II SA/Rz 648/15
WyrokWSA w Rzeszowie2016-02-03
Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa, Krystyna Józefczyk, Joanna Zdrzałka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może wydać pozwolenie na budowę, jeśli w stosunku do istniejącego obiektu, który ma być rozbudowany, toczą się postępowania dotyczące samowoli budowlanej?Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę, jeśli spełnione są wymogi określone w art. 35 ust. 1 P.b. Przepis art. 35 ust. 5 P.b. dopuszcza odmowę wydania pozwolenia tylko w sytuacji, gdy w chwili rozstrzygania w przedmiocie pozwolenia na budowę, nakaz rozbiórki innego obiektu budowlanego jest już orzeczony. Samo toczące się postępowanie w sprawie usunięcia skutków samowoli budowlanej nie stanowi podstawy do odmowy wydania pozwolenia.Stan faktyczny
Skarżący E.S. i W.S. zaskarżyli decyzję Wojewody zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego. W odwołaniu podnosili, że decyzja została wydana pochopnie, nie rozpatrzono wszystkich wniosków, a stan faktyczny oparto na nieprawdziwych informacjach. Wojewoda uchylił fragment decyzji dotyczący obszaru oddziaływania inwestycji, wyjaśniając błąd na mapie, a w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy. Skarżący w skardze zarzucili m.in. błędną lokalizację istniejącego obiektu, niewłaściwe ustalenie obszaru oddziaływania, brak prawomocności decyzji o warunkach zabudowy oraz wydanie decyzji mimo toczących się postępowań dotyczących samowoli budowlanej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi E. S. i W. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę -skargę oddala-
Przedmiotem skargi E.S. i W.S. jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że po rozpatrzeniu wniosku J.K. z dnia [...] września 2014 r. Starosta Powiatu[...]. decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił J.K. pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z rozbudową instalacji elektrycznej na działce nr ewid. 1989 obr. Nr [...], J. jedn. ewid. 181203_2, J.
Pozytywne rozpatrzenie wniosku było następstwem spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późniejszymi zmianami), zwanej dalej "P.b.". Organ uznał, że projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami ostatecznej decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] o warunkach zabudowy, a także wymaganiami ochrony środowiska, zaś projekt zagospodarowania działki jest zgodny z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi. Po uprzednim usunięciu przez inwestora nieprawidłowości w trybie art. 35 ust. 3 P.b. organ uznał także, że projekt budowlany jest kompletny, został sporządzony przez osoby legitymujące się stosownymi uprawnieniami oraz zawiera informację dot. bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz zaświadczenia, o których mowa w art. 12 ust. 7 P.b. Ustalono ponadto, że J.K. zgodnie z decyzją PINB z dnia [...] grudnia 2011 r. znak: [...] wykonała obowiązek rozbiórki samowolnie wykonanej płyty balkonowej podpartej słupem, nadmurowanych ścian ganku, zadaszenia nad balkonem i nadmurowanym gankiem przy budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr ewid. 1989 położonej w J.
Z podjętym rozstrzygnięciem nie zgodzili się E. i W.S. W odwołaniu, złożonym do Wojewody P. podnieśli, że decyzja została wydana zbyt pochopnie, organ nie rozpatrzył dokładnie całego materiału dowodowego, nie ustosunkował się też do wszystkich ich wniosków złożonych na piśmie. Stan faktyczny został zaś ustalony w oparciu o nieprawdziwe informacje udzielone przez PINB Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Opisaną na wstępie decyzją Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U z 2013 r. poz. 267 ze zmianami), zwanej dalej "K.p.a." uchylił w sentencji zaskarżonej decyzji, znajdujący się na stronie 2 zapis: "Obszar oddziaływania obiektu/ów, o których mowa w art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, obejmuje nieruchomości: dz. nr ewid. 1989, 1988/2, 1990, 1991/1 obr. J. jedn. ewid. J." i orzekł w tym zakresie następująco: "Obszar oddziaływania obiektu/ów, o których mowa w art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, obejmuje nieruchomości: dz. nr ewid. 1989, 8787, 1990, 1991/1 obr. J. jedn. ewid. J.". W pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając swoje stanowisko organ II instancji wyjaśnił, że pomyłka polegająca na objęciu zakresem oddziaływania inwestycji działki nr ewid. 1988/2, zamiast działki nr ewid. 8787 wynikała z błędu na mapie do celów projektowych, na której opracowany został projekt zagospodarowania działki, z którego wynika, że teren działki nr ewid. 8787 uznany został przez geodetę za część działki nr ewid. 1988/2. Ustalenie obszaru oddziaływania było natomiast prawidłowe. Ponieważ właścicielami działek nr ewid. 8787 i 1988/2 są W.i E.S. strony miały zapewniony udział w postępowaniu. Brak jest podstaw do objęcia obszarem oddziaływania inwestycji działki nr ewid. 1947/3.
