II SA/Rz 646/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku r.pr. A. T. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej postanawia odmówić przyznania r. pr. A. T. wynagrodzenia tytułem kosztów pomocy prawnej związanej ze sporządzeniem na rzecz skarżącej skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 646/14. Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2014 r. WSA w Rzeszowie, z uwagi na brak uzupełnienia w zakreślonym terminie braków formalnych, odrzucił skargę M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. Nr [...]. We wniesionej od tego postanowienia w imieniu M. B. skardze kasacyjnej, ustanowiona dla niej w ramach prawa pomocy r.pr. A. T. wniosła o zasądzenie – wg norm prawem przewidzianych - kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, które nie zostały pokryte w całości ani w części. Kolejnym postanowieniem z dnia 22 września 2014 r. WSA w Rzeszowie odrzucił w/w skargę kasacyjną. Wskazał, że wobec przekroczenia ustawowego terminu do złożenia tej skargi, pełnomocnik nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: Stosownie do treści art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W przypadku radców prawnych reguluje je rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490), które w § 15 stanowi, iż koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych o których mowa w rozdziałach 3 i 4 (pkt 1) oraz niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego (pkt 2). Abstrahując od wysokości tych kosztów, decyzja o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. W związku z tym, pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach przyznanego stronie prawa pomocy należy się wynagrodzenie w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej; oznacza to uprawnienie i obowiązek ustalenia przez Sąd, czy pomoc ta rzeczywiście została udzielona (postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/2004). Ocena czynności pełnomocnika na gruncie niniejszej sprawy do takiego wniosku nie prowadzi. Reprezentujący skarżącą radca prawny sporządził co prawda w jej imieniu skargę kasacyjną, niemniej z powodu niezachowania opisanego powyżej wymogu formalnego jej złożenia, nie mogła być ona w ogóle rozpoznawana. Ocena tej czynności nie uprawnia więc do stwierdzenia, że działania fachowego pełnomocnika, którym jest ustanowiony dla skarżącej radca prawny, w jakikolwiek sposób przyczyniły się do poprawy lub ochrony jej sytuacji prawnej, a tym samym by dawały podstawę do dochodzenia przez pełnomocnika z tego tytułu wynagrodzenia. Zgodnie z postanowieniem SN z dnia 12 lutego 1999 r. sygn. II CKN 341/98, czynności pełnomocnika nie mające charakteru pomocy prawnej nie mogą stanowić podstawy do przyznania mu wynagrodzenia ze środków Skarbu Państwa. Adekwatne do opisanej sytuacji jest również stwierdzenie zawarte w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 30 listopada 2010 r. sygn. akt IV SA/Gl 645/09, zgodnie z którym "jeżeli wniesione przez fachowego pełnomocnika pismo z przyczyn formalnych nie wywołało żadnych skutków prawnych, to nie można przyjąć, aby czynność procesowa, której zamierzał on dokonać została w istocie zrealizowana, a co za tym idzie trudno uznać, że ma ona charakter pomocy prawnej". Prowadzi to do uznania, że pomoc prawna świadczona w sposób sprzeczny z zasadami profesjonalizmu nie stanowi podstawy do przyznania wynagrodzenia. Mając powyższe na uwadze, na podstawie powołanych przepisów w związku z art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.