II SA/Rz 648/07
WyrokWSA w Rzeszowie2008-03-05
Skład orzekający: Anna Lechowska, Robert Sawuła, Stanisław Śliwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek połączyć postępowanie w sprawie podziału nieruchomości wszczęte z urzędu z postępowaniem wszczętym na wniosek strony, jeśli dotyczą one tych samych nieruchomości i czy pozostawienie wniosku bez rozpoznania z powodu nieuzupełnienia braków formalnych jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji nie jest zobligowany do połączenia postępowania wszczętego z urzędu z postępowaniem wszczętym na wniosek strony, nawet jeśli dotyczą one tych samych nieruchomości. Organ ma prawo do takiego połączenia, ale nie obowiązek. Ponadto, pozostawienie wniosku bez rozpoznania z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a., jest zgodne z prawem, jeśli strona nie skorzysta z możliwości jego uzupełnienia lub nie wniesie zażalenia na bezczynność organu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta zatwierdzającą podział nieruchomości. Skarżące spółki zarzuciły naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy o gospodarce nieruchomościami, w szczególności dotyczące niepołączenia postępowania prowadzonego z urzędu z postępowaniem wszczętym na ich wniosek oraz błędnego pozostawienia ich wniosku bez rozpoznania. Spółki domagały się zastosowania art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który przewiduje przejście własności nieruchomości przeznaczonych pod drogi publiczne na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Anna Lechowska /spr./ Sędziowie WSA Robert Sawuła NSA Stanisław Śliwa Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 5 marca 2008 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. S.K.A. oraz B. Sp. z o.o. S.K.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości -skargę oddala-
II SA/Rz 648/07
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] czerwca 2007r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania:
1) "B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" Spółka Komandytowe - Akcyjna w R.
2) "A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" Spółka Komandytowe - Akcyjna w T.,
od decyzji Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007r. orzekającej o zatwierdzeniu podziału nieruchomości położonych w R., oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr nr:
• 531/1 o pow. 88a40m2, obr. [...], obj. KW [...] na nowe działki nr nr: 531/7 o pow. 08a50m2, 531/8 o pow. 79a90m2, obr. [...],
• 531/5 o pow. 10a55m2, obr. [...], obj. KW [...] na nowe działki nr nr: 531/9 o pow. 08a38m2, 531/10 o pow. 02al7m2, obr. [...],
• 531/6 o pow. 0la 50m2, obr. [...], obj. KW [...] na nowe działki nr nr: 531/11 o pow. 48m2, 531/12 o pow. 01a02m2, obr. [...],
• 532 o pow. 19a29m2, obr. [...], obj. KW [...] na nowe działki nr nr: 532/1 o pow. 09a95m2, 532/2 o pow. 09a34m2, obr. [...],
• 533/1 o pow. 13a l7m2, obr. [...], obj. KW [...] na nowe działki nr nr: 533/4 o pow. 09a88m2, 533/5 o pow. 17m2, obr. [...],
• 533/2 o pow. 04a71m2, obr. [...], obj. KW [...] na nowe działki nr nr: 533/7 o pow. 04a58m2, 533/8 o pow. 13m2, obr. [...],
• 534 o pow. 26a42m2, obr. [...], obj. KW [...] na nowe działki nr nr: 534/1 o pow. 06al8m2, 534/2 o pow. 20a24m2, obr. [...],
• 537/1 o pow. 06a90m2, obr. [...], obj. KW [...] na nowe działki nr nr: 537/3 o pow. 02a37m2, 537/4 o pow. 04a53m2, obr. [...],
• 538/4 o pow. 02a20m2, obr. [...], obj. KW [...] na nowe działki nr nr: 538/13 o pow.Ola30m2, 538/14 o pow. 90m2, obr. [...],
• 538/7 o pow. 02a28m2, obr. [...], obj. KW [...] na nowe działki nr nr: 538/15 o pow. 01a 01 m2, 538/16 o pow. 27m2, obr. [...],
• 538/8 o pow. 02a90m2, obr. [...], obj. KW [...] na nowe działki nr nr: 538/17 o pow. 02a60m2, 538/18 o pow. 30m2, obr. [...],
• 538/10 o pow. 34a 44m2, obr. [...], obj. KW [...] na nowe działki nr nr: 538/19 o pow. 31a34m2, 538/20 o pow. 09m2, 538/21 o pow. 03a01m2, obr. [...],
• 539/5 o pow. 41a06m2, obr. [...], obj. KW [...] na nowe działki nr nr: 539/9 o pow. 02al3m2, 539/10 o pow. 38a93m2, obr. [...],
• 540 o pow. 18a23m2, obr. [...], obj. KW [...] na nowe działki nr nr: 540/1 o pow. 16a28m2, 540/2 o pow. Ola95m2, obr. [...],
• 541/4 o pow. 02a07m2, obr. [...], obj. KW [...] na nowe działki nr nr: 541/8 o pow. 03m2, 541/9 o pow. 02a04m2, obr. [...],
• 541/5 o pow. 04a54m2, obr. [...], obj. KW [...] na nowe działki nr nr: 541/10 o pow. 01a 07m2, 541/11 o pow. 03a47m2, obr. [...],
• 564/8 o pow. 74a88m2, obr. [...], obj. KW [...] na nowe działki nr nr: 564/9 o pow. 67m2, 564/10 o pow. 74a21m2, obr. [...],
• 565 o pow. 26a71m2, obr. [...], powstała z pgr. 3231/2, obj. KW [...] na nowe
działki nr nr: 565/1 o pow. 01a71m2,565/2 o pow. 25a00m2, obr. [...], zgodnie z mapą projektu podziału włączoną do zasobu ewidencji gruntów dnia 20 listopada 2006r. pod nr [...] (operat [...]), - utrzymało w mocy zaskarżoną nim decyzję.