Organ II instancji za prawidłowe uznał ustalenia organu pierwszoinstancyjnego w zakresie spełnienia wymogów określonych w art. 35 ust. 1 P.b., po uprzednim przedłożeniu uzupełnionego i poprawionego projektu budowlanego.
Ustosunkowując się do podniesionych przez E. i W.S. zarzutów organ uznając je za niezasadne podał, że wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy nie stanowi zagadnienia wstępnego w stosunku do postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę, bowiem decyzja ustalająca warunki zabudowy wydana przez Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2014 r. pozostaje nadal w obrocie prawnym. Organ wyjaśnił ponadto, że zakres przedmiotowego projektu budowlanego dotyczy rozbudowy i nadbudowy części budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z wykonaniem lukarny. Nie odnosi się natomiast do pozostałej części tego obiektu, a przepisy P.b. nie nakładają na organy administracji architektoniczno-budowlanej obowiązku badania legalności już istniejącego obiektu. W projekcie budowlanym znajduje się wymagana przepisami ekspertyza techniczna, a organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może żądać od inwestora dokumentów innych niż wyszczególnione w art. 33 P.b. Również do organu administracji architektoniczno-budowlanej nie należy sprawa zgodności lokalizacji istniejącej zabudowy z przepisami prawa. Według zatwierdzonego projektu budowlanego ściana rozbudowywanej części budynku od zachodniej strony stanowi ścianę oddzielenia przeciwpożarowego spełniającą wymogi techniczne, a odprowadzanie wód opadowych przewidziano rurami spustowymi na teren własnej działki.
Podnoszona odległość między projektowaną rozbudową budynku na działce nr ewid. 1989 i istniejącym budynkiem na działce nr ewid. 1991/1 spełnia wymogi przepisów warunków technicznych zarówno w zakresie dopływu światła dziennego i słońca, jak również bezpieczeństwa pożarowego. Sprawa kwalifikacji w ewidencji działki nr ewid. 1990 jako niezgodnej z faktycznym sposobem jej użytkowania pozostaje bez wpływu na podjęte rozstrzygniecie.
Żądanie umieszczenia w decyzji informacji, z czego wynika prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie znajduje uzasadnienia, a złożenie przez inwestora oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane jest wiążące dla organu administracji architektoniczno – budowlanej, który nie miał podstaw do weryfikacji jego treści.
W skardze na opisaną na wstępie decyzję E. i W.S. zarzucili błędną lokalizację istniejącego obiektu, który planowany jest do rozbudowy, obrazę art. 3 pkt 20 P.b. przez niewłaściwe ustalenie przez organ obszaru oddziaływania obiektu planowanego, mało wnikliwe wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności brak konkretnego uzasadnienia powodu uznania za prawidłowe oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wydanie decyzji mimo tego, że decyzja o warunkach zabudowy nie uzyskała przymiotu prawomocności, niewłaściwe dokonanie oględzin rozbiórki przez PINB oraz brak dowodów na to, że rozbiórka został wykonana w zakresie w jakim wykonano nadbudowę budynku w 2000 r. Z uwagi na powyższe wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 24 sierpnia 2015 r. pełnomocnik E.Ś. adwokat P.P. dodatkowo zarzuciła naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. 35 ust. 5 P.b. polegające na wydaniu decyzji o pozwolenia na budowę w stosunku do obiektu będącego na dzień wydania decyzji przedmiotem prowadzonych przez organ nadzoru budowlanego postępowań administracyjnych zmierzających do usunięcia skutków samowoli budowlanych. Wniosła o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz przeprowadzenie wskazanych w piśmie dowodów z dokumentów.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach, do jakich należą przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
W ramach kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z rozbudową instalacji elektrycznej na działce nr ewid. 1989 obr. Nr [...], J. jedn. ewid. 181203_2, J. Stan faktyczny został przez organy ustalony prawidłowo, a organy w sposób wyczerpujący zgromadziły materiał dowodowy w zakresie niezbędnym do wydania rozstrzygnięcia. Poza sporem pozostaje, że objęta zaskarżoną decyzją inwestycja zawiera się w pojęciu budowy (art. 3 pkt 6 P.b.), a ta z kolei z stanowi roboty budowlane (art. 3 pkt 7 P.b.), na rozpoczęcie których wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 P.b.).
