II SA/Rz 649/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie NSA Anna Lechowska AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie czasowego odebrania psa i przekazania go do schroniska uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2004 r. Nr [...] II SA/Rz 649/04 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia [...] maja 2004 r. Prezydent Miasta na podstawie art. 6 ust. 1 i 2 oraz art. 7 ust. 1, 1a, 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt /Dz.U. z 2003 r. Nr 106, poz. 1002/ orzekł o odebraniu czasowo psa maści rudej, rasy mieszanej stanowiącego własność E. Ł. i przekazał zwierzę do schroniska "[...]" w Z. Jednocześnie organ stwierdził,że decyzja podlega natychmiastowego wykonaniu, z mocy art.7 ust. 2 wskazanej ustawy. Po rozpoznaniu odwołania E. Ł. od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] czerwca 2004r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. i art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt – uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie I instancji. W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że u podstaw rozstrzygnięcia organu I instancji legło ustalenie, iż właściciel nie udzielił pomocy rannemu psu co doprowadziło do skutków porównywalnych ze znęcaniem się i spowodowało naruszenie art. 6 ust. 1 i 2 ustawy. W odwołaniu E. Ł. podniósł, iż udzielił pomocy rannemu psu, powiadomił lecznicę dla zwierząt, gdzie następnie psa przekazał. Stwierdził również, że nie jest właścicielem psa gdyż jest to pies włóczęga, który ranny przyszedł na jego podwórko. Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym Kolegium wskazało na art. 127 § 1 k.p.a. wywodząc, iż odwołanie może być wniesione przez stronę, a więc podmiot o jakim mowa w art. 28 – 30 k.p.a. Z kolei skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie daje tej osobie legitymację do wniesienia odwołania. W konkretnym przypadku z mocy art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt, zwierzę może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi. Tymczasem z treści wniesionego odwołania E. Ł. wynika, że nie jest on ani właścicielem, ani opiekunem psa, którego decyzja dotyczy. W tej sytuacji Kolegium przyjęło, że skoro E. Ł. jest adresatem decyzji nie będąc stroną w myśl art. 28 k.p.a., to jednak ma legitymację do wniesienia odwołania. Jeśli chodzi o decyzję organu I instancji to wydana ona została z rażącym naruszeniem art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt. Przepis ten daje organowi możliwość odebrania zwierzęcia jedynie właścicielowi lub opiekunowi w sytuacji gdy zwierzę traktowane jest w sposób określony w art. 6 ust. 2 ustawy tj. znęcania się nad zwierzętami przez zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień. W przedmiotowej sprawie przesłanka ta nie została spełniona. Ponieważ w postępowaniu odwoławczym nie można stwierdzić nieważności decyzji z przyczyn określonych w art. 156 § 1 k.p.a. a decyzja objęta odwołaniem jest obarczona wadą z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a., dlatego jako substytut stwierdzenia nieważności należało zaskarżoną decyzję uchylić i postępowanie I instancji umorzyć. Na decyzję tą skargę wniosło A w Rzeszowie zarzucając naruszenie prawa materialnego, a to ustawy o ochronie zwierząt przez ustalenie, iż pies stanowiący własność E. Ł. jest psem bezdomnym, naruszenie prawa procesowego przez nieuzasadnione przyjęcie, że odwołanie E. Ł. złożone zostało w terminie, jak również oparcie rozstrzygnięcia na gołosłownych oświadczeniach odwołującego się i nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności w sprawie. Na tej podstawie Stowarzyszenie sformułowało wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu. Na poparcie zarzutów i wniosków Stowarzyszenie wskazało na prowadzone postępowanie przygotowawcze sygn. Ds. [...] dotyczące zarzutu stawianego E. Ł. naruszenia art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt. Stwierdziło również, że w aktach tej sprawy znajdują się dowody, iż pies był własnością E. Ł. oraz jego żony i córki od ponad 8 lat. Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i odnosząc się do sformułowanych w niej zarzutów stwierdziło, że wystarczającym dowodem było oświadczenie E. Ł., iż nigdy nie był właścicielem ani opiekunem zwierzęcia. Natomiast postępowanie karne, na które Stowarzyszenie wskazuje, będzie mogło wpłynąć na przedmiotową sprawę dopiero po jego zakończeniu i spowodować ewentualne wznowienie niniejszego postępowania. Kolegium stwierdziło również, że E. Ł. odwołanie wniósł z zachowaniem ustawowego terminu, co wynika z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona. Stan faktyczny jest następujący: w związku z wnioskiem A w Rzeszowie skierowanym do Prezydenta Miasta w sprawie psa stanowiącego własność E. Ł, organ I instancji zawiadomił strony o wszczęciu postępowania dotyczącego odebrania psa właścicielowi, po czym decyzją z tej samej daty co zawiadomienie, orzekł o czasowym odebraniu psa stanowiącego własność E. Ł. dotychczasowemu właścicielowi z jednoczesnym przekazaniem zwierzęcia do schroniska "[...]" w Z. W odwołaniu od tej decyzji E. Ł. przedstawiając własną wersję wydarzeń podniósł, że nie jest właścicielem psa, którego decyzja dotyczy. Organ odwoławczy opierając się na treści odwołania podjął decyzję, którą uchylił rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta i umorzył postępowanie I instancji. Decyzja ta stanowi przedmiot skargi. Prawem materialnym, na podstawie którego orzekały organy obu instancji jest ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt /Dz.U. z 2003 r. Nr 106, poz. 1002/, a w szczególności art. 7 ust. 1. Przepis ten daje organowi możliwość odebrania zwierzęcia właścicielowi lub opiekunowi w sytuacji, gdy zwierzę traktowane jest w sposób określony w art. 6 ust. 2 ustawy /znęcanie się nad zwierzętami przez zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień/. Z unormowania tego jednoznacznie wynika, że adresatem nakazu przewidzianego wskazanym przepisem może być wyłącznie właściciel zwierzęcia lub jego opiekun. Zatem rzeczą organów orzekających w pierwszej kolejności było ustalenie, czy wskazana we wniosku Stowarzyszenia osoba jest właścicielem lub opiekunem psa, którego wniosek ten dotyczy. Tymczasem organ I instancji nie przeprowadzając żadnego postępowania wyjaśniającego oparł się wyłącznie na wniosku Stowarzyszenia i wydał decyzję skierowaną do E. Ł., jako właściciela zwierzęcia. Natomiast Kolegium, również bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego, przyjęło za prawdziwe twierdzenia odwołania, pozostające w sprzeczności z wnioskiem Stowarzyszenia: organ odwoławczy przyjął, że E. Ł. nie jest ani właścicielem, ani opiekunem psa i na tej podstawie rozstrzygnął sprawę. Przede wszystkim należy zauważyć, że wszczynając postępowanie organ I instancji w tym samym dniu wydał zawiadomienie o jego wszczęciu oraz decyzję. Pozbawił tym samym strony, w szczególności adresata rozstrzygnięcia, możliwości wypowiedzenia się co do okoliczności faktycznych sprawy oraz uniemożliwił składania ewentualnych wniosków dowodowych. Tym samym naruszył zasady ogólne postępowania administracyjnego, a to art. 7, art.8, art. 9 i art. 10 § 1 Kpa. W podobny sposób procedował organ odwoławczy: bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania uzupełniającego poczynił odmienne ustalenia faktyczne i wydał zaskarżoną decyzję. Stwierdzić więc należy, że postępowanie przeprowadzone zostało z naruszeniem art.7, art.8, art. 9, art. 10 § 1, art.77, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa. W konsekwencji tego naruszone zostało prawo materialne, na podstawie którego organy orzekały. Z tych przyczyn, skoro wszystkie zarzuty skargi okazały się zasadne, zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja podlegają uchyleniu, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.).