Jako jej podstawę prawną wskazało art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 93 ust. 1 i 96 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity - Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603, ze zm.)
Z jej uzasadnienia wynika , że po raz pierwszy Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] listopada 2006r. orzekł z urzędu o podziale nieruchomości położonych w R., oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki o numerach podanych w sentencji decyzji oraz o zatwierdzeniu projektu podziału włączonego do zasobu ewidencji gruntów dnia 20 listopada 2006r. pod nr [...] (operat [...]).
Odwołanie od tej decyzji wnieśli: . "A" Sp. z o.o. z s. w R., i "B Sp. z o.o." S.K.A. w T. domagając się zmiany zaskarżonej decyzji w części dotyczącej podziału działek nr ewid. 531/1, 531/5, 531/6, 532, 533/2, 541/4, 541/5, i o podział tych działek na zasadzie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Żądanie swe motywowali tym, że w dniu 22 listopada 2006r. złożyli wniosek o ich podział.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2007r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z uwagi na uchybienia dotyczące doręczenia decyzji "B.", zbyt późne opracowanie wstępnego projektu nieruchomości uniemożliwiające zachowanie wymogów wynikających z art. 10 kpa, oraz okoliczność , że kserokopie odpisów z ksiąg wieczystych nie były uwierzytelnione a także nie załatwienie w sposób procesowy wniosku stron o dokonanie podziału, wskazując że jeśli organ uzna ów wniosek za spóźniony - wobec wszczęcia postępowania w tej sprawie z urzędu - winien je umorzyć a jeśli uzna to za możliwe winien postąpić zgodnie z wnioskiem.
Prezydent Miasta, po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydał decyzję nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007r. w drodze, której zatwierdził po raz kolejny podział nieruchomości położonych w R., określonych powyżej.
Od decyzji tej wniosły odwołanie spółki "B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" Spółka Komandytowo - Akcyjna w R., ul. [...] oraz "A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" Spółka Komandytowe - Akcyjna w T., ul. [...].
Odwołanie zarzuca, zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7, art. 10, art. 62, art. 64 § 2 i art. 77 K.p.a. oraz art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez to że organ I instancji nie uwzględnił wniosku stron o wydanie decyzji o zatwierdzeniu podziału działek nr ewid. 531/1, 531/5, 531/6 i 532 oraz działek nr ewid. 533/2, 541/4, 541/5 położonych w obr. [...] R., a tym samym nie rozstrzygnął sprawy w oparciu o przepis art. art. 98 ustawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławczego nie uwzględniło odwołania i utrzymało w mocy zaskarżoną nim decyzję decyzją opisaną na wstępie motywując swe stanowisko następująco :
Podziały nieruchomości reguluje Dział III rozdział l ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity - Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), zwanej w dalszej części "ustawą".
Wniosek od dokonanie podziału został przez strony odwołujące złożony w organie I instancji w dniu [...] listopada 2006r., tj. w dniu wydania przez Prezydenta Miasta decyzji o podziale , uchylonej następnie przez Kolegium decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2007r. Zakwestionowana odwołaniem decyzja Prezydenta Miasta została zatem wydana w wyniku postępowania prowadzonego z urzędu od dnia 26 września 2006r. zgodnie z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania z dnia 6 października 2006r.
Po uchyleniu decyzji organ I instancji pismem z dnia 13 lutego 2007r. znak: [...] wezwał stronę do po raz kolejny do usunięcia braków podania z dnia [...] listopada 2006r., czyniąc to na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. Na skutek nie uzupełnienia braku podania o wstępny projekt podziału nieruchomości - pismem z dnia 7 marca 2007r., Prezydent Miasta poinformował strony o pozostawieniu wniosku z dnia [...] listopada 2006r. bez rozpoznania. Jednocześnie zawiadomił, że rozpatrzenie sprawy może nastąpić po złożeniu nowego, kompletnego wniosku. W dniu 19 marca 2007r. do Prezydenta Miasta wpłynął wstępny projekt podziału nieruchomości. Pismem z dnia 6 kwietnia 2007r. Prezydent Miasta odpowiedział stronie na zarzuty przedstawione w piśmie z dnia 29 marca 2007r., informując, że postępowanie wszczęte z urzędu zostanie zakończone stosowną decyzją oraz że żaden przepis prawa nie upoważnia organu prowadzącego postępowania w sprawie podziału do zmiany w trakcie postępowania trybu postępowania wszczętego z urzędu na tryb postępowania wszczęty na wniosek. Ponadto wskazano, że pozostawienie podania bez rozpoznania było konsekwencją nie przedłożenia wstępnego projektu podziału nieruchomości w terminie 7 dni nakreślonym wezwaniem z dnia 13 lutego 2007r.
Zdaniem Kolegium opisany powyżej tryb postępowania organu I instancji w odniesieniu do wniosku strony z dnia [...] listopada 2006r. zgodny jest z uregulowaniami k.p.a. Kolegium w decyzji z dnia [...] stycznia 2007r. wskazało, że wniosek strony z dnia [...] listopada 2006r. nie został załatwiony w sposób procesowy. Opisane powyżej postępowanie organu I instancji wyczerpuje wytyczne zawarte w decyzji Kolegium.
W myśl bowiem art. 64 § 2 K.p.a. jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Pozostawienie podania bez rozpoznania następuje w formie pisma skierowanego do strony (tak -uchwała SN z dnia 8 czerwca 2000r. sygn. III ZP 11/00, OSN 2000, nr 19, poz. 702) oraz wyrok NSA z dnia 23 stycznia 1996r. sygn. II SA 1473/94, ONSA 1997, Nr 3, poz. 114, Przyjęte w art. 64 § 2 K.p.a. rozwiązanie nie pozbawia strony możliwości obrony własnego interesu prawnego. W razie bowiem pozostawienia przez organ podania bez rozpoznania strona może podjąć obronę przed bezczynnością, składając zażalenie do organu wyższego stopnia (art. 37 § 1 K.p.a.), a następnie w razie nieuwzględnienia zażalenia skargę do sądu administracyjnego. Strona może także wnieść nowe podanie, które zainicjuje nowe postępowanie. Jak wynika z akt sprawy strona nie skorzystała z powyższych uprawnień.
Kolegium rozpoznając obecne odwołanie związane jest w zakresie orzekania stanem prawnym i faktycznym istniejącym na dzień orzekania. Stan faktyczny sprawy ukształtowany skutecznym pozostawieniem bez rozpoznania podania strony z dnia [...] listopada 2006r. nakazuje mu pominąć przy orzekaniu kwestie związane z tym wnioskiem strony.
Biorąc pod uwagę powyższe organ II instancji stoi na stanowisku, że organ I instancji nie naruszył wskazanych przepisów art. 7, art. 10, art. 64 § 2 i art. 77 K.p.a. oraz art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami. O naruszeniu art. 62 K.p.a. także nie może być mowy, gdyż jakakolwiek analiza pod kątem prowadzenia jednego (wspólnego) postępowania mogłaby mieć miejsce dopiero po złożeniu wniosku strony zgodnego z uregulowaniami prawa, a do takiej sytuacji w niniejszej sprawie nie doszło. Na skutek zaś procesowego zakończenia przez organ I instancji sprawy podania strony z dnia [...] listopada 2006r. nie można też zarzucić organowi I instancji naruszenia przepisu art. 98 ustawy.
Przechodząc do podziału zatwierdzonego zaskarżoną decyzją, to należy zauważyć, że zgodnie z art. 93 ust. l i art. 94 ust. l ustawy, podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w jego braku jeżeli jest on zgodny z przepisami odrębnymi, a jeżeli przed dniem złożenia wniosku o podział była wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, obowiązująca w dniu złożenia wniosku, jeżeli jest on zgodny z warunkami określonymi w tej decyzji.
W sprawie istnieje Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego Nr [...] w rejonie [...] przy al. [...] w R., przyjęty uchwałą Nr [...] Rady Miasta z dnia [...] września 2006r. ogłoszoną w Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], póz. [...] z dnia [...] października 2006r.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2007r. Prezydent Miasta znak; [...] pozytywnie zaopiniował wstępny projekt podziału działek nr nr: 531/1, 531/5, 531/6, 532, 533/1, 533/2, 534, 537/1, 538/4, 538/7, 538/8, 538/10, 539/5, 540, 541/4, 541/5, 564/8, 565 obr. [...] jako zgodny z ustaleniami wskazanego planu zagospodarowania przestrzennego.
Zgodnie z art. 97 ust. 3 ustawy podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli:
1) jest on niezbędny do realizacji celów publicznych;
2) nieruchomość stanowi własność gminy i nie została oddana w użytkowanie
wieczyste.
Katalog celów publicznych określony została w art. 6 ustawy, który stanowi w ust. l, że celem publicznym jest wydzielanie gruntów pod drogi publiczne i drogi wodne, budowa i utrzymywanie tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, części lotniczych lotnisk oraz służących do kierowania, kontroli, nadzoru i zabezpieczania ruchu lotniczego, w tym rejonów podejść, a także łączności publicznej i sygnalizacji.
Jak wynika z analizy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nowo wydzielone działki nr ewid. 531/7, 532/1, 533/4, 533/8, 541/11, 541/9, 534/1, 540/2, 539/10, 564/10, 565/2, 538/14, 538/21, 538/18, 538/16, 538/20, 538/21, 537/4, 531/12, 531/10 obr. [...] są niezbędne do realizacji celu publicznego, a proponowany podział zgodny jest z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Reasumując - Kolegium stwierdziło, że zostały spełnione wszystkie przesłanki pozwalając na dokonanie podziału z urzędu.
Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosły "B. Spółka z o.o"S.K.A. w R. i "A. Sp.zo.o" S.K.A. w R. domagając się jej uchylenia w części dotyczącej działek nr 531/1, 531/5,531/6,532,533/2 541/4 i541/5 położonych w R. obręb [...]. domagając się jej uchylenia i wnosząc o wstrzymanie jej wykonania. Skarżący zarzucili naruszenie art.62 kpa przez przyjęcie , że nie zachodziły podstawy do połączenia postępowania prowadzonego z urzędu oraz postępowania wszczętego wnioskiem skarżących dotyczących ich działek, naruszenie 64§2 kpa przez błędne przyjęcie , że zostały spełnione przesłanki pozostawienia wniosku skarżących bez rozpoznania i w konsekwencji naruszenie art. 98 ustawy o g.n poprzez przyjęcie , że w odniesieniu do tych działek nie zostały spełnione przesłanki zastosowania tego przepisu a także naruszenie art. 97 ust. 3 poprzez niewykazanie spełnienia przesłanek wszczęcia i prowadzenia postępowania podziałowego z urzędu.
W uzasadnieniu skargi strony skarżące przyznają , iż wniosek o dokonanie podziału wymienionych w skardze nieruchomości złożyły w dniu [...] listopada 2006r. a więc w dniu wydania pierwszej decyzji organu I instancji o podziale między innymi tych nieruchomości z urzędu. Wniosek ten w ich ocenie zaowocował wszczęciem odrębnego postępowania w sprawie. Już po uchyleniu decyzji I instancji przez Kolegium "A. Sp. z o.o." ponowiła wniosek o dokonanie podziału tych działek na wniosek wskazując , że wstępny projekt podziału oraz wszelkie niezbędne dokumenty znajdują się w aktach sprawy. W dacie złożenia drugiego wniosku nie istniała prawomocna decyzja o podziale z urzędu. Mimo to pismem z dnia 13 lutego 2007r. Prezydent ponownie wezwał do uzupełnienia wniosku poprzez przedstawienie m.in. wstępnego podziału działek. Następnie powiadomił skarżących o pozostawieniu ich wniosku bez rozpoznania wobec jego nieuzupełnienia. Zdaniem skarżących postępowanie wszczęte ich wnioskiem nie zostało prawomocnie zakończone, bowiem pozostawienie wniosku bez rozpoznania było niezgodne z art. 64§2 kpa. Skarżący przedstawili Prezydentowi Miasta wstępny projekt podziału działek w dniu 19 września 2006r. O fakcie , że projekt ten znajduje się w aktach sprawy strony skarżące informowały Prezydenta. W oparciu o ten projekt podziału wydane zostały obie decyzje podziałowe w postępowaniu wszczętym z urzędu. Tenże projekt został zaopiniowany pozytywnie jako zgodny z ustaleniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego. Skoro w sprawie toczyły się dwa koegzystujące postępowania, rażącym naruszeniem prawa jest nie połączenie tych postępowań w oparciu o art. 62 kpa dozwalający na połączenie spraw , w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego i prawnego. W doktrynie przyjmuje się , że przesłankami zastosowania tego przepisu jest identyczny stan faktyczny w różnych sprawach, identyczna podstawa prawna oraz właściwość jednego organu do ich prowadzenia. Przykładem uzasadniającym takie połączenie jest prowadzenie w tym samym czasie wywłaszczenia kilku nieruchomości należących do różnych podmiotów na cele budowy jednej drogi. W ocenie skarżących, skoro możliwe jest połączenie spraw przy braku tożsamości stron, to możliwe i celowe jest połączenie spraw toczących się z urzędu i na wniosek, w odniesieniu do tych samych podmiotów, w tej samej sprawie. Na uzasadnienie tego poglądu strony skarżące powołały się na wyrok NSA z 3 lutego 1999r. I S.A. 630/98 ONSA z 2000 nr 1, poz. 25). Strony skarżące zauważają przy tym , że sprawy z wniosku "A. Spółka z o.o". i "B." dotyczą innych nieruchomości, stąd konsekwentnie organ winien je traktować jako dwie sprawy.
Strony skarżące twierdzą dalej , że na gruncie prawa administracyjnego niedopuszczalne jest , by toczyły się dwa postępowania w odniesieniu do tej samej sprawy, jedno z urzędu a drugie na wniosek a taka sytuacja zachodziła w niniejszej sprawie, w której organ prowadził jednocześnie postępowanie z urzędu i na wniosek. Być może zamiarem Prezydenta było wydanie decyzji podziałowej z urzędu i umorzenie postępowania wszczętego wnioskiem skarżących z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Takie rozwiązanie skarżący uznają za absurdalne. Niepołączenie tych dwu spraw winno stanowić podstawę uchylenia decyzji Prezydenta przez Kolegium.
Strony skarżące wywodzą nadto , że w razie połączenia obu spraw byłoby możliwe zastosowanie w odniesieniu do ich działek przepisu art. 98 ustawy o g.n przewidującego przejście gruntu wydzielonego w postępowaniu podziałowym wszczętym na wniosek z przeznaczeniem pod drogi publiczne na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego z chwilą, gdy decyzja podziałowa stała się ostateczna. Wymóg złożenia wniosku przewidziany tym przepisem ma charakter ochronny wobec właściciela nieruchomości w tym znaczeniu ,że powoduje, iż bez jego inicjatywy nie można pozbawić go własności w uproszczonym postępowaniu wywłaszczeniu uregulowanym w art.98 ust.1 .
Reasumując - chronologia zdarzeń w postępowaniu z wniosku i wszczętym z urzędu nie powinna pozbawiać właściciela uprawnienia do skorzystania z uproszczonego postępowania wywłaszczeniowego zwłaszcza , że skarżący składali wniosek o podział dwukrotnie. Zdaniem skarżących wydanie decyzji o podziale z urzędu stanowi nadużycie prawa zmierzające od pozbawienia skarżących możliwości skorzystania z tego przepisu, czego dowodzi podnoszony w skardze fakt wzywania do przedstawienia wstępnego projektu podziału nieruchomości , który m organ już dysponował.
Skarga zawiera także wywód dotyczący niezgodności decyzji z art. 62 kpa , bowiem wobec faktu , że decyzja odnosi się do różnych nieruchomości wynika że rozstrzyga ona w wielu odrębnych sprawach. W takiej sytuacji , mimo połączenia powinna być wydana decyzja odrębna do każdej nieruchomości. Zgodnie bowiem z niekwestionowanym doktrynie poglądem art. 62 nie dostarcza podstaw do odstąpienia od zasady , że jedną sprawę załatwia się jedną decyzją. Konkludując strony skarżące twierdzą , że Prezydent winien połączyć sprawę z ich wniosku ze sprawą toczącą się z urzędu i postępowanie zakończyć odrębnymi decyzjami , co do każdej z nieruchomości. Ta wada decyzji stanowi samodzielną podstawę jej uchylenia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn , które legły u podstaw zaskarżonej decyzji Postanowieniem z dnia 4 grudnia 2007r . sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Podług art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) -zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd jest zobowiązany do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji przewidziane art. 156 kpa lub innych przepisach.
Dokonawszy w sprawie takiej właśnie kontroli, Sąd doszedł do wniosku, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.
Przedmiotem decyzji zaskarżonej jest zatwierdzenie podziału 18 nieruchomości w niej wymienionych , z których 7 stanowiło własność stron skarżących , zaś pozostałe stanowiły własność Gminy [...] - zgodnie z mapą projektu podziału włączoną do zasobu ewidencji gruntów.
Z akt sprawy wynika , że nowowydzielone tą decyzją działki podług postanowień Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego nr [...] uchwalonego uchwałą Rady Miasta nr [...] ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nr [...] z dnia [...] października 2006r. przeznaczone zostały pod budowę dróg publicznych oznaczonych jako 1 KDZ, 2 KDZ, 3KDZ i 4KDL .
Postępowanie w sprawie zostało wszczęte z urzędu w dniu 26 września 2006r. a więc po uchwaleniu planu a przed jego wejściem w życie , co nastąpiło w dniu 2 listopada 2006r. Pierwsza decyzja zatwierdzająca podział (skasowana zresztą z uwagi na uchybienia formalne związane między innymi z niedostatecznym zapewnieniem stronom prawa do czynnego nim udziału ) została wydana w dniu [...] listopada 2006r. a więc po wejściu planu w życie.
W postępowaniu ponownym uzyskano po raz kolejny pozytywną opinię Prezydenta Miasta w kwestii zgodności podziału z planem i wydano decyzję podziałową utrzymaną w mocy decyzję zaskarżoną.
Na podstawie akt sprawy sąd ustalił również, że w dniu wydania pierwszej decyzji podziałowej "A." Sp. z o.o. reprezentowana przez prokurenta J. S. złożyła wniosek o zatwierdzenie podziału 4 działek własnych o nr 531/1, 531/5, 531/6 i 532 oraz powołując się na pełnomocnictwo ( którego do wniosku nie dołączono) 3 działek będących własnością
"B. Spółka z o.o". Spółka Komandytowo Akcyjna w R . Jako podstawę wniosku wskazano postanowienie Prezydenta Miasta pozytywnie opiniujące projekt podziału przedstawiony w postępowaniu wszczętym z urzędu zakończonym na tym etapie opisaną wyżej decyzją nieostateczną z dnia [...] listopada 2006r.
Na wniosek ów organ I instancji odpowiedział pismem z dnia 4 grudnia 2006r. informując wnioskodawcę , że w sprawie wydano decyzję z urzędu.
Po uchyleniu tej decyzji organ kontynuował postępowanie podziałowe z urzędu, zwracając się w dniu 13 lutego 2007r. o wydanie opisanej wyżej opinii o projekcie podziału. W jego toku pismem z dnia z tej samej daty wezwał wnioskodawcę do doręczenia wymienionych w wezwaniu dokumentów, o których mowa w art. 97 ust 1 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2004r nr 261, poz. 2603, ze zm.), zwanej dalej ustawą o g.n., pouczając , że w razie nie wykonania wezwania w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania, podanie zostanie pozostawione bez biegu. Wezwanie to wnioskodawca otrzymał w dniu 20 lutego 2007r., co oznacza , że termin jego wykonania upłynął 27 lutego 2007r. Wcześniej, bo dniu 9 lutego 2007r. wnioskodawca złożył w organie pismo ponawiające wniosek, zaznaczając że dokumenty niezbędne do podziału znajdują się w aktach sprawy (prowadzonej z urzędu).
Sad zauważa , że w dniu 18 stycznia 2007r. na mocy uchwały nadzwyczajnego zebrania wspólników wnioskodawca przekształcił się w "B. Spółka z o.o" Spółka Komandytowo Akcyjna, do której reprezentowania uprawniony był komplementariusz "A." Sp. z o.o. posiadający jednoosobowy Zarząd w osobie jego Prezesa S. K. "B. Sp. z o.o." Spółka Komandytowo Akcyjna została wpisana KRS w dniu 9 lutego 2007r. O fakcie tym organ został powiadomiony pismem z dnia 16 lutego 2007r. ( data wpływu do organu 23 lutego 2007r). Na pismo z wnioskodawcy z dnia 9 lutego 2007r. organ odpowiedział pismem z dnia 20 lutego 2007r . informując, że wniosek z dnia 9 lutego 2007r. jest tożsamy z wnioskiem z dnia 22 listopada 2006r. a postępowanie administracyjne z tego wniosku będzie kontynuowane po dostarczeniu dokumentów wymienionych w wezwaniu z dnia 13 lutego 2007r.
Pismem , które wpłynęło do organu w dniu 26 lutego 2007r. datowanym na 23 lutego 2007r. pełnomocnik wnioskodawcy złożył część żądanych dokumentów (bez wstępnego projektu podziału nieruchomości). Pismem z dnia 7 marca 2007r. organ zawiadomił wnioskodawcę i reprezentowaną przezeń Spółkę "A. Spółka z o.o." SKA, że złożony wniosek o podział nieruchomości wobec jego nieuzupełnienia zgodnie z wezwaniem , został na podstawie art.64 §2 kpa pozostawiony bez rozpoznania .
Decyzję o zatwierdzeniu projektu podziału obejmująca między innymi nieruchomości objętych wnioskiem wydał dopiero [...] kwietnia 2007r. i ta jego decyzja została utrzymana w mocy decyzja zaskarżoną.
W sprawie jest niekwestionowane, że strony skarżące nie skorzystały z prawnych możliwości rozstrzygnięcia sporu co do zasadności pozostawienia swego wniosku dalszego biegu w drodze zażalenia na bezczynność organu i ewentualnej skargi w tej kwestii do sądu administracyjnego , złożyły natomiast odwołanie od decyzji zatwierdzającej podział i skargę do sądu, której argumentacja sprowadza się do zarzutu naruszenia art. 62 kpa poprzez nie połączenie sprawy toczącej się z urzędu ze sprawą z ich wniosku i naruszenia 64 §2 kpa poprzez błędne przyjęcie, że zostały spełnione przesłanki do pozostawienia wniosku stron skarżących bez rozpoznania. Skarżący upatrują w działaniu organów administracji naruszenia art. 97 i 98 ust. 1 ustawy o g.n. . Na rozprawie pełnomocnik skarżących wyraził pogląd, że jeśli organ ( jak w sprawie) dysponuje w postępowaniu podziałowym wszczętym z urzędu dokumentami niezbędnymi do wydania decyzji w tym trybie , to powinien je wykorzystać w sprawie z wniosku skarżących i zatwierdzić podział na wniosek ze skutkami wynikającymi z art. 98 ustawy o g.n.
Ten ostatni zarzut podobnie jak zarzut naruszenia art. 64 §2 kpa pozostaje w zasadzie poza zakresem rozważań sądu , który mógłby oceniać legalność czynności pozostawienia wniosku bez rozpoznania , gdyby strony skarżące po wyczerpaniu trybu zażaleniowego złożyły skargę na bezczynność organu.
W sprawie natomiast niniejszej, sąd uwagi na wynikające z art. 134 P.p.s.a . ograniczenie jego kognicji do przedmiotu sprawy zbadał legalność decyzji zaskarżonej orzekającej o zatwierdzeniu podziału nieruchomości w postępowaniu wszczętym z urzędu.
Kwestie podziału nieruchomości regulują przepisy ustawy o g.n zamieszczone rozdziale 1 zatytułowanym "Podziały nieruchomości" a stanowiącym część Działu II o tytule "Wykonywanie , ograniczanie lub pozbawianie praw do nieruchomości".
Zamieszczony tam art. 93 ust. 1 ustawy ustanawia generalną zasadę , że w przypadku funkcjonowania na danym terenie planu miejscowego podział nieruchomości jest możliwy pod warunkiem zgodności z ustaleniami planu.
Opinię o zgodności proponowanego podziału z ustaleniami planu miejscowego wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta w formie postanowienia , na które przysługuje zażalenie (art. 93 ust.4 i 5)
Niezależnie od ustaleń planu miejscowego podział nieruchomości może nastąpić tylko w celach wymienionych w art. 95 ustawy o g.n.
Podział nieruchomości możliwy jest w postępowaniu wszczynanym na wniosek mającego w tym interes prawny (art. 97 ust. 1) lub z urzędu (97 ust. 3 - 5). Każda z tych form wymaga spełnienia - obok zasadniczego wymogu zgodności podziału z ustaleniami planu - wypełnienia przewidzianych dla nich ustawą przesłanek.
Dla postępowania wszczynanego na wniosek, którego koszt obciąża wnioskodawcę przesłanką warunkująca jego wszczęcie jest dołączenie do wniosku dokumentów wymienionych w art. 97 ust. 1 a ustawy o g.n. , w tym wstępnego projektu dokonanego na mapie. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie sposobu i trybów dokonywania podziałów nieruchomości ( Dz.U. nr 268, poz. 2663) projekt taki opracowuje się na kopii mapy zasadniczej a przypadku jej braku na kopii mapy katastralnej uzupełnionej o niezbędne dla projektu podziału elementy zagospodarowania. Obligatoryjne elementy tegoż projektu określa §3 ust. 2 pkt 1 -6 rozporządzenia. Określenie przez ustawodawcę obligatoryjnych wymogów, jakim powinien odpowiadać wniosek oznacza , że tylko wniosek wymogom tym odpowiadający skutkuje wszczęciem postępowania podziałowego w tym trybie ( na wniosek). Datą wszczęcia takiego postępowania jest data złożenia wniosku odpowiadającego tym właśnie wymogom. Jeżeli wniosek nie czyni im zadość wówczas organ - zgodnie z zapisem art. 64 §2 kpa - wzywa wnioskodawcę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem , że ich nieusunięcie skutkować będzie pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Pozostawienie wniosku bez rozpoznania oznacza stwierdzenie przez organ, że podanie zawiera wadę i jest z tej przyczyny bezskuteczne z mocy prawa ( patrz; Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz. B. Adamiak J. Borkowski Wyd. C.H. Beck W-wa 2000 str 318-319.
Podział z urzędu może być natomiast dokonany w przypadkach wskazanych w art. 97 ust. 3 ustawy o g.n., to jest gdy jest on niezbędny dla realizacji celów publicznych ( pkt 1), bądź gdy nieruchomość stanowi własność gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste (pkt 2). Podział z urzędu może być także dokonany w przypadkach określonych w art. 95 pkt 3 – 6. (art. 93 ust. 4) a w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa , powiatu lub województwa niezależnie od celu, za to pod warunkiem zasięgnięcia odpowiednio opinii starosty wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, zarządu powiatu lub województwa. ( art. 97 ust. 5 ustawy).
Z ustawy nie wynika, by kategoryzowała ona tryby podziału a w szczególności, by dawała pierwszeństwo podziałowi na wniosek przed podziałem z urzędu. Wprawdzie o tym jak nieruchomość zostanie podzielona decyduje, co do zasady jej właściciel, jednak jego uprawnienia w tym zakresie mogą być ograniczone w przypadkach , gdy z mocy wyraźnego przepisu ustawy podział może być dokonany z urzędu lub na wniosek podmiotu nie będącego właścicielem (patrz: wyrok NSA z dnia 13.07. 2000 II S.A./Gd 1024/99 LEXnr 44203).
Takim przepisem jest przywołany wyżej art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o g.n., na podstawie którego wydano decyzję zaskarżoną.
Sąd podziela pogląd tej decyzji , że w sprawie spełnione zostały przesłanki warunkujące dokonanie podziału z urzędu , jako że podział jest zgodny z planem miejscowym , została wydana wymagana art. 93 ust. 4 i 5 opinia o zgodności podziału z planem a cel, dla którego podziału dokonano mieści się w pojęciu celów publicznych. Cele te wymienia art. 6 ustawy o g.n., który w pkt 1 zalicza do nich wydzielenie gruntów pod drogi publiczne.
Sąd - co podkreślił na wstępie - zauważa , że postępowanie w sprawie zostało wszczęte przedwcześnie (przed wejściem w życie planu), jednakże fakt , że opiniowanie projektu podziału i czynność wydania decyzji nastąpiła po jego wejściu w życie czyni tę okoliczność nie posiadającą znaczenia prawnego.
Sąd nie podziela zarzutu skargi , iż w sprawie doszło do naruszenia art. 62 kpa , stanowiącego , że w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej , niż jednej strony. Naruszenie to zdaniem stron skarżących miałoby polegać na nie połączeniu w jednym postępowaniu, postępowania z wniosku stron skarżących i toczącego się z urzędu i nie orzeczeniu o zatwierdzeniu podziału należących do nich nieruchomości na wniosek. Sąd rozumie , że uwagi na przewidziane art. 98 skutki podziału na wniosek właściciela nieruchomości przeznaczonych pod drogi publiczne ( w postaci przejścia z chwilą ostateczności decyzji zatwierdzającej podział własności wydzielonych na ten cel nieruchomości na własność gminy , powiatu , województwa lub Skarbu Państwa) ten tryb postępowania mógłby być dal stron skarżących korzystniejszy, jednak ta okoliczność nie ma wpływu na ocenę w kwestii , czy doszło do naruszenia art. 62 kpa. Użyty w tym przepisie zwrot "może wszcząć i prowadzić" oznacza, iż organ ma prawo do połączenia spraw , nie jest natomiast doń zobligowany. Nadto możliwość ta dotyczy spraw , w których występuje łącznie tożsamość stanu faktycznego , tożsamość podstawy prawnej i tożsamość organu. W sprawach, dla których przewidziane są odmienne tryby ( z urzędu i na wniosek właścicieli ) i dla których prawo przewiduje odmienne ( poza zgodnością podziału z planem ) przesłanki wszczęcia i wydania decyzji brak jest tożsamości stanu prawnego.
Sąd zauważa przy tym , że w orzecznictwie przyjęło się , że na podstawie art. 62 kpa powinno być łącznie prowadzone jedno postępowanie , gdy kilka podmiotów stara się o jedno dobro np. koncesję, zezwolenie itp. ( parz: wyrok NSA z dnia 13 maja 1999r. II S.A. 161/99 LEX nr 46259.)
Nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut, że organ nie wydal w sprawie odrębnych dla każdej ze stron skarżących decyzji zatwierdzających podział należących do nich nieruchomości.
Wprawdzie w poglądach doktryny cytowanych w skardze istotnie prezentowane jest stanowisko, że w przypadku połączenia kilku spraw w oparciu o art. 62kpa brak jest w podstaw do odstąpienia od zasady, by każdą z nich załatwić w drodze odrębnej decyzji , jednak w sprawie organ nie stosował art. 62 kpa a prowadził jedno postępowanie , w którym występowały różne strony. W rozstrzygnięciu decyzji odrębnie orzekł o podziale każdej z oznaczonej co do tożsamości nieruchomości identyfikowanej poprzez nr ewidencyjny nr księgi wieczystej i powierzchnię. Rozstrzygnięcie to zatem dotyczy wielu przedmiotów natomiast uzasadnienie tego rozstrzygnięcia jest wspólne. W takim przypadku możliwe jest zakwestionowanie decyzji w części, w jakiej dotyka ono interesów prawnych odrębnych właścicieli nieruchomości . Rozwiązanie takie nie narusza prawa a nadto pozostaje bez wpływu na uprawnienia skarżących jako stron postępowania.
Mając na względzie przytoczone okoliczności, sąd na podstawie art. 151 P.p.s. a. oddalił skargę , jako nieuzasadnioną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło