II SA/Rz 649/09

Dnia 23 marca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Wolska po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2010 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2009 roku, nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 2 marca 2010 roku, sygn. akt II SA/Rz 649/09 referendarz sądowy odmówił uczestnikowi K. K. przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. W ustawowym terminie skarżący wniósł sprzeciw. Zarzucił w nim, iż kwestionowane postanowienie oparto na błędnym założeniu, że przedstawione we wniosku okoliczności nie pozwalają uzasadnić twierdzenia, że nie jest on w stanie pokryć kosztów związanych ze sporządzeniem i wniesieniem skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 grudnia 2009 roku, sygn. akt II SA/Rz 649/09. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako P.p.s.a. w przypadku skutecznego wniesienia sprzeciwu postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie udzielenia prawa pomocy traci moc. Sąd rozpoznaje wniosek na nowo. Warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata określa art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Stosownie do treści ostatniego z powołanych przepisów przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z istoty prawa pomocy wynika więc, iż ustawodawca odstępuje od ogólnej zasady odpłatności postępowania – art. 199 P.p.s.a. – na rzecz konstytucyjnego prawa do sądu w sytuacjach, gdy strona nie jest w stanie partycypować w jakichkolwiek kosztach związanych z rozpoznaniem wniesionej skargi. W oparciu o przedstawione przez K. K. okoliczności Sąd ustalił, że pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z rodzicami, trójką rodzeństwa oraz bratanicą. Dochód rodzinny brutto to kwota 7189 złotych, na którą składają się odpowiednio: wynagrodzenie za pracę wnioskodawcy – 1317 złotych, renta ojca – 722 złotych, renta strukturalna matki – 1020 złotych, wynagrodzenie za pracę brata – 2520 złotych, wynagrodzenie za pracę siostry – 1610 złotych. Wnioskodawca osiąga także dochody z gospodarstwa rolnego prowadząc produkcję roślinną i zwierzęcą; za okres od października 2009 r. do lutego 2010 r. wyniosły one 7780 złotych. Otrzymuje również dopłaty z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, które w całości przeznacza na utrzymanie gospodarstwa rolnego; ostatnia dopłata wynosiła 6074 złotych. Na majątek rodziny składa się dom o pow. 100 m² nieruchomość rolna o pow. 6,90 ha, sprzęt niezbędny do prowadzenia gospodarstwa oraz samochody osobowe m-ki Audi (rok prod. 1996) i Honda Civic (rok prod. 1997); wszystkie ww. składniki z wyjątkiem ostatniego z wymienionych pojazdów stanowią własność wnioskodawcy. Dom został wybudowany w roku 1960 i jego stan nieustannie wymaga nakładów finansowych; w ostatnim okresie K. K. dokonał wymiany stolarki okiennej, zakupił piecyk gazowy oraz pralkę za łączną kwotę 9634 złote. Wydatki związane z utrzymaniem domu obciążają wyłącznie wnioskodawcę oraz jego rodziców. Rodzeństwo nie partycypuje w ich ponoszeniu, gdyż nie są w stanie wygospodarować na ten cel żadnych środków, a ponadto, w zamian za przepisanie nieruchomości oraz domu K. K. zobowiązał się, do czasu ich usamodzielnienia, umożliwić im zamieszkiwanie w domu. Miesięczne wydatki związane z zakupem żywności wynoszą ok. 1300 zł. (część produktów pochodzi z gospodarstwa), wydatki związane z leczeniem rodziców to ok. 300 zł., telefon komórkowy wnioskodawcy – 50 zł. Od listopada 2009 r. do lutego 2010 r. koszty utrzymania domu (gaz, energia elektryczna, ubezpieczenie, telefon) wyniosły 3693 zł. Opłaty związane z samochodem wnioskodawcy (ubezpieczenie, przegląd) – 470 zł./rok, zakup opału – 600 zł. Saldo rachunku bankowego wnioskodawcy na dzień 10 lutego 2010 r. wynosiło 9954 złotych. Całość powyższych okoliczności w ocenie sądu jednoznacznie przesądza o niezasadności wniosku. Ocena sytuacji materialnej i życiowej uczestnika K. K. nie pozwala zasadnie twierdzić, iż nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów związanych z aktualna fazą postępowania sądowoadministracyjnego. Podkreślenia wymaga fakt, że rodzina skarżącego osiąga stały, dość wysoki dochód oraz ma stabilną sytuację mieszkaniową. Powoływana przez wnioskującego okoliczność, że nie posiada on środków na opłacenie fachowej pomocy prawnej w związku z ewentualnym sporządzeniem i wniesieniem skargi kasacyjnej nie znajduje potwierdzenia w materiale zgromadzonym w sprawie. Przedstawione przez niego fakty nie pozwalają pozytywnie zweryfikować kluczowej dla wniosku przesłanki, a więc braku środków na poniesienie jakiekolwiek kosztów postępowania. Jakkolwiek większość na bieżąco uzyskiwanych środków finansowych przeznaczana jest na utrzymanie gospodarstwa domowego, to odnotować należy, że wnioskodawca posiada zgromadzone na rachunku bankowym środki w kwocie ok. 10 000 złotych, z których niewątpliwie można opłacić pomoc fachowego pełnomocnika celem sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Okoliczność ta przesądza o braku podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy i to tak w całości, jak i w części. Z powyższych względów, na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 P.p.s.a. Sąd odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.