Materialnoprawną podstawę decyzji stanowił art. 35 ust. 1 P.b., zgodnie z którym przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, zaświadczenia, o którym mowa
w art. 12 ust. 7, oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 6;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (ust. 3 cyt. wyżej przepisu). Takie postanowienie zostało wydane w dniu[...] października 2014 r. i wobec usunięcia nieprawidłowości szczegółowo w nim opisanych w ocenie Sądu orzekające w sprawie organy prawidłowo uznały, że w sprawie zaistniały przesłanki do zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Z treści z art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b. jednoznacznie wynika, że warunkiem wydania pozwolenia na budowę jest m. in. zgodność projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu. Orzekające w sprawie organy prawidłowo oceniły projekt budowlany w aspekcie przewidzianym w powołanym wyżej. W dacie składania wniosku przez inwestora i w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę decyzja o warunkach zabudowy była ostateczna i podlegała wykonaniu, co zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 1 i art. 35 ust. 4 P.b. i wbrew stanowisku skarżących stanowiło podstawę do wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Wznowienie postępowania czy też wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy nie stanowi w świetle art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. podstawy do zawieszenia postępowania o wydanie pozwolenia na budowę. Podstawę taką mogłoby stanowić dopiero uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy, gdyż do czasu ostatecznego wyeliminowania z obrotu prawnego takiej decyzji przysługuje jej domniemanie legalności (art. 16 § 1 k.p.a.) (por. wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2012 r. II OSK 118/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnosząc się do zarzutu bezzasadnego uznania prawidłowości oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane Sąd wskazuje, że także jest on nietrafny. Sąd wyjaśnia, że jedną z podstawowych zasad procesu inwestycyjno-budowlanego jest zasada wolności budowlanej, o której stanowi art. 4 P.b. wywodzona z art. 21 ust. 1 oraz art. 64 Konstytucji RP. Pozostaje ona jednocześnie publicznym prawem podmiotowym przysługującym każdemu, kto wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przy zachowaniu zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami prawa. Nie można zgodzić się z zarzutem skargi o braku posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oświadczenie to złożone zostało pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań i stwarza domniemanie, że przysługuje ono podmiotowi, który je złożył. Domniemanie prawe co do zgodności z prawem takiego oświadczenia może być obalone dowodami wskazującymi, że złożone oświadczenie nie odpowiada rzeczywistości (por. wyrok NSA z 8 września 2011 r., II OSK 1288/2010, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd stwierdza, że skarżący nie przedłożyli żadnych dowodów skutkujących obaleniem domniemania, że prawo to inwestorowi – synowi właścicieli działki na której ma być posadowiony budynek przysługuje, a zakwestionowanie takiego oświadczenia nie może nastąpić poprzez samo twierdzenie strony niepoparte jakimkolwiek dokumentem, decyzją administracyjną, czy orzeczeniem sądu. Organ w sposób wystarczający uargumentował swoje stanowisko co do prawidłowości złożonego oświadczenia.
Rację należy przyznać organowi II instancji także w zakresie oceny wpływu na treść wydanej decyzji kwestii legalności istniejącego, planowanego do rozbudowy, nadbudowy i przebudowy budynku. Sprawa ta pozostaje poza zakresem oceny organów orzekających w niniejszej sprawie. Wymogi konieczne do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę określone zostały w art. 35 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 4 P.b. i w razie ich spełniana, co miało miejsce w niniejszej sprawie, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o powożeniu na budowę. Przepis art. 35 ust. 4 P.b. nie dopuszcza jakiejkolwiek uznaniowości w sprawie wydania pozwolenia na budowę, jak też możliwości wprowadzenia dalszych warunków, od których zależałoby wydanie tego pozwolenia (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 1 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Ke, LEX 1546873).
Na aprobatę nie zasługuje także podniesiony przez pełnomocnika skarżącej zarzut naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. 35 ust. 5 P.b. polegający na wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę w stosunku do obiektu będącego na dzień wydania decyzji przedmiotem prowadzonych przez organ nadzoru budowlanego postępowań administracyjnych zmierzających do usunięcia skutków samowoli budowlanych. Wykładnia art. 35 ust. 5 P.b. nie pozostawia wątpliwości, iż w świetle tej regulacji właściwy organ wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki. Końcowy fragment przytoczonego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że przepis może znaleźć zastosowanie tylko wówczas, gdy w chwili rozstrzygania w przedmiocie pozwolenia na budowę nakaz rozbiórki innego obiektu budowlanego jest już orzeczony. Niewystarczające jest, by w tym momencie na danym terenie znajdował się obiekt lub obiekty podlegające rozbiórce, jeżeli organ nadzoru budowlanego nie wydał jeszcze decyzji w tej materii (por. wyrok NSA z dnia 25 marca 2015 r. sygn. akt II OSK 2838/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl)
Z wyjaśnionych wyżej przyczyn żaden z podniesionych w skardze zarzutów nie podlega uwzględnieniu wobec czego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło