II SA/Rz 648/12
PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-08-08
Skład orzekający: Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od części kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od części kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sytuacji, gdy strona ponosi znaczne wydatki związane z leczeniem, alimentacją oraz kosztami utrzymania, a jej dochody są niskie, przyznanie zwolnienia od części kosztów sądowych jest uzasadnione, aby nie naruszyć jej zdolności majątkowej gospodarstwa domowego.Stan faktyczny
Strona skarżąca, M. C., złożyła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania dotyczącego legalności dobudowanego tarasu. Po złożeniu skargi została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł. M. C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od części kosztów sądowych, wskazując na niskie dochody z emerytury, wysokie wydatki na leki i alimenty, a także koszty utrzymania mieszkania. Strona jest również współwłaścicielem niewykorzystywanych obiektów gospodarczych i posiada inne nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych powyżej kwoty 100 zł.Pełny tekst orzeczenia
8 sierpnia 2012 r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 8.08.2012 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku M. C. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od części pełnych kosztów sądowych, w sprawie ze skargi wyżej wymienionego na decyzję, Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z [...].05.2012 r., nr [...], o umorzeniu postępowania dotyczącego legalności tarasu dobudowanego do budynku mieszkalnego jednorodzinnego, - postanawia – zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych powyżej kwoty 100 zł (słownie: sto złotych).
Sygn. II SA/Rz 648/12
Uzasadnienie
Skarżący M. C. w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 648/12 zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej zwany WSA) o zwolnienie od kosztów sądowych w części. Sprawa ta dotyczy skargi wyżej wymienionego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) o umorzeniu postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie legalności dobudowanego tarasu. Po złożeniu skargi, strona została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł.
W oparciu o treść wniosku PPF ustalono następujący stan majątkowy wnioskodawcy : M. C. utrzymują się z emerytury w kwocie 1972 zł brutto. Skarżący cierpi na bardzo poważną chorobę. Wydaje na leki kwotę 200 – 300 zł. Płaci alimenty na rzecz swej córki K. w wysokości 600 zł miesięcznie. Koszty utrzymania mieszkania wynoszą około 190 zł. Strona jest współwłaścicielem obiektów gospodarczych, których obecnie nie wykorzystuje. Strona podejmuje bezskuteczne próby wynajęcia lub wydzierżawienia tych obiektów. Przed trzema laty M. C. zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej. Działalność ta przynosiła straty. Skarżący jest właścicielem działki budowlanej, domku letniskowego oraz nieukończonego z przyczyn finansowych domu. Ponadto wnioskujący zaciągnął pożyczki u swojej rodziny.
Stwierdzono co, następuje :
Wniosek strony o zwolnienie od części istniejących i przyszłych kosztów sądowych należy uwzględnić.
Według treści art. 245 § 1 ustawy z 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270; zwana dalej p.p.s.a.), prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określa natomiast art. 246 wyżej powołanej ustawy. Na mocy art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Należy tu podkreślić, że prawo pomocy jest instytucją szczególną, mogąca znaleźć zastosowanie jedynie w sytuacjach wyjątkowych. Zwolnienie od kosztów sądowych czy przyznanie fachowego pełnomocnika, skutkuje pozbawieniem budżetu państwa należnych dochodów. Wyjątkowość tej instytucji podkreślają bardzo rygorystyczne wymogi przyznania prawa pomocy.
Koszty sądowe niniejszej sprawy nie należą do niskich. Należy zauważyć, że wpis należny od skargi sądowoadministracyjnej wynosi 500 zł i jest zdecydowanie największym z istniejących ciężarów finansowych postępowania.
Zdaniem rozpoznającego wniosek, nie naruszy chronionej przez p.p.s.a. zdolności majątkowej gospodarstwa domowego pokrycie wyłącznie 100 zł wpisu sądowego. Należy przyznać, że strona poniosłaby uszczerbek na swym utrzymaniu gdyby miała ze swego majątku pokryć pozostałe opłaty i wydatki. Na zły stan finansów skarżącego ma wpływ przed wszystkim stan jego zdrowia. Wiąże się on nie tylko z koniecznością wydatkowania na koszty leczenia, ale wpływa na ogólną zdolność zarobkowania. Złego stanu zdrowia dowodzi załączona do wniosku dokumentacja lekarska. Wypada też dodać, że skarżący próbuje wykorzystać posiadany majątek gospodarczy, lecz bez rezultatu. Ze swych skromnych środków ponosi koszty alimentacji małoletniej córki. Alimenty są opłacane regularnie, o czym świadczy załączone do wniosku oświadczenie matki córki skarżącego.
Z tego też względu zdecydowano o istotnym zmniejszeniu obciążeń fiskalnych strony skarżącej. W realiach niniejszej sprawy oznacza to, że wnioskujący o prawo pomocy zobowiązany zostanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł (sto złotych). Natomiast pozostałe koszty sądowe zostaną mocą niniejszego orzeczenia zniesione, co pozwoli skarżącemu zachować podstawy utrzymania koniecznego.
Z wyżej przytoczonych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy, poprzez zastosowanie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło