daty wyszczególnione
w odpowiedzi na skargę - 17 listopada i 22 grudnia 2016 r. jako odnoszące się odpowiednio do przekazania radnym materiałów dotyczących uchwalenia budżetu Gminy Raniżów na rok 2017 oraz zamiaru przekształcenia SP w Staniszewskiem –
w obydwu przypadkach należy stwierdzić zachowanie w/w terminów statutowych. Nieuprawnione w tym względzie pozostaje wywodzenie braku terminowego zawiadomienia o sesji i przekazania materiałów dotyczących zamiaru przekształcenia SP w Staniszewskiem z samego tylko planowanego jej procedowania na jednej sesji z projektem budżetu. W tym zakresie nie skutkuje to równoczesnym wymogiem zachowania względem innych spraw wymaganego względem niego terminu odpowiednio wcześniejszego zawiadomienia o sesji i przekazania materiałów, który - jako warunkowany wyłącznie przedmiotem sprawy - został w niniejszym przypadku zachowany.
Gdyby nawet jednak teoretycznie przyjąć naruszenie tego terminu, nie przesądza to automatycznie o wadliwości podjętej w ten sposób uchwały. Jak wynika bowiem
z § 28 ust. 6 Statutu, "w razie niedotrzymania terminów o jakich mowa w ust. 4 i 5, Rada może podjąć uchwałę o odroczeniu sesji i wyznaczyć nowy termin jej odbycia. Wniosek o odroczenie sesji może być zgłoszony przez radnego tylko na początku obrad, przed głosowaniem nad ewentualnym wnioskiem o zmianę porządku obrad". Jak wynika z protokołu z sesji RG Raniżów z dnia 28 grudnia 2016 r., żaden zarzut związany z niedochowaniem wskazanego terminu nie został podniesiony i wniosek
o odroczenie z tego powodu sesji przez żadnego z radnych nie został zgłoszony (skarżący składał co prawda wniosek o wycofanie z porządku obrad pkt 4 dotyczącego podjęcia uchwały w sprawie zamiaru przekształcenia Szkoły, niemniej motywował go brakiem zaproszenia osób zainteresowanych na posiedzenie Komisji RG opiniującej projekt oraz zamiarem zobligowania Wójta do przeprowadzenia "uczciwych i rzetelnych konsultacji z mieszkańcami wsi a nie jakieś ukryte
w internecie"; w wyniku głosowania wniosek nie uzyskał jednak wymaganej większości). W tych okolicznościach brak jest podstaw do uznania skuteczności zarzutu skargi naruszenia § 28 ust. 5 Statutu RG Raniżów.
Jak wynika ze wskazanego już wyżej, obowiązującego w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały art. 59 ust. 1 i 6 u.s.o., poza spełnieniem wynikających z niego obowiązków informacyjnych względem wskazanych podmiotów oraz wymogu zapewnienia uczniom przez organ prowadzący szkołę możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, ustawa ta nie przewiduje innych przesłanek, od spełnienia których uzależnione byłoby uprawnienie organu do przekształcenia szkoły. Oznacza to, że dokonywana pod względem zgodności
z prawem ocena podjęcia zaskarżonej uchwały nie obejmuje żadnych innych kryteriów. W sprawie dotyczy to w szczególności podnoszonych przez skarżącego argumentów kwestionujących celowość przekształcenia Szkoły z VI na III klasową
(w tym subiektywnego przekonania że faktycznie zmierza to do jej likwidacji) oraz związanych z tym aspektów społecznych (zapewnienie dzieciom możliwości kontynuowania nauki na poziomie szkoły podstawowej w miejscu zamieszkania, wybudowanie Szkoły w czynie społecznym), które mimo swej doniosłości, nie mogą być w tej sytuacji objęte kontrolą sądową.
W tym kontekście nie zasługują na uwzględnienie podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 2 i art. 7 Konstytucji RP (statuującym, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej oraz działanie organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa) oraz art. 61 ust. 2 u.s.o., poprzez podjęcie zamiaru ograniczenia struktury organizacyjnej SP
w Staniszewskiem w sytuacji, gdy warunki miejscowe nie uzasadniają stworzenia szkoły obejmującej tylko część klas szkoły podstawowej.
Podkreślenia wymaga, że uprawnienie gmin w gestii których pozostaje prowadzenie szkół podstawowych do zmian ich struktury organizacyjnej (w tym także ich likwidacji) wiąże się z konstytucyjną zasadą samodzielności jednostek samorządu terytorialnego i realizacji przez nie w ramach zadań własnych tych zadań publicznych, które służą zaspokajaniu potrzeb danej wspólnoty samorządowej
(art. 165 ust. 2 i art. 166 ust. 1 Konstytucji RP). Nie sposób tym samym zakwestionować zgodnych z prawem działań RG Rożniatów w dążeniu do dostosowania organizacji sieci gminnych szkół podstawowych do aktualnych potrzeb wspólnoty samorządowej z uwzględnieniem takich kryteriów, jak liczba dzieci uczęszczających do poszczególnych szkół oraz kosztów ich funkcjonowania, a więc zmierzających do racjonalizacji wydatków. W realiach sprawy bez wątpienia ma to przede wszystkim związek z ilością dzieci uczęszczających do SP
w Staniszewskiem; w roku szkolnym 2016/2017 było ich 14 (w tym 3 w klasie II, 4
w klasie III i 7 w klasie VI) oraz 5 dzieci w oddziale przedszkolnym. Nie bez znaczenia zapewne pozostawała liczba zaangażowanych do ich nauki nauczycieli (8) oraz realizacja znacznej części procesu nauczania w systemie klas łączonych, przekładająca się na brak możliwości zapewnienia uczniom w klasie 4 i starszych optymalnych warunków nauczania, a co z kolei będzie możliwe w SP w Raniżowie (posiadającej dobrze wyposażone sale lekcyjne, bibliotekę, pracownię komputerową, salę gimnastyczną, stołówkę i świetlicę), do której dzieci będą miały zorganizowany dojazd.
Jak już jednak wskazano wyżej, okoliczności te – aczkolwiek istotne z punktu widzenia zasadności podjęcia zaskarżonej uchwały – nie mają decydującego znaczenia dla oceny jej zgodności z prawem.
W związku z podaną wyżej liczbą dzieci uczęszczających do Szkoły
w Staniszewskiem Sąd nie podziela także zarzutu wskazującego na zredagowanie
w tym zakresie uzasadnienia zaskarżonej uchwały w sposób wprowadzający w błąd. Wbrew twierdzeniu skarżącego, brak jest uzasadnionych przesłanek, aby jako punkt odniesienia do podjętych przez Gminę działań mających na celu przekształcenie Szkoły traktować nie liczbę dzieci faktycznie do niej uczęszczających, lecz liczbę dzieci wynikających z danych ewidencyjnych, uwzględniającą rzeczywistą liczebność poszczególnych roczników w sołectwie Staniszewskie (wg danych skargi, w latach 2007 – 2016 na terenie sołectwa zarejestrowano 70 urodzeń, z czego w roku 2011, 2012, 2013, 2014, 2015 i 2016 urodziło się odpowiednio 5, 9, 5, 10, 7 i 7 dzieci).
To że są to dzieci mogące potencjalnie uczęszczać do tej Szkoły nie przesądza jednak że tak faktycznie będzie, biorąc pod uwagę, że już obecnie znaczna ich część uczęszcza do szkół w innych miejscowościach; na okoliczność tę wskazał sam skarżący w toku dyskusji poprzedzającej podjęcie zaskarżonej uchwały "dzieci we wsi są tylko zostały wyłowione do innych szkół. Dzieci poszły do Sokołowa
i Raniżowa", co znajduje odzwierciedlenie w treści protokołu z sesji RG z dnia
28 grudnia 2016 r.
W świetle powyższego brak jest podstaw do uznania, że uchwała o zamiarze przekształcenia SP w Staniszewskiem narusza prawo, co wymagałoby jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
W tej sytuacji skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, o czym orzeczono na